«Henry Toré is een getalenteerd verhalenschrijver.» – Guido Goedgezelschap

VoorplatDeEed75Over ‘De eed’ van Henry Toré op De Leesclub van Alles, 22 december 2020:
(…) Op zijn eiland was hij een held, hij werd op handen gedragen, hij was de zeer gewaardeerde son-of-the-soil. Zijn publieke populariteit stond in groot contrast met zijn privéleven. Een grote tegenslag, een aangrijpende gebeurtenis, zorgde voor de inleiding van een aantal opmerkelijke toestanden binnen zijn huwelijk. Slaagde Oi er in om zijn huwelijksproblemen gescheiden te houden van zijn openbare leven?
Henry Toré gebruikt een beproefd concept, zoals je dat vaak ook in films aantreft. Zijn (…) proloog brengt de overpeinzingen van Lucien over zijn vriendschap met Oi, een periode waarin zij ooit ‘de eed van vriendschap ‘ uitten voor elkaar. Na deze inleiding is het vervolg van het boek één flash-back, vertelt in de derde persoon. De twee hoofdpersonages zijn door de auteur zeer nauwkeurig in beeld gebracht wat ook het geval is voor de omgeving, de setting waarin het korte verhaal speelt. De levenswijze en de idealen van Oi worden zeer goed weergegeven: een strijd tegen onrechtvaardige behandeling van zijn medemensen op Bonaire. Het sociale gevoel van de schrijver is hier zeker overgedragen op het personage van Ofnes Nicolaas. (…) Henry Toré geeft in sneltreintempo, maar in een vlotte en aangename schrijfstijl de levensloop van Ofres Nicolaas weer, een sociaal geëngageerd man en ongetwijfeld iemand met het hart op de juiste plaats. Hierdoor wordt het duidelijk dat de schrijver een getalenteerd verhalenschrijver is. (…)
Lees hier de recensie
Meer over ‘De eed’

Eric de Brabander – Het geluid van naderend onweer. Verhalen

VoorplatBrabanderOnweer-75Eric de Brabander
Het geluid van naderend onweer

verhalen
Curaçao
vormgeving omslag Cleo Maxime
gebrocheerd in omslag met flappen, 244 blz., € 18,50
ISBN 978-94-93214-04-0
maart 2021

Veelzijdig als zijn romans is ook de robuuste verhalenbundel Het geluid van naderend onweer van Eric de Brabander. Onheil lijkt de titel aan te kondigen en daar is regelmatig sprake van in de verhalen. Tegen de kleurrijke achtergrond van het Caribisch gebied vinden De Brabanders, soms sinistere, fantasieën plaats. Dat kan de kust van Boka San Michiel zijn waartegen de zuidenwind beukt, de statige buurt van Mahaai op Curaçao en zelfs het Surinaamse dorp Pikin Slee. De Brabanders verhalen brengen je naar verrassende oorden en gebeurtenissen. De binnenwateren van Tucacas in Venezuela herbergen het verhaal van Duitsers met een schimmig oorlogsverleden. In de baai van Playa Kalki in Westpunt tonen vissers een onvoorziene vangst. Het ontstaan van het heelal, een genadeloze tandarts of het opduiken van een bronzen schroef, letterlijk alles kan een rol in zijn fictie spelen. Curaçao komt ook in dit proza van De Brabander regelmatig voor. Soms gezien vanuit een steeg achter de kathedraal van Pietermaai, soms met de ogen van buitenaards leven in een andere tijdsdimensie.

Eric de Brabander ontpopt zich in Het geluid van naderend onweer als een meester in het genre van het spannende, intrigerende korte verhaal. Hij schrijft zijn verhalen eerder in een Amerikaanse traditie en geest, waarbij Amerikaans gelezen kan worden als Noord- én Latijns-Amerikaans, dan in een Nederlandse. De Brabanders short stories zijn echt wonderlijke, vreemde verhalen, surrealistische en magisch-realistische verhalen. In die zin zijn het als het ware ‘fantastische vertellingen’, zo eigen aan de Nederlandstalige literatuur van Curaçao.

Eric de Brabander (Curaçao, 1953) studeerde tandheelkunde in Nederland, werkte enige tijd aan een universiteit in New York en keerde daarna definitief terug naar Curaçao. Hij debuteerde als schrijver in 2009 met de roman Het hiernamaals van Doña Lisa. Daarna volgden Hot Brazilian Wax of het Requiem van Arthur Booi in 2011, De supermarkt van Vieira in 2013, Het dilemma van Otto Warburg in 2016 en De vergankelijkheid der dingen in 2018. Van Het hiernamaals van Doña Lisa kwam in 2021 een Papiamentse vertaling (door Lucille Berry-Haseth) uit, met ook een Amerikaanse uitgave op komst in een vertaling van Olga Rojer. Van De supermarkt van Vieira verscheen in 2020 een Amerikaanse editie, vertaald door Scott Rollins.
Meer over Eric de Brabander bij Uitgeverij In de Knipscheer

«Het leest als een trein, een schokkend relaas.» – Marjo van Turnhout

VoorplatBouwval-75Over ‘De bouwval’ van Ronny Lobo op Leestafel, december 2020:
(…) Willem kan uitgezonden worden naar Curaçao, voor een jaar of twee. Het jonge gezin, dat al snel met een derde kind uitgebreid gaat worden, vertrekt naar het land waarvan ze eigenlijk niet eens wisten waar dat ligt en waar ze langer zullen blijven dan die twee jaar. Willem weet zich daar al snel bijna onmisbaar te maken. Hij ziet heel goed hoe het er aan toe gaat op het eiland en past zich uitstekend aan. Wat gesjoemel hier, een beetje omkopen daar. (…) Hij krijgt een eigen bouwbedrijf: Algemeen Bouwbedrijf Curaçao, het ABC. Ondanks idealistische politici, die zich tegen corruptie willen verzetten, is dat nu juist hetgeen dat welig tiert, als er een nieuw ziekenhuis gebouwd moet worden. Want niet alle politici hebben schone handen. Er zijn feesten met wulpse dames, nachtclubs, geheime afspraken. (…) Als Willem het niet meer aankan, wordt zoon Theo uit Nederland teruggeroepen. Hij is verbijsterd als hij in de administratie duikt en ook nog eens een dubbele boekhouding ontdekt. Het boek beschrijft letterlijk een bouwval, maar ook figuurlijk: Willem stort in elkaar, en Theo weet niet meer wie zijn vader eigenlijk is. (…) Het leest als een trein, een schokkend relaas. Het is een fictieve roman, maar voor wie meer van deze wereld af weet is er waarschijnlijk een heleboel herkenning. (…) Maar ook zonder dat je er mee bekend bent is het duidelijk genoeg dat hier een groot deel berust op de werkelijkheid. Helaas. Intussen is er nog een kleine verhaallijn over de rol van de vrouw. (…) Het past – helaas – bij de rest van het verhaal. (…)
Lees hier de recensie
Meer over ‘De bouwval’
Meer over Ronny Lobo bij Uitgeverij in de Knipscheer

«In deze ‘novel of childhood’ is de hoofdpersoon de personificatie van de ontwikkeling van een samenleving.» – Wim Rutgers

VoorplatDeEed75Over ‘De eed’ van Henry Toré in Antilliaans Dagblad, 6 december 2020:
Met de kleine roman ‘De eed’ (2020) voegt Henry Toré (Curaçao 1940) het eiland Bonaire toe aan de Curaçaose schrijvers die de actuele drugsproblematiek in hun romans tot hun thema gemaakt hebben, zoals Diana Lebacs, De langste maand (1994), Erich Zielinski, De engelenbron (2003), Joseph Hart, Verkiezingsdans (2013) en Kruispunt (2015) en Rudolf Crispulo, Piká ‘i mi pueblo (2014). (…) De uitvoerige proloog bevat het einde van het verhaal, de erop volgende hoofdstukken zijn als flash back verteld. Deze beschrijven het treurige einde van de hechte vriendschap tussen de twee Bonairiaanse jongens Oi en Lucien. (…) Hoofdpersoon Oi komt uit een aanzienlijk gezin en werpt zich op als leider, maar is tevens een dromer die graag mediteert en grote bewondering heeft voor de revolutionaire Latijns–Amerikaanse priesters en hun bevrijdingstheologie. Lucien is door zijn geheel andere achtergrond realistischer en zelfs sceptischer. (…) Oi blijkt in Nederland een vriendin gevonden te hebben (…) met wie hij trouwt. Dan krijgt het verhaal plotseling een onverwachte wending. (…) Na een jaar verpleging op Curaçao keert Oi op zijn eiland terug, en zijn we als lezer chronologisch bij de proloog van het verhaal beland, waarin Oi onomkeerbaar slachtoffer is geworden van drank en drugs. (…) Maar het echte slot staat in de ‘proloog’ en dat blijft voorbehouden aan de lezer.
Lees hier en hier de recensie
Meer over ‘De eed’

«Begenadigde verteller: zinsbouw en woordkeus sluiten naadloos aan bij de beschreven situatie.» – Kees de Kievid

VoorplatBouwval-75Over ‘De bouwval’ van Ronny Lobo op Boekenbijlage, 2 december 2020:
(…) Niet alleen de bouwactiviteiten nemen een deel van het boek voor hun rekening, ook de politiek komt aan de orde. Het is niet aannemelijk dat alle fictionele gebeurtenissen samen vallen met die in de werkelijkheid. Gelukkig niet wat Curaçao betreft, maar wel mogen we aannemen dat Lobo veel stof uit de realiteit put. Maar misschien nog wel belangrijker in de roman is de geschiedenis van het gezin van Willem de Wilde. (…) Beroepsmatig gaat het voor de wind; al snel is er een bloeiend aannemersbedrijf ontstaan. Dat zal voornamelijk komen doordat Willem zich naadloos aansluit bij de Curaçaose gewoonten, maar die zijn lang niet altijd koosjer! En dat geldt ook voor zijn privéleven. (…) Het zal de lezer al snel duidelijk worden dat al deze zaken naar een catastrofe zullen leiden. (…) De drama’s in de familie en de toestanden op het eiland zijn door Lobo samengevoegd tot een intrigerend geheel. Het is heel goed denkbaar dat Lobo met zijn roman een waarschuwende vinger wil opsteken. Een waarschuwing aan personen die de verleiding van malversaties niet kunnen weerstaan, maar ook aan de samenleving en politiek op Curaçao, dat het op deze manier niet kan. Wat de stijl betreft is de auteur een begenadigde verteller. Zinsbouw en woordkeus sluiten naadloos aan bij de beschreven situatie. Enige onderkoeldheid mag daaraan niet ontzegd worden, wat de leesbaarheid zeker bevordert. (…)
Lees hier de recensie
Meer over ‘De bouwval’
Meer over Ronny Lobo bij Uitgeverij in de Knipscheer

Schrijfster Margarita Molina overleden.

MolinaOp de dansvloer: Margarita Molina en Clyde Lo A Njoe in Podium Mozaïek 2017.
Foto Michiel van Kempen.

Op 23 november 2020 overleed op 91-jarige leeftijd Henna Mulders (geboren 28 juni 1929). In haar jonge jaren was ze 5 jaar journalist bij Het Parool, voor welke krant ze tal van landen en werelddelen bezocht, maar ze zou vooral als pedagoog vele decennia actief zijn in de educatieve en culturele wereld. Daarnaast was zij een semi-professioneel danseres. Ze leidde een halve eeuw een dubbelleven in Nederland en op Curaçao. Pas na het overlijden van haar geliefden hier en daar pakte ze de pen weer op en debuteerde ze in 2016 met de biografische roman ‘Schaduwvrouw’ onder het pseudoniem Margarita Molina, waarin het vrijheidsgevoel van de beatgeneration en de sixties doorklinkt. In de roman bleef ze de journalist die met een jaloersmakende openhartigheid de liefdes van haar leven aan het papier toevertrouwde. Ze was in 2016 indirect en in 2017 en 2019 direct gast op de jaarlijkse Caribische dag van Uitgeverij In de Knipscheer in Podium Mozaïek. In 2017 erkende ze daar publiekelijk dat Margarita Molina een pseudoniem was en dat achter het personage Roy in ‘Schaduwvrouw’ de beroemde Curaçaose dichter, beeldend kunstenaar en archeoloog Elis Juliana schuilging. In 2019 was ze co-auteur van Elis Juliana’s postuum verschenen dichtbundel ‘Blijf nog wat’ met 23 in het Nederlands geschreven aan haar gerichte liefdesgedichten van deze verder Papiamentstalige dichter.
Op haar overlijdenskaart staat dit citaat uit ‘Schaduwvrouw’:

Na een hete dag waarin de loeiende zon alles en iedereen verschroeit, komt de verkoeling. De avond valt snel, maar er is een moment, een kwartier, waarop alles de adem lijkt in te houden. Vogels vallen stil, de schaduwen worden langer, alles baadt in een gouden gloed. Een ogenblik waarin mildheid, melancholie en bezinning samenvloeien in iets onaards. Verdriet vervaagt, de wereld vervaagt. Er is alleen het nu, dit speciale moment. Het is het stilstaan van de tijd.

Franc Knipscheer, Haarlem

Meer over Margarita Molina bij Uitgeverij In de Knipscheer

«Intiem portret in schraal maar mooi proza.» – André Oyen

VoorplatDeEed75Over ‘De eed’ van Henry Toré op Ansiel, 22 november 2020:
Het mooie beklijvende boek begint met Lucien Maxime Reuman die afscheid neemt van Oi (…), ooit zijn beste vriend, maar nu gestorven als een verstotene, nog slechts een schaduw van zijn vroegere glorieuze ik. Het verhaal situeert zich in een terugblik van Lucien op Bonaire op in de jaren vijftig van de vorige eeuw. (…) Oi, bijgestaan door zijn trouwe vriend Lucien, omringde zich vaak met andere jonge Bonairianen, die hij trachtte de ogen te openen voor het feit, dat (zoals hij het formuleerde) de wereld niet ophield bij Klein Bonaire. (…) Oi interesseert zich sterk voor de revolutionaire krachten in Zuid-Amerika van de bevrijdingstheologie. (…) Lucien is zo geen voorvechter, maar hij volgt Oi met wie hij een eed van vriendschap heeft gezworen door dik en door dun. De kleine gemeenschap dweept ook met hem omwille van zijn engagement. Een vreselijke ontdekking in zijn persoonlijk leven pakt echter dramatisch uit voor Oi. Dit voorval drijft de vrienden Lucien en Oi uit mekaar en Oi verwordt van een groot voorvechter van het eiland tot de loser van het eiland. In ‘De eed’ zijn we getuige van een tragedie die een vriendschap en een bloeiende carrière ten gunste van de bevolking verwoest. Henry Toré heeft er met een schraal maar mooi proza een intiem portret van gemaakt.
Lees hier de recensie
Meer over ‘De eed’

«Een zeer sympathieke korte roman afkomstig uit een ver weg, maar interessant gebied.» – Kees de Kievid

VoorplatDeEed75Over ‘De eed’ van Henry Toré voor Boekenbijlage, 20 november 2020:
De auteur begint aan het einde van het verhaal (post rem) als een van de hoofdpersonen [Oi] inmiddels is overleden. (…) [Hem] wordt de laatste eer bewezen door [Lucien] wat eens zijn beste vriend was. (…) Samen gingen ze op Bonaire naar de lagere school, daarna naar de middelbare school op Curaçao en tenslotte studeren in Nederland. (…) Belangrijk zijn in de puberteitsjaren de debatclubjes van Oi, Lucien en nog een paar vrienden. Hier leren we al wat de belangrijkste interessegebieden van Oi zijn. Die houdt zich sterk bezig met de revolutionaire krachten in Zuid-Amerika en wel speciaal de priester/rebellen als Camillo Torres, Dom Helder Camera en Paolo Freire. Ook dichterbij op Curaçao is zo iemand te vinden: pater Amado Roemer (Römer, 1921-2010) een strijder voor sociale rechtvaardigheid. (…) Hij hoopt eigenlijk dat iets van diens geest over Bonaire zal waaien. Tot en met het moment dat zich in Oi’s persoonlijke leven een relationele ramp voordoet; (…) kennelijk is de schaamte van Oi te groot om het contact met zijn oude vriend te behouden. In dit verband geeft Toré een interessante omschrijving van wat vriendschap betekent. (…) Een zeer sympathieke korte roman afkomstig uit een ver weg, maar interessant gebied. (…)
Lees hier de recensie ‘Over een verloren vriendschap’
Meer over ‘De eed’

«Liefdevol verhaal over het eilandleven en een persoonlijke tragedie.» – Dr. H.A. ten Hove

VoorplatDeEed75Over ‘De eed’ van Henry Toré voor NBD / Biblion, 28 oktober 2020:
De korte roman (of lange novelle) start met een begrafenis. In de 50-60’er jaren brengen de vrienden Oi en Lucien samen hun jeugd op Bonaire door, hun middelbare schooltijd op Curaçao en hun studie in Nederland en zweren er altijd voor elkaar te zullen zijn. Teruggekeerd probeert Oi met zijn lichtende voorbeelden – de sociaal bewogen priesters Camilo Torres, Dom Helder Camara, Paolo Freire en de lokale Mgr. Amado Römer – andere Bonairianen tot sociaal politiek bewustzijn te brengen. Na een miskraam van Oi’s vrouw krijgt deze een lesbische relatie, ongehoord in die tijd, laat staan op een klein eiland als Bonaire. Bij Oi slaan de stoppen door. Hij probeert zijn echtgenote en haar vriendin dood te ranselen, belandt in het gevang, raakt aan de drank en drugs. Mede hierdoor verwatert het contact met Lucien. Bij Oi’s te vroege dood blikt Lucien terug. Liefdevol verhaal over het eilandleven en een persoonlijke tragedie. Leest vlot weg. Toré (Curaçao, 1940) werkte ruim 30 jaar in het Bonairiaanse onderwijs. (…)
Lees hier de recensie
Meer over ‘De eed’

Michiel van Kempen op Radio 1 in De Nieuws BV

MichielKlein300Bijzonder hoogleraar Caraïbische letteren prof. dr. Michiel van Kempen was op dinsdagmiddag 27 oktober 2020 te gast bij presentator Natasja Gibbs in De Nieuws BV. Aanleiding was de commotie over het al dan niet voortbestaan van zijn leerstoel aan de Universiteit van Amsterdam, maar vrijwel onmiddellijk ging het gesprek over ‘de ontzettend mooie literatuur uit die hoek’ en wordt het interview tot een mini-college Caraïbische literatuur. In de ruim 11 minuten van het item worden geluidsfragmenten ten gehore gebracht van de Antilliaanse dichters Elis Juliana (Hé Patu) en Nydia Ecury en een door Denise Jannah gezongen gedichtfragment van de Surinaamse dichter Michaël Slory. Zoals Nederland zijn Grote Drie kent, zo heeft ook Curaçao die: Tip Marugg, Frank Martinus Arion en Boeli van Leeuwen en ook Suriname met o.a. Astrid H. Roemer en Edgar Cairo, over wiens talenten als schrijver (‘Kollektieve schuld’), als ‘eerste zwarte columnist’ (bij de Volkskrant) en als performer hij opmerkt: ‘die man zou nu een star zijn, hij was zijn tijd ver vooruit’.
Kijk en luister hier naar de uitzending ‘Ritmische poëzie en de pijn van slavernij: een lesje Caribische literatuur’
Lees ook het interview met Van Kempen door John Jansen van Galen en Rudie Kagie in Argus van 27 oktober 2020
Meer over de leerstoel Caraïbische letteren op deze site
Meer over Elis Juliana op deze site
Meer over Nydia Ecury op deze site
Meer over Michaël Slory op deze site
Meer over Astrid H. Roemer op deze site
Meer over Michiel van Kempen op deze site