«Originele beelden en taalvondsten.» – Erik-Jan Hummel

VoorplatEngelOver ‘Een engel aan de deur’ van Aly Freije op Tzum, 12 november 2021:
Van het lezen van de dichtbundel ‘Een engel aan de deur’ van Aly Freije word je rustig, alsof je even wordt gedwongen stil te staan en de omgeving in je op te nemen. De beelden stapelen zich op, maar de gedichten verlaten bijna nooit de situatieschets. Binnen die situatie roept Freije zoveel op dat je als lezer vaak niet anders kan dan melancholisch berusten, dan alles te accepteren wat er gebeurd is. Dit doet ze met hier en daar originele beelden en taalvondsten. (…) Wat opvalt is dat Freije niets invult: je weet als lezer niet hoe je je moet voelen, of hoe de ik zich voelt, maar door de sfeertekening, de stapeling van beelden voel je des te meer, en dat vraagt om rustige herlezing, na rustige herlezing.
Lees hier de recensie
Meer over ‘Een engel aan de deur’
Meer over Aly Freije bij Uitgeverij In de Knipscheer

Gedicht uit ‘Een engel aan de deur’ van Aly Freije op Laurens Jz Coster

VoorplatEngelUit ‘Een engel aan de deur’ van Aly Freije op Laurens Jz. Coster, 26 oktober 2021:
Redacteur Raymond Noë maakt voor het blog Laurens Jz. Coster elke werkdag een keuze uit een poëziebundel van een Nederlandstalig dichter. ‘Dichter van de dag’ is op deze 26ste oktober 2021 Aly Freije (1944) van wie in september 2021 de bundel ‘Een engel aan de deur’ verscheen bij Uitgeverij In de Knipscheer. Het door Noë gekozen gedicht ‘Witte Saab’ is vandaag ook geplaatst op Neerlandistiek.nl.

Witte Saab

Vleugellam met stijve poot moet je er nooit
bij gaan liggen in een streekziekenhuis
huilt er altijd iets
tussen dusters en gesteven schorten.

Hakketakkend rijdt een witte Saab
met vliegtuigmotor het voorplein op.
Een vrouw in uniform stijgt op
vat aandachtig mijn knie
duwt vastberaden viermaal daags
tot waar het kraakt.

Iedere morgen taxiet mijn kwelgeest
met voorwielaandrijving binnen
schuiven pijn en passie tweetakt in elkaar
davert er iets door mijn lijf:

— dat zij als een zilverreiger op hoge poten
uit haar mouwschort stapt, zich voorover buigt
de charmeuse onderjurk haar borsten bevrijdt —

Als jaren later een Saab staccato
optrekt in de avond, klimt naar hoge toeren
schakelt mijn hart met terugwerkende kracht
terug, gaat in de vrijloop
wenkt mijn passie, stap ik in.

Klik hier voor de boekpresentatie
Meer over ‘Een engel aan de deur’
Meer over Aly Freije bij Uitgeverij In de Knipscheer
Meer gedichten van In de Knipscheer-auteurs op Laurens Jz Coster

«Taalvirtuositeit in vervolg op gelauwerde bundel.» – Marc De Pril

VoorplatEngelOver ‘Een engel aan de deur’ van Aly Freije voor NBD/Biblion, 8 oktober 2021:
Leven met verlies, ontheemd zijn en afscheid nemen zijn thema’s die als een rode draad door de poëzie lopen van de Groningse Aly Freije (1944), ook in haar nieuwste bundel ‘Een engel aan de deur’. Achtendertig gedichten, verdeeld over vijf thema’s, dringen binnen in de geest van de dichteres, ten prooi vallend aan het onomkeerbare van verlies, als deze over haar vader: uitgestrooid, pas je de stukjes in / tot steeds weer mooiere versies / En kijk, daar heb je vader'(p.26) om te eindigen met: Maar beschrijf maar eens de hartslag / van een vogeltje / dat plotseling stopt. Verwondering, wanhoop gaan hand in hand, steeds zoekend naar enig evenwicht. Herinneringen zijn niet ver weg, verzachten de pijn: Licht weer op, mijn lief, dan neem ik je mee / op de fiets, je armen om mijn buik gekneld / net als toen, maar voller nu geplooid / met zachter afgestemde handen (p.52). Zij beeldt zich in aanwezig te zijn op haar eigen uitvaart: ‘Jij stond naast mijn kist, tilde mij op / droeg mij samen met andere handen / het huis uit, schoof mij, voetje voor voetje / een overjarige Ford Transit in, ‘bloemen altijd vers’. Vervolg op de eerder gelauwerde bundel ‘Door het vanggat’ met de gekende thema’s van verlies, rouw en ontheemding. Taalvirtuositeit.
Meer over ‘Een engel aan de deur’
Meer over Aly Freije bij Uitgeverij In de Knipscheer

«Prachtbundel waarin de verwondering over prachtige woordkunst met elke bladzijde meedraait!» – André Oyen

VoorplatEngelOver ‘Een engel aan de deur’ van Aly Freije op Ansiel, 2 oktober 2021:
(…) De roots van Aly Freye liggen in de Oost-Groningse veenkoloniën. Ze is geboren op een akkerbouwbedrijf dichtbij de Duitse grens. Die jeugdervaringen in dat landschap, het werken op de akkers, zien hoe de seizoenen wisselen, het besef van continuïteit en eindigheid hebben haar schrijven gekleurd. Ook kerken gebruikt ze vaak als achtergrond om over het onaardse zoals hemel en engelen te schrijven. Haar nieuwste bundel kreeg zelfs de titel: ’Een engel aan de deur’. Op de cover van deze bundel is dan ook een grote witte engel te zien die wegvliegt uit het beeld. In de hommagebundel voor Rogi Wieg schitterde haar gedicht ‘Wat als’: Wat als in een hoofd bezet/ door de dichtheid van de taal/ / geen uitgang meer te vinden is. /Dan breekt de schaal, fantomen stijgen. Dit is een begrip dat je in dagdagelijks proza moeilijk zo mooi kan verwoord krijgen, zeker als een ode aan Rogi Wieg. En dat wonderlijk mooie, dat magische haast, dat kan je als lezer regelmatig terug vinden in deze bundel. Haar befaamde gedichten over stiltes maken mij nog steeds sprakeloos en ik vind het dan ook goed dat deze bundel begint met het gedicht ‘Stiltes’: Stilte steekt, een zeurende pijn/ als een splinter in een duim, dwaalt/ door de kamers, heeft geen gezicht/ het zijn de lege plekken op behang. ‘Een engel aan de deur’ is een prachtbundel waarin de verwondering over prachtige woordkunst met elke bladzijde meedraait!
Lees hier de recensie
Meer over ‘Een engel aan de deur’
Meer over Aly Freije bij Uitgeverij In de Knipscheer

Boektrailer [2] voor de bundel ‘Een engel aan de deur’ van Aly Freije.

Gedicht ‘Stemmen’ van Aly Freije in beeld gebracht door Louis Stiller, 30 september 2021:
Ter gelegenheid van het uitkomen van de dichtbundel ‘Een engel aan de deur’ van Aly Freije op 19 september 2021 maakte Louis Stiller van vijf gedichten uit de bundel boektrailers: op locatie gefilmde voordrachten van de gedichten door Aly Freije. In deze videoclip leest Aly Freije het gedicht ‘Stemmen’.
Klik hier voor de boektrailer ‘Stemmen’
Klik hier voor de presentatie van ‘Een engel aan de deur’
Klik hier voor andere boektrailers
Meer over ‘Een engel aan de deur’
Meer over Aly Freije bij Uitgeverij In de Knipscheer

«Als je de stilte doorbreekt, komen juist de geluiden, de stemmen van vroeger.» – Aly Freije


Op 19 september 2021 werd ‘Een engel aan de deur’ van Aly Freije gepresenteerd in de Haarlems Pletterij, centrum voor debat en cultuur. Tijdens de presentatie ging een vijftal gedichten, gelezen door Aly Freije, en door Louis Stiller speciaal voor deze gelegenheid op locatie gefilmd, als boektrailers in première. Ezra de Haan las zijn op dat moment nog niet gepubliceerde recensie van de bundel. En fotograaf en beeldend kunstenaar Annemarie van Buuren ging met Aly Freije in tweegesprek over de interactie tussen hun eigen genres beeld en taal. Annemarie van Buuren: «Wat gebeurt er als je een gedicht gebruikt als aanleiding voor een foto en de foto vervolgens weer als aanleiding voor het gedicht? Wat gebeurt er in de vertaling: raken er dingen kwijt of ontstaan er juist nieuwe betekenissen in die tussenruimte.» Aly Freije: «Ik heb veel met stiltes gedaan. Stilte is veelzijdig, het kan iets heel intiems zijn, tegelijk kan er een doodse stilte vallen of verzwijgen mensen iets. Hoe beschrijf je dat. Ik wilde die stilte doorbreken. Als je de stilte doorbreekt, komen juist de geluiden, de stemmen van vroeger. Die zwijgcultuur is niet zo fijn, daardoor blijven veel zaken onderhuids.»
Kijk hier naar de presentatie op Youtube
Meer over ‘Een engel aan de deur’
Klik voor boektrailers
Lees hier de recensie van Ezra de Haan
Meer over Aly Freije bij Uitgeverij In de Knipscheer

«Zo goed uitgedacht, zo fraai van vorm en taal.» – Ezra de Haan

VoorplatEngelOver ‘Een engel aan de deur’ van Aly Freije in Pletterij, 19 september 2021:
(…) Ze rijgt woorden aan elkaar tot ze een huiveringwekkende zin worden, en dat terwijl het een weergave is van datgene wat zich in een hoofd afspeelt. We hebben het hier over het schrijven tussen de regels, een kunst die slechts heel weinig auteurs echt goed beheersen. (…) Uit iedere regel blijkt de volledige controle van de dichter over haar taal. Ze zet die naar haar hand als een gedresseerde hond, gebruikt alliteratie waar het haar uitkomt en breekt exact op het juiste moment de regels af om het juiste effect op de zin te bewerkstelligen. Zelf zegt ze het nog veel beter in haar gedicht Vervoegen: ‘Plaats een verliefde dichter aan een keukentafel/ ze weegt ingrediënten af, omarmt het rijm/ vervoegt het lijf, klopt schuimende woorden/ alsof het niet op kan.’ Zoals al uit mijn recensie blijkt zou je Aly Freije het best integraal kunnen citeren. Ieder gedicht is immers zo goed uitgedacht, zo fraai van vorm en taal… toch wil ik besluiten met te wijzen op Tussenruimte, een gedicht dat zich met het beste van K. Schippers kan meten en toch volledig poëzie van Aly Freije is. Naast de onmacht die iedereen overkomt als een geliefde ziek is, en de goedbedoelde clichés die dat op kan leveren, heeft een briljante ingeving van de dichter dit liefdesgedicht naar een hoger plan getild. Het is een gedicht om in te lijsten. Aly Freije bewijst met ‘Een engel aan deur’ niet alleen moeiteloos het niveau van haar debuutbundel te evenaren, ze weet er zelfs iets aan toe te voegen. Dichtbundels zoals zij ze schrijft kun je eindeloos blijven herlezen.
Ezra de Haan schreef en schrijft recensies voor o.a. Literatuurplein, Antilliaans Dagblad en Caraïbisch Uitzicht.
Lees hier de recensie
Klik hier voor de presentatie in Pletterij
Meer over ‘Een engel aan de deur’

Boekpresentatie ‘Een engel aan de deur’ van Aly Freije in Pletterij (gratis livestream)

19 SEP Boekpresentatie FREIJE Artscreen 1080x1920Op zondag 19 september 2021 presenteert Uitgeverij In de Knipscheer vanaf 17.00 uur zowel via livestream als live met publiek ‘Een engel aan de deur’, de tweede dichtbundel van Aly Freije bij Uitgeverij In de Knipscheer. De presentatie vindt plaats in de Pletterij, Lange Herenvest 122, 2011 BX Haarlem. ‘Een engel aan de deur’ bundelt 38 gedichten verdeeld over vijf thema’s. Aly Freije zal enkele gedichten voordragen. Ezra de Haan leest zijn gesproken recensie.. Aly Freije gaat ook in dialoog met fotograaf en beeldend kunstenaar Annemarie van Buuren over de interactie tussen hun eigen genres beeld en taal. Tussen de programmaonderdelen door worden door Louis Stiller op locatie gefilmde fragmenten getoond. Na afloop signeert de auteur voor de aanwezigen haar nieuwe bundel.

Aanvang 17.00 uur stipt. Zaal open 16.30 uur. Einde 18.00 uur. Toegang is gratis, maar wel vooraf boeken via website Pletterij of via telefonische reservering op 023 542 35 40. Het programma wordt ook live gestreamd. U kunt de livestream volgen op de homepage van debat- en cultuurpodium Pletterij, op hun Facebook-pagina of op hun Youtube-kanaal. Op het moment van de uitzending openen zich op deze drie platforms vensters met de livebeelden. Een inlogcode is niet nodig. Op de laatste twee media kunt u de uitzending later ook terugzien.

Klik hier voor de aankondiging op Pletterij
Meer over ‘Een engel aan de deur’
Meer over Aly Freije bij Uitgeverij In de Knipscheer

Voorpublicatie twee gedichten van Aly Freije bij Versindaba

VoorplatEngelVersindaba, ’n Weblog vir die Afrikaanse digkuns, plaatst op 27 juni 2021 twee gedichten uit de in september 2021 te verschijnen tweede dichtbundel van Aly Freije ‘Een engel aan de deur’.

 

 

 

Vertrek
I

Voeten hollen door de staketsels van de stad
op de zolen nog de afdrukken
van een verkoolde trap
gootstenen hangen in de lucht
familiebedrading losgeslagen.
Op de vleugelslag van vogels
willen ze de zwaartekracht trotseren
ook een stommelende duif kan hoogte maken.
Er zit een roze scheur in de avondlucht
waar vuur is, rook, getier.
Ze hijsen zich tegen vrachtwagens op
herinneringen geknoopt in een kussensloop
mobiele huizen hebben geen geheugen
maar de geur van dekens neem je mee
ook uit een gebombardeerd bed

II
Omkijken trekt als een magneet
ze dwingen zich vooruit
kruipen dwars door prikkeldraad
graven zich de nachten in.
Halverwege de zee, de boot gekapseisd
spoelen ze weg door het Nauw van Calais
tot in de Jammerbucht
ook de schoenen elkaar verliezen.
Vissen praten niet, hun huid is dun
ze huilen met open monden
kennen de namen van alle havens en koralen
de voet van een dode drenkeling.

Zie ook
Meer over ‘Een engel aan de deur’
Meer over Aly Freije bij Uitgeverij In de Knipscheer

Aly Freije – Een engel aan de deur. Gedichten

VoorplatEngelAly Freije
Een engel aan de deur

gedichten
Nederland
gebrocheerd in omslag met flappen,
58 blz., € 17,50
ISBN 978-94-93214-18-7
eerste uitgave september 2021

In haar dichtbundel ‘Door het vanggat’ en de novelle ‘De vloeivelden in’ ging Aly Freije op zoek naar de impact van ontheemd raken en cirkelde ze rond de betekenissen van leven met verlies. In deze nieuwe gedichten in Een engel aan de deur dringt ze daar dieper in door. In de spanning tussen spreken en zwijgen stuit ze op de draagwijdte van gemis en rouw. In flarden van stiltes duiken stemmen op. Tussen de polen van verwondering en wanhoop dwaalt ze door aangetaste landschappen, stuit op sporen, is ze op zoek naar een zeker evenwicht.

Wat doet het meisje aan een keukentafel
dat over ijsschotsen de overkant wil halen.
Ze trotseert gezichten, spreekt de honden toe, zingt
zigzagt langs scherpe randen, waagt de sprong…

Veel is in beweging, de fantasie stuwt voort, paarden draven, voertuigen versnellen, een luchtbed verandert in een watervliegtuig. En altijd zijn er de vogels, de gevleugelden die boodschappen overseinen.

Aly Freije publiceerde in 2009 de Groningstalige poëziebundel Wondpoeier, uitgeverij kleine Uil. Daarna volgde Nederlandstalig werk bij uitgeverij In de Knipscheer, in 2016 de poëziebundel Door het vanggat en in 2018 de novelle De vloeivelden in. Poëzie van haar hand verscheen in literaire tijdschriften als Het Liegend Konijn, Krakatau, Brakke Hond, Extaze, Gierik & Nieuw Vlaams Tijdschrift (G), Meander en Tzum. Ze trad vooral veel op noordelijke podia op, o.a. bij Dichters in de Prinsentuin, Explore the North, Het Grote Gebeuren en Grasnapolsky.

De pers over haar eerder werk:
«Overrompeld worden door een gedicht. Wie de bundel ‘Door het vanggat’ leest zal deze ervaring meermalen meemaken (…). Wat Freije doet, is een mentale ruimte openen, een ruimte in je geest, waarin je dingen kunt ervaren die de feitelijke werkelijkheid te boven gaan.» – Nels Fahner in het Friesch Dagblad

«Het afgelopen jaar waren er heerlijke eerstgeborenen zoals het romantisch-zwarte ‘Door het vanggat’ van Aly Freije.» –Ellen Deckwitz in De Morgen

«‘De vloeivelden in’ is een prachtig, indringend en aangrijpend prozadebuut(…). Op zeer poëtische en beeldende wijze weet Aly Freije het opgroeien van een uitzonderlijk meisje in de periferie van Nederland te beschrijven. Haar taalgebruik is prachtig, de natuurbeschrijvingen vaak adembenemend en de subtiele wijze waarop ze de ontwikkeling van de hoofdpersoon en haar innerlijke strijd beschrijft is uiterst bewonderenswaardig.» – Theo Jordaan in Alles over boeken en schrijvers

«Ik heb nog nooit gedichten over stiltes gelezen met zoveel geluiden en lawaai.» – Tonnus Oosterhoff

Meer over ‘Een engel aan de deur’
Meer over Aly Freije bij Uitgeverij In de Knipscheer