«Schudt schijnbaar achteloos jamben rond in een kwatrijn met omarmend rijm.» – Jeroen Heuvel

VoorplatEiland-75Over ‘Het eiland en andere gedichten’ van Michiel van Kempen in Antilliaans Dagblad, 9 januari 2020:
(…) ‘Het eiland en andere gedichten’, 75 bladzijden, 6 afdelingen. (…) Versregels die opvallen bij deze letterkunstenaar zijn ‘die natie kent noch taal’ en ‘verraderlijk glad / voor wie de tekens niet verstaat’, wat verdomd lijkt op de titel van Van Kempens eerste dichtbundel ‘Wat geen teken is maar leeft’ van acht jaar geleden. Daarin ook al prachtige regels, ‘Hoe toch kan een taal die wij beiden / vanaf de eerste aai blindelings spraken / met open ogen zo ontregeld raken.’ over de tragedie van de onbegrepen communicatie tussen een letterkundige en zijn geaaide. Wat heb je er aan om literatuur zo grondig te begrijpen, of dat te vermoeden in ieder geval, maar de huistaal mis te verstaan? (…) Van Kempen heeft een eigen stijl, is zeer belezen en kent alle kneepjes van het ambt, schudt schijnbaar achteloos jamben rond in een kwatrijn met omarmend rijm voor Shrinivási, maar is ook vrij om te experimenteren – met vorm en inhoud – wanneer hij in de donkere kamer filmpjes en foto’s ontwikkelt en fixeert. Van Kempen hoort als artiest thuis in de categorie Hieronymus Bosch, en als poëet tussen de twee dichters (…) Lucebert en Jan Campert. In de zesde en laatste afdeling, ‘Verzoeke geen rouwbeklag’ 8 afscheidsgedichten voor vrienden, al dan niet artiesten, van Michiel die in 2018 of 2019 zijn overleden, bijvoorbeeld het eerder genoemde kwatrijn voor de van oorsprong Surinaamse maar lang in Curaçao geleefd hebbende Shrinivási. Bijzondere gedichten, die beklijven. (…).
Lees hier of hier de recensie ‘Een ACB van Michiel van Kempen’
Meer over ‘Het eiland en andere gedichten’
Meer over Michiel van Kempen bij Uitgeverij In de Knipscheer

«Hij zingt hen toe in hun eigen stemkleur. Dat ontroert.» – Hilde Neus

VoorplatEiland-75Over ‘Het eiland en andere gedichten’ van Michiel van Kempen in De Ware Tijd Literair, 12 december 2020:
De nieuwe bundel van Michiel van Kempen ‘Het eiland en andere gedichten’ is een zeer persoonlijke neerslag van afscheidsmomenten. (…) Het eiland is het eerst gedicht in de bundel, een ode aan Aruba. (…) In het tweede deel, getiteld Eilanden, richt hij zich tot de voormalig Nederlandse Antillen en tot Suriname, maar ook het eiland waarop de Bijlmer drijft, en nog kleiner, de klas waar Van Kempen later lesgaf. In het deel Stupor Mundi zijn gedichten over religie opgenomen. Een thematiek die van Kempen nogal heeft geraakt schijnt te hebben, in die zin dat de verzen doorspekt zijn met hypocrisie. Efemeer is de kwaliteitsbepaling tussen twee mensen in een liefdesrelatie. (…) Hoe relaties teloor kunnen gaan weet de auteur. De metafoor van zijn eigen woning, in ‘Twee huizen’, herinnert aan hoe de mens in een deel zijn hoofd laat spreken, door middel van de bibliotheek, en kennis. (…) De afdeling Genen spreekt van de vader en de moeder, die beiden hun sporen hebben nagelaten in de zoon, maar hem ook hebben gemaakt tot wat hij in het heden is. (…) In Verzoeke geen rouwbeklag keert Michiel van Kempen weer deels terug naar de tropen, in zijn eulogieën voor enkele Surinaamse schrijvers die vorig jaar zijn overleden. Opvallend hier is dat hij poëzie voor hen schrijft en hen toezingt in hun eigen stemkleur. Dat ontroert, want het laat zien dat hij kan invoelen, hun werk goed kent en de ruimte en moeite neemt om deze grote Surinamers een afscheid te bezorgen, zo waardig aan hen.
Lees hier of hier de recensie
Meer over ‘Het eiland en andere gedichten’
Meer over Michiel van Kempen bij Uitgeverij In de Knipscheer

Voor George Floyd – Schrijvers over racisme.

Quito NicolaasQuito Nicolaas nam de afgelopen maand september 2020 ‘digitaal’ deel aan drie internationale literatuurfestivals:
Na de gewelddadige dood van George Floyd en verdere berichten over slachtoffers van politiegeweld en systemisch racisme wereldwijd, riep het Literatur Festival Berlin schrijvers op om in videoboodschappen op 11 september hun stem te verheffen tegen racisme: Voor George Floyd – Schrijvers over racisme. Talrijke auteurs uit verschillende landen gaven daar op uitnodiging gevolg aan, onder anderen Shumona Sinha, Rory MacLean, Tânia Tomé, Viken Berberian, Uzma Aslam Khan, John Ralston Saul, Tanja Dückers, Pierre Joris, Fahimeh Farsaie en Quito Nicolaas. Op 15 september las hij op Festival Internacional de Poesía Contemporánea San Cristóbal en op 26 september op Festival Internacional de Poesía de Medellín. Klik op onderstaande links voor zijn bijdragen.
Klik hier voor de aankondiging van 6 augustus 2020
Berlijn
San Cristóbal (Mexico)
Medellín (Colombia) op de tijdbalk van 8.25 – 24,40
Meer over Quito Nicolaas bij Uitgeverij In de Knipscheer

Michiel van Kempen – Het eiland en andere gedichten

VoorplatEiland-75Michiel van Kempen
Het eiland en andere gedichten

Nederland
gebrocheerd in omslag met flappen, 78 blz.,
€ 18,50
ISBN 978-90-6265-796-4 NUR 306
eerste uitgave november 2020

Sprankelend als de Caribische wereld waarvan Michiel van Kempen de kenner is, opent Het eiland en andere gedichten met het titelgedicht. Een waaier van impressies schetst Aruba en haar bewoners. Makamba’s, vissers, vrouwen, troepialen, ezels en zelfs spotlijsters spelen een rol. Vervolgens komen meer ‘eilanden’ aan bod in de bundel. Ieder bezoek aan Bonaire of Suriname roept nieuwe gedachten op, zowel over de wonden die de koloniale geschiedenis sloeg als over de rol van de dichter aldaar. De strofen die ontstaan gaan diep, zoals in het gedicht Ver.

Want wat in sprakeloze ogen peillood diep kan zijn
schiet naar boven en dobbert op die zee die woelig is
en blijft en voeden kan, maar ook verraderlijk glad
voor wie de tekens niet verstaat en wentelt naar zijn graf.

In Genen en Verzoeke geen rouwbeklag wordt afscheid genomen van ouders, dichters en schrijvers. Het zijn uiterst persoonlijke, zeer goed ingeleefde afscheidsgedichten, waarbij de stijl van het gedicht aansluit op die van ontvallen auteurs als Shrinivási, Bhai, Michaël Slory en Bea Vianen. Diversiteit levert dat op, zoals we die in de hele bundel tegenkomen. De autobiografische elementen, de gekozen versvorm en thematiek, toon en kleur, weten steevast de lezer te verrassen. Efemeer als de liefde blijkt het leven, ideaal materiaal voor de dichter. Het zijn dankbare onderwerpen in handen van Michiel van Kempen die met Het eiland en andere gedichten zijn vorige dichtbundel Wat geen teken is maar leeft weet te overtreffen.

Langzaam begon ik te begrijpen
dat het zwijgen tussen de letters
ook betekenis heeft.

Poëzie uit zijn dichtersdebuut Wat geen teken is maar leeft werd opgenomen in de bloemlezing De 100 beste gedichten voor de VSB Poëzieprijs 2014. Over deze bundel schreef Wilbert Voets in de Poëziekrant: «De nihiliserende verloren liefde, schrijnende herhaling van de teloorgang van de ‘onvoorschadelijke beschutting’, en het tastend schikken in het echec. Het is niet voor het eerst dat dit thema bewerkt wordt. Michiel van Kempen destilleert met het talent van zijn pen zijn eigen medicinale elixir uit deze literaire oerbron. Hij voert bepaald geen homeopathische apotheek. Wij prijzen ons gelukkig een hartversterkende teug mee te mogen drinken.»

Michiel van Kempen (1957) is docent Nederlands en bijzonder hoogleraar Nederlands-Caraïbische literatuur aan de Universiteit van Amsterdam. Hij ontving voor zijn werk onder meer de ANV Visser Neerlandia Prijs en werd zowel door Suriname als door Nederland geridderd. Als schrijver van fictie heeft hij diverse romans en verhalenbundels op zijn naam staan.

Meer over ‘Het eiland en andere gedichten’
Meer over Michiel van Kempen bij Uitgeverij In de Knipscheer

Quito Nicolaas digitale gast op drie internationale festivals

Quito NicolaasDichter, schrijver en essayist Quito Nicolaas is in september uitgenodigd deel te nemen aan het Internationale Literatuurfestival in Berlijn, aan het Festival Medellin in Colombia (26 september) en het Festival San Cristobal in Mexico. Vanwege corona bestaan de optredens (voordracht en/of lezing) uit speciaal voor de festivals gemaakte video-opnamen. Van Quito Nicolaas (San Nicolas, Aruba, 1955) verscheen in 2015 bij Uitgeverij In de Knipscheer de tweetalige (Papiaments-Nederlands) bundel ‘Cucuisa cabisha / Als de aloë sluimert’, bezorgd door Fred de Haas en in juli 2019 de bundel ‘Argus’ uit (Engels /Nederlands), ingeleid door Sara Florian.
Klik hier voor de flyer van festival Berlijn
Klik hier voor de flyer van festival Medellin
Meer over Quito Nicolaas bij Uitgeverij In de Knipscheer

«Doordrongen van de eeuwige verwevenheid van leven en dood.» – Fred de Haas

VoorplatDoorwaaiwoning72Over o.m. ‘Cas di biento /Doorwaaiwoning’ van Olga Orman in Antilliaans Dagblad, 27 juni 2020:

Fred de Haas stelde voor het Antilliaans Dagblad drie afleveringen samen onder de titel ‘Gedichten als troost’. In de laatste aflevering bloemleest hij (met toelichting) een dichtwerk van Jorge Luis Borges, Lucille Berry-Haseth, Olga Orman, Lidia Alexandrova Iotkovskaja en Richard de Veer. Over het gedicht ‘Ciclo’ (‘Kringloop’) van Olga Orman schrijft hij: «Het werk van Olga Orman (1943, Aruba) is onlosmakelijk verbonden met de herinneringen aan haar geboorteland, herinneringen die nog scherper zijn geworden door haar lange verblijf in Nederland. Olga Orman heeft de meeste van haar gedichten in Nederland geschreven. Haar leven heeft zich immers voor het grootste deel in Nederland afgespeeld. Maar nooit is haar geboorteland Aruba ver weg en de beelden die opwellen uit haar herinneringen en latere ervaringen op het eiland zijn krachtig en authentiek. Ze is altijd dicht bij haar land en volk gebleven. Dit blijkt onder andere uit haar verbondenheid met de voornamelijk Papiamentstalige in Nederland gevestigde dichtersgroep Simia Literario (Literair Zaad) die zij jarenlang heeft geleid. Uit de bundel ‘Cas di Biento/Doorwaaiwoning’ die is verschenen in 2015 bij Uitgeverij In de Knipscheer te Haarlem volgt hier een gedicht waaruit blijkt hoezeer de dichter is doordrongen van de eeuwige verwevenheid van leven en dood. Het bewustzijn van de betrekkelijkheid van het bestaan gaat hand in hand met de verwondering over het verschijnsel dat het leven zich steeds weer vernieuwt. Symbool hiervoor is de aarde die – voor het dichterlijk beleven – ’s avonds in slaap valt en de volgende dag weer door de zon tot leven wordt gewekt.

Lees hier het artikel met de gekozen gedichten [ = pdf in bijlage)
Meer over Olga Orman bij Uitgeverij In de Knipscheer
Meer over Fred De Haas op deze site

«Hoog tijd om het Statuut af te schaffen.» – Aart G. Broek

aart g. broekAart G. Broek met Eilanden als bedelende horigen van Nederland in Antilliaans Dagblad, 17 april 2020:
Nederland wist Suriname in 1975 tot onafhankelijkheid te bewegen. De Antilliaanse eilanden bedankten keer op keer voor die opgelegde vrijheid. Zij hebben daartoe het volste recht en kunnen niet tegen hun wil uit het Koninkrijk worden gezet. Vanaf 1990 veranderde het Nederlandse beleid. De verhoudingen zijn uitgesproken koloniaal gebleven. Hoog tijd voor de eilandbewoners om te kiezen. Het Koninkrijk: blijven we erin of stappen we eruit?
Lees verder op Columns+
Of klik hier
Meer over Aart G. Broek bij Uitgeverij In de Knipscheer

«Magie die gebracht wordt als realiteit.» – Wim Rutgers

Opmaak 1Over ‘Versteende liefde’ van Jacques Thönissen in Antilliaans Dagblad, 5 maart 2020:
(…) ‘Versteende liefde’ leest als een avonturenverhaal van liefde en jaloezie, goede en kwade geesten en bovennatuurlijke ingevingen via dromen. (…) De orde in de gemeenschap [van de indianenstam Wayúu] blijkt verstoord te zijn doordat eeuwenlang geleden twee heilige ‘liefdesstenen’ geroofd blijken te zijn. Pas als die weer bij elkaar worden gebracht op hun sacrale plaats, zal de vloek ontkracht zijn. (…) Met deze opdracht voor het hoofdpersonage ontwikkelt zich een spel van helpers en tegenstanders dat zich uitstrekt van de precolumbiaanse periode tot in onze moderne tijd. (…) Zoals het in deze verhalen gaat, dient de hoofdpersoon tal van moeilijkheden te overwinnen. (…) Een avontuurlijke reis volgt naar Haïti, Aruba, Venezuela, naar Cuba en ten slotte opnieuw naar Aruba. (…) Op elk van de geopenbaarde plaatsen wordt een deel van de oplossing gevonden, maar doemt vervolgens een nieuw probleem op. Dat biedt de verteller naast alle fantasie de mogelijkheid een historische inbedding van het verhaal te verstrekken met gegevens over de indianenstam Wayúu en zijn geschiedenis in verschillende delen van het Caribisch gebied en geografische bijzonderheden. De oplossing ligt soms verborgen in schriftelijk documenten, in archieven, maar ook en vooral in oude, eeuwenlang overgeleverde verhalen uit de orale traditie van de Wayúu. (…) ‘Versteende liefde’ is met zijn menselijke en bovenmenselijke strijd tussen goed en kwaad, waarbij de goede krachten na veel strijd en moeite winnen, een pleidooi voor harmonie die mensen en volken niet vervreemdt maar verenigt. (…)
Lees hier en hier de recensie
Meer over ‘Versteende liefde’
Meer over Jacques Thönissen bij Uitgeverij In de Knipscheer

«Veel leesplezier in echt Caribische roman.» – Nico van der Zee

Opmaak 1Over ‘Versteende liefde’ van Jacques Thönissen in Amigoe (Aruba), 23 november 2019:
(…) ‘Versteende liefde’ is een echt Caribische roman, een verhaal waarbij de hoofdpersonen het hele Caribische gebied doorkruisen. Magisch-realisme is de term die goed bij dit boek past. (…) Het is het verhaal van de relatie tussen de twee hoofdrolspelers: de Cubaanse Gabriela en de Arubaan Marlon. Gabriela is van Indiaanse komaf en is met een atletiekploeg op bezoek in Nederland. Marlon woont in Nederland, werkt als tolk Spaans en wordt zo bij het bezoek van de Cubanen betrokken. (…) Als ze aan elkaar voorgesteld worden, komt ineens de naam Wyona bij Marlon op. Zo noemt hij haar ook, zij noemt hem Indjanito. Wyona blijkt de echte indiaanse naam van Gabriela te zijn, Indjanito is de naam die de grootvader van Marlon voor hem gebruikte. De relatie tussen Wyona en Marlon kent een parallel. Honderden jaren geleden, in de tijd van de boekaniers, werd op Cuba de indiaanse jongen Ayuro verliefd op zijn stamgenote Yaruna. (…) Er rust een vloek op de familie van Yaruna. Iedere eerstgeboren dochter zal voor haar twintigste sterven. (…) Het laat zich raden dat Wyona uit de familie van Yaruna stamt, ook een eerstgeboren dochter is en dat haar twintigste verjaardag nadert. (…)
Lees hier de recensie
Meer over ‘Versteende liefde’
Meer over Jacques Thönissen bij Uitgeverij In de Knipscheer

«De mysterieuze trillingen van de Cariben.» – Aart G. Broek

VoorplatEnigma-75Over ‘Caribisch Enigma’ van Brede Kristensen in Antilliaans Dagblad, 30 december 2019:
(…) Brede Kristensen probeert in zijn boek ‘Caribisch Enigma’ enige herkenningspunten en daarbij enige structuur te ontdekken in wat zich voordoet als een ondoordringbaar mangrovebos. We dwalen rond in een ondoorzichtige wereld. Met een woord dat Kristensen vele malen gebruikt: de wereld is opaak. (…) In de verzameling beschouwingen veronderstelt Kristensen her en der de nodige kennis van werk van auteurs in
de regio, inclusief die van de eigen eilanden Aruba, Bonaire en Curaçao. (…) Het samenstel van beschouwingen zou ‘opaak’ blijven. Een ondoorzichtige Caribische wereld waar Kristensen zich, aan de hand van literatuur, een weg doorheen wringt. (…) Aan de hand van werk van overwegend bekende Caribische auteurs laat hij zien hoe heftig zij zich hebben ingespannen om vat te krijgen op de werkelijkheid en meer nog op wat daarin verborgen zou liggen. Naast Alejo Carpentier komen we onder anderen Patrick Chamoiseau, Radna Fabias, Albert Helman, Jamaica Kincaid, V.S. Naipaul, Jean Rhys, Saint John Perse en Hans Vaders tegen. Zij wroeten naar herkomst en aankomst op de eilanden, naar het nestelen en naar de eigen identiteit te midden van die van anderen, en wroeten naar wat de werkelijkheid van het samenleven behelst en verborgen houdt aan (mogelijke) schoonheid. (…)
Lees hier de recensie
Meer over ‘Caribisch enigma’
Meer over Brede Kristensen bij Uitgeverij In de Knipscheer
Meer over Aart G. Broek op deze site