Kijktip: docu ‘Een flat met theater’ van Yvon Muskita 16 september op NPO 2

Foto  Rieks Oijnhausen

 Op woensdag 16 september 2026 zendt Omroep Max in de vooravond in de reportageserie Noord-Zuid-Oost-West de korte, filmische documentaire ‘Een flat met theater’ uit naar een idee van  Yvon Muskita. Het verhaal speelt zich af in een seniorenflat in de wijk De Hoogte in Groningen. Het script ‘Nest’ werd geschreven door Yvon Muskita op basis van interviews van haar, Anne van Slageren en Hiepi Hoogeveen met de bewoners, die de acteurs worden in hun eigen theatervoorstelling. Yvon Muskita is auteur van de roman ‘Snijden en stikken’ en is auteur van de theatertrilogie ‘Aan de andere kant’; het derde deel werd geschreven samen met Maria Goos. Behalve schrijver is Yvon Muskita beeldend kunstenaar. Met o.a. Marion Bloem, Alfred Birney, Frans Lopulalan, Ernst Jansz, Glenn Pennock, Barney Agerbeek, Johnny Laporte  en Richard Akihary, wordt ze gerekend tot de tweede generatie Indo-schrijvers in Nederland.

Lees meer over ‘Een flat met theater’ en ‘Nest’
Meer over ‘Snijden en stikken’

‘Omdat we geleefd hebben en nog steeds bestaan’

foto Cindy Smits
M

M

M

M

M

M

O.a. Frans Lopulalan in expositie Literatuurmuseum tot maart 2027:

Op 17 augustus 2025 was het 80 jaar geleden dat Indonesië de onafhankelijkheid uitriep. Pas vier jaar later erkende Nederland deze onafhankelijkheid officieel. Deze gebeurtenissen vonden hun weerslag in de literatuur, en de literatuur droeg op haar beurt bij aan de vorming van een Indonesische, Indische en Nederlandse identiteit. De tentoonstelling schijnt licht op uiteenlopende perspectieven op de dekolonisatie van Indonesië. Ook is er aandacht voor verhalen en archiefmateriaal van de eerste, tweede en derde generatie schrijvers, van wie de levensgeschiedenissen raken aan de (de)kolonisatie. Want de gevolgen hiervan werken nog altijd door. Om die reden richtte het Literatuurmuseum de tentoonstelling  ‘Omdat we geleefd hebben en nog steeds bestaan’ in (tot maart 2027). In deze expositie o.a. aandacht voor Alfred Birney (De tolk van Java) en voor Frans Lopulalan met Onder de sneeuw een Indisch graf.

Uitgeverij In de Knipscheer is een van de pleitbezorgers van de zogenaamde Indo-literatuur en boeken over Nederlands-Indië en Indonesië, met name van  ‘de tweede generatie Indo-auteurs’:  Frans Lopulalan, Ernst Jansz, Yvon Muskita, Marion Bloem, Alfred Birney, Glenn Pennock, Tjali Robinson, Barney Agerbeek, Johnny Laporte  en Richard Akihary. Ook andere Nederlandse auteurs publiceerden over Nederlands-Indië e/o Indonesië e/o Molukken: Artien Utrecht, Sanne Biesheuvel, Els Launspach, Ewald Vanvugt, Lutgard Mutsaers, Albert Hagenaars, Peter Andriesse, Aya Zikken, Kees Ruys, Betty Roos., Janny de Heer,

Meer over de tentoonstelling in Literatuurmuseum
Klik hier voor twee ‘vitrinefoto’s’ van Cindy Smits
Meer over de tweede generatie Indo-auteurs bij Uitgeverij In de Knipscheer
Meer over Frans Lopulalan bij Uitgeverij In de Knipscheer

Ulu Kora: excuses aan de Molukse gemeenschap

Op 21 juni 2026 vond in Rotterdam, 75 jaar na aankomst van de eerste Molukse KNIL-militairen en hun gezinnen in Nederland, de inhuldiging van het Nationaal Moluks Monument Ulu Kora plaats. Bij die gelegenheid bood premier Jetten namens de regering excuses aan voor “het  harteloze en eerloze ontslag als militair” en voor “de gebrekkige opvang en huisvesting”. Onderzoek naar en kennis van de geschiedenis is een noodzakelijke tweede stap, geschiedenis die zoals vaker vroegtijdig wordt aangekaart in romans, verhalen en gedichten van Molukse, Indo- en andere Nederlandse auteurs. Die tweede generatie Indo-schrijvers in Nederland maakt onlosmakelijk deel uit van het fonds van Uitgeverij In de Knipscheer: Frans Lopulalan, Ernst Jansz, Yvon Muskita, Marion Bloem, Alfred Birney, Glenn Pennock, Barney Agerbeek, Johnny Laporte  en Richard Akihary. Ook andere Nederlandse auteurs publiceerden over Nederlands-Indië e/o Indonesië e/o Molukken: Artien Utrecht, Sanne Biesheuvel, Els Launspach, Ewald Vanvugt, Lutgard Mutsaers, Albert Hagenaars, Peter Andriesse, Aya Zikken, Kees Ruys.

Kijk hier naar het unieke televisiegesprek uit 1986 tussen Ernst Jansz en Frans Lopulalan over de geschiedenissen van hun vaders

Theatervoorstelling ‘Nest’ van Yvon Muskita in documentaire

Over ‘Nest’ in documentaire Een flat met theater op RTV Noord, 2 juni 2026:

De documentaire ‘Een flat met theater’ (2026) van Anne van Slageren speelt zich af in een seniorenflat in de volkswijk De Hoogte in Groningen. Anne woont daar zelf en raakt benieuwd naar zijn buren en hun verhalen. Samen met Yvon Muskita en Hiepie Hoogeveen praat hij met bewoners over hun leven: waar ze vandaan komen, hoe het is om daar te wonen en hoe ze met elkaar omgaan. Die verhalen vormen de basis voor een theatervoorstelling ‘Nest’ (2025) van Yvon Muskita, die gewoon op de binnenplaats van de flat wordt gespeeld. De film laat zien hoe dat proces verloopt. Bewoners die eerst niet zoveel met theater hebben, doen toch mee en zien hun eigen leven terug op het toneel. Het levert herkenbare, grappige en soms ook ontroerende momenten op. Uiteindelijk gaat de documentaire vooral over mensen van allerlei komaf, van Nederland tot  Afghanistan, Suriname en voormalig Nederlands-Indië: hoe verschillend ze zijn, en hoe ze toch samen één plek delen. De documentaire wisselt fragmenten van interviews met de bewoners af met de ‘vertaling’ van de fragmenten in de theatervoorstelling. Yvon Muskita (1958) wordt, met o.a. Marion Bloem, Alfred Birney, Frans Lopulalan, Ernst Jansz, Glenn Pennock, Barney Agerbeek, Johnny Laporte  en Richard Akihary, gerekend tot de tweede generatie Indo-schrijvers in Nederland en is auteur van de roman ‘Snijden en stikken’. Ze schrijft vooral voor theater (incidenteel met o.a. Maria Goos) en is ook beeldend kunstenaar.

Kijk hier naar de docu ‘Een flat met theater’ (25 minuten)
Meer over ‘Nest’
Meer over Yvon Muskita bij Uitgeverij In de Knipscheer

«Schrijnende bestaan van een ‘contractkoelie’.»

Over ‘Njai Inem’ van Barney Agerbeek op Leestafel, augustus 2025:

Door armoede gedreven besluit het Javaanse meisje Inem contractarbeider op een rubberplantage te worden. Zij wordt bij aankomst van haar dorpsgenoten gescheiden en door een mandoer naar het huis van de planter geleid. ‘Moet ik zijn njai worden, ibu?’ vraag ik met toegeknepen keel. ‘Kan ik niet zeggen dat ik op het land wil werken? Met mijn vrienden?’ Ibu glimlacht en schudt haar hoofd. De Indisch-Nederlandse schrijver Rob Nieuwenhuys gaf in zijn boek ‘Komen en blijven’ (1982) bekendheid aan het begrip ‘njai’: een inheemse vrouw die in Nederlands-Indië gedwongen werd samen te leven met een Europese man, haar ‘toean’. Zij was zijn persoonlijke verzorgster en uit hun relatie kwamen vaak kinderen voort. De njai kan daarom worden beschouwd als de oermoeder van vele Indische mensen. Met gevoel voor verhoudingen in de koloniale wereld weet Barney Agerbeek in ‘Njai Inem’ tot in detail de omstandigheden te treffen, waarin een willekeurige njai omstreeks 1930 op een Sumatraanse plantage moet hebben verkeerd. Agerbeek nodigt de lezer uit om door de ogen van twee zeer diverse personages het schrijnende bestaan te doorvoelen van een ‘contractkoelie’.
Het verhaal van de njai is doordrenkt met de geest van Midden-Java en geeft een overtuigend beeld van de ontreddering en het isolement van Inem, een sterke maar door het lot geknevelde vrouw.

Bron
Meer over ‘Njai Inem’

Gedicht ‘Onder de sneeuw’ van Albert Hagenaars in ‘Schuld en Vrede’

Albert_Hagenaars (1)

Over ‘Schuld en Vrede’ over Anselm Kiefer, 20 augustus 2023:

Deze maand werd in Eindhoven het boek ‘Schuld en Vrede’ gepresenteerd over het werk van de Duitse beeldend kunstenaar Anselm Kiefer (1948), samengesteld door romancier en dichter Hans F. Marijnissen. In het boek is o.a. het gedicht ‘Onder de sneeuw’ opgenomen van Albert Hagenaars, uit zijn vorig jaar verschenen bundel ‘Pelgrimsgrond’. De presentatie had als titel Het Kiefer-Celan-Bachmann Project 2023. Onder die titel verscheen ook digitale bijlage bij Schuld en Vrede’. Speciaal daarvoor schreef Albert Hagenaars het essay ‘Ingeborg Bachmann – Indringende Contrasten’, dat voor het eerst op die sitepagina werd gepubliceerd. Verder namen aan dit project deel de aan Uitgeverij Inde Knipscheer gerelateerde auteurs Barney Agerbeek, Fred Papenhove en John Schoorl. Voor het boek ‘Schuld en vrede’: marijnissenh@gmail.com

Lees hier  o.a. het gedicht en het essay van Albert Hagenaars

Meer over ‘Pelgrimsgrond’
Meer over Albert Hagenaars bij Uitgeverij In de Knipscheer

Uitgeverij In de Knipscheer en haar Top-10 voor Keti Koti 2023 over slavernij

VoorplatHaarlemmers en de slavernij-75Door de jaren heen is Uitgeverij In de Knipscheer actief geweest met boekenstands op Keti Koti-herdenkingen, of het nu bij de viering was in Het Amsterdamse Oosterpark bij (de onthulling van) het slavernijmonument of op het Surinameplein, ook in Amsterdam. Dit jaar heeft In de Knipscheer een boekentafel in het Frans Hals Museum in Haarlem gedurende het Keti Koti Event van 15.00 uur ’s middags tot 20.00 uur ’s avonds. Het kan eigenlijk niet anders omdat recentelijk het spraakmakende boek ‘Haarlemmers en de slavernij’ verscheen met op de voorkant van het omslag een Afrikaans jongetje geschilderd door Frans Hals. Voor deze gelegenheid is uit het fonds aanvullend een negental, nog recente boektitels geselecteerd die alle slavernij tot thema hebben.

1. Ineke Mok, Dineke Stam Haarlemmers en de slavernij (koloniale geschiedenis) Suriname / Antillen, genaaid in omslag met flappen, royaal formaat, 360 blz., met honderden illustraties, geheel in vierkleuren incl. wandel- en fietskaart € 19,50 ISBN 978-90-6265-923-4

2. Fred de Haas Servus Macht, slavernij, uitsluiting en verzet (koloniale) geschiedenis gebrocheerd in omslag met flappen, 216 blz. geïllustreerd, € 19,50 ISBN 978-94-93214-16-3

3. Aart G. Broek Medardo de Marchena Staatsgevaarlijk in koloniaal Curaçao (pamflet – essay) Curaçao, gebrocheerd, 140 blz., € 18,50 geïll. met een ets van Bert Kienjet ISBN 978-94-93214-51-4

4. Els Langenfeld Porto Marie. 1738 – 1795 – 1888 (novellen) Curaçao, genaaid gebrocheerd, 296 blz., € 19,50 ISBN 978-90-6265-816-9

5. Carel de Haseth Slaaf en Meester / Katibu di Shon (novelle Curaçao, tweetalig Nederlands-Papiaments) genaaid gebonden in stofomslag, 144 blz., € 18,50 ISBN 978-90-6265-835-0

6. Joseph Hart De Wooncirkel (roman) Curaçao, gebrocheerd met flappen, 328 blz. € 19,50 Eerste uitgave in het Nederlands 2017 ISBN 978-90-6265-971-5

7. Henna Goudzand Nahar De geur van bruine bonen (roman) Nederland / Suriname, gebrocheerd in omslag met flappen, 372 blz., € 23,50 ISBN 978-94-93214-17-0

8. Janny de Heer Gentleman in slavernij (roman) Nederland / Suriname, gebrocheerd, 336 blz., € 19,50 ISBN 978-90-6265-832-9

9. Lucia Nankoe en Jean Jacques Vrij Trouwportretten Surinaamse voorouders in beeld 1846-1950 genaaid gebonden, oblong, 156 blz., € 24,50 ISBN 978-90-6265-677-6

10. Barney Agerbeek Njai Inem Kroniek van een steen (roman) Indië / Indonesië, genaaid gebrocheerd met flappen, 176 blz. € 19,50 ISBN 978-90-6265-864-0

Meer over slavernij op deze site

Uitnodiging presentatie ‘Pelgrimsgrond’ van Albert Hagenaars op 14 mei

Project1_VoorplatHagenaars.qxdUitgeverij In de Knipscheer en Albert Hagenaars nodigen u graag uit voor de presentatie op zaterdagmiddag 14 mei 2022 in Bergen op Zoom bij Gallery Lukisan, Aan het feestelijke programma werken o.a. mee Marianne Brouwers, Winarko Boesrie, Edith Bons, Barney Agerbeek, Siti Wahyuningsih, Gabriela Jarosz en halverwege en aan het eind een optreden van gitarist Harald Heijnen. Locatie: Gallery Lukisan, gevestigd in de voormalige kerk op het adres Moeregrebstraat 72 te Bergen op Zoom. Toegang gratis. Aanmelden vooraf op a.hagenaars7@kpnplanet.nl. Aanvang (zaal open) 15.00 uur. Programma van 15.30 uur precies tot 17.00 uur. Na afloop kunt u de bundel aanschaffen en door Albert Hagenaars laten signeren. De bundel (84 blz.) kost € 18,50. Pinautomaat aanwezig. Bent u verhinderd, maar wilt u toch een gesigneerd en gedateerd exemplaar ontvangen, maak dan uiterlijk op 14 mei € 18,50 over op NL24 ABNA 0548813906 op naam van Uitgeverij In de Knipscheer. Na ontvangst van de betaling, wordt het boek 16 mei zonder bijkomende kosten aan u toegestuurd.
Klik hier voor het hele programma en verdere bijzonderheden
Meer over ‘Pelgrimsgrond’
Meer over Albert Hagenaars op deze site

“Zin om te schrijven.” Koos van den Kerkhof onverwacht overleden.

koos_van_den_kerkhof_bew_kl_2Deze zondag vernam ik dat in de nacht van zaterdag op zondag 14 november 2021 dichter en redacteur Koos van den Kerkhof (11 april 1946) onverwacht is overleden aan een gescheurde aorta. Als dichter debuteerde hij in 1978 bij de toenmalige Limburgse uitgeverij Corrie Zelen. Vanaf die tijd zit zijn naam in mijn geheugen, vanwege de samenwerking die Uitgeverij Corrie Zelen, de Rotterdamse uitgeverij Flamboyant/P en Uitgeverij In de Knipscheer in die jaren hadden op het gebied van vertegenwoordiging van hun fondsen naar de boekhandel toe. Pas in 2000 kwam het tussen hem in zijn hoedanigheid van redacteur en de uitgeverij tot een sindsdien ononderbroken samenwerking. De debuutroman De bruine zeemeermin van de toen in Paramaribo woonachtige auteur Annel de Noré was het eerste boek dat hij, al actief als schrijfdocent, voor In de Knipscheer redigeerde. Hij had antropologie gestudeerd en die gevormde belangstelling voor andere culturen gecombineerd met zijn dichterstalent voor taal maakte dat hij fascinatie had voor het schrijven van Surinaamse en Antilliaanse auteurs. Hij was begin deze eeuw een aantal jaar stadsdichter van Venlo; een aantal van die stadsgedichten is opgenomen in de bundel Oud zink, die in 2008 bij Uitgeverij In de Knipscheer verscheen. Enkele jaren later was hij gastdocent aan de Schrijversvakschool Paramaribo van Ruth San A Jong. Zijn laatste boek waaraan hij voor de uitgeverij werkte betrof de samenstelling en bezorging van een bloemlezing uit het poëtisch werk van Astrid H. Roemer Ik ga strijden moeder, die op het punt van verschijnen staat. Koos heeft de presentexemplaren nog net kunnen bewonderen. Onze laatste e-mailwisseling dateerde van een paar uur voor zijn overlijden:

Beste Franc, (…) Ik vond de kussenenvelop met twee exemplaren van Ik zal strijden moeder op de deurmat. Dank daarvoor. Mooi omslag met de handen, bijzonder mooie kleur ook. Ik heb met plezier en overgave aan de selectie gewerkt en het essay en de verantwoording geschreven. Het was een stimulerende opdracht. Ik kreeg erdoor zin om te schrijven. (…) Niets bepaalt wat ik schrijf dan mijn eigen verhaal en dat verhaal verandert steeds zoals alle deeltjes in mijn lichaam. Onlangs schreef ik onverwacht twee eerste versies van gedichten. Afbeeldingen van het werk van de Amerikaanse schilder Joan Mitchell brachten me ertoe terug te keren naar technieken die ik al vaker heb toegepast. (…). En ik mailde om 19:38 terug: Dag Koos, Ik hoop dat ze zullen leiden tot een bundel. Het is de tragiek van de redacteur: werk van anderen gaat voor.

Die anderen zullen hem dankbaar zijn: Barney Agerbeek, Peter Andriesse, Orchida Bachnoe, Alfred Birney, Eric de Brabander, Cándani [Yasmine Amores], Aly Freije, Els de Groen, Edwin de Groot, E. de Haan, Jopi Hart, Hans van Hartevelt, Elodie Heloise, Hanneke van der Hoeven, Hein van der Hoeven, Ernst Jansz, Mala Kishoendajal, Roni Klinkhamer, Helen Knopper, Frank Kraaijeveld, Karin Lachmising, Els Launspach, Diana Lebacs, Joan Leslie, Clyde R. Lo A Njoe, Ronny Lobo, Djordje Matic, Arjen van Meijgaard, Henriette de Mezquita, Quito Nicolaas, Annel de Noré, Frank Ong-Alok, Fred Papenhove, Glenn Pennock, Hans Plomp, Ton van Reen, Astrid H. Roemer, Arjen Sevenster, Brigitte Spiegeler, JP den Tex, Jacques Thönissen, Diana Tjin, Edith Tulp, Hans Vaders, Etchica Voorn, Bert Vuijsje, Karel Wasch, Rogi Wieg, Kristien De Wolf en de velen die ik zonder twijfel nu vergeet.

franc knipscheer
Haarlem, 14 november 2021

Meer over Koos van den Kerkhof bij Uitgeverij In de Knipscheer

«De schijnbaar simpele verzen hebben een diepgang waarin je heerlijk kan verdrinken.» – Frank Decerf

VoorplatPoolseliefde75Over ‘Een Poolse Saga/Een Poolse Liefde’ van Barney Agerbeek in De Auteur, 30 september 2021:
Zoals de titel doet vermoeden is dit een bundel in twee delen. We beginnen met de historische herbeleving door de inzichten, interpretaties en conclusies van de schrijver.’ Een Poolse Saga’ biedt ons rauwe beschrijvingen van wat is gebeurd en plaatst ze in een historische context. Het is een vorm van poëzie die meer aan dagboekfragmenten of aan journalistieke reflexen doet denken. (…) Barney Agerbeek brengt de geschiedkundige gebeurtenissen in herinnering in een poging ons niets te laten vergeten. Het is onze plicht. Hij levert informatie voor lezers die hun geschiedenisboeken allang hebben verbrand. (…) De taal van Agerbeek is sober, filmisch, duidelijk. De tragiek van de (vele) fouten uit het verleden wordt geaccentueerd. (…) Hij bekijkt de hedendaagse evolutie in Polen met een bang hart en staat verweesd stil bij de houding van de kerk. Hij ziet dat de geschiedenis zich herhaalt. Dreigementen worden reële feiten. (…) ‘Een Poolse Liefde’ staat dichter bij hoe het echte leven hem beroert en beroerde. De bundel sluit aan met wat pure liefdespoëzie. (…) De schijnbaar simpele verzen hebben een diepgang waarin je heerlijk kan verdrinken. Daarnaast komen thema’s als vrouwenemancipatie en andere progressieve inzichten om de hoek kijken. Dit boek is een interessante aanvulling aan het nu al indrukwekkend oeuvre van deze schrijver. Zijn debuutroman (2014) ‘Njai Inem’ liet zich ook al opvallen. De kracht van Agerbeek ligt hem in de kunst van het correct analyseren. Zijn liefde voor geschiedenis helpt hem daarbij.
‘De Auteur’ is een driemaandelijks tijdschrift van de Vereniging van Vlaamse letterkundigen.
Lees hier de recensie op het blog van de Vereniging: ‘De Boekhouding’
Meer over Een Poolse Saga/Een Poolse Liefde
Meer over Barney Agerbeek bij Uitgeverij In de Knipscheer