Lezing Els de Groen ‘Grensland tussen Oost en West’

VoorplatVoorhetVolk1_Opmaak 1.qxdOp 11 mei 2022 organiseert het OKW-café een lezing door auteurs Els de Groen over een zeer actueel onderwerp. Geschokt door de ontwikkelingen in Oekraïne neemt Els de Groen ons mee naar Oost-Europa en alles wat ze onderweg zag. In 1989 viel de Muur. Maar de voorzichtige toenadering tussen Oost en West leidde niet tot ontspanning. Met het aantreden van Poetin in 2000 ontstond er een nieuwe rivaliteit, waarin grenslanden als Oekraïne dreigen te worden vermalen. Els de Groen zat van 2004 tot 2009 in het Europees Parlement, waar ze zich vooral met Oost-Europa bezighield. Als schrijfster en onderzoeksjournalist schreef ze meerdere boeken over Oost-Europa, voor Uitgeverij In de Knipscheer o.a. ‘Voor het Volk, 30 jaar Europese geschiedenis’ en ‘Nuttige idioten, voor en na de Muur’. De lezing (voor Vereniging voor Onderwijs, Kunst en Wetenschap) vindt plaats in het ACEC-gebouw (Apeldoorns Centrum voor Eigentijdse Cultuur), Roggestraat 44, 7311 CD Apeldoorn. Aanvang 20.00 uur. Toegang gratis.
Meer over lezingen OKW
Meer over ‘Voor het volk’
Meer over Els de Groen bij Uitgeverij in de Knipscheer

Samenspraak: Klimaatdichters (13 april)

Els de GroenOp woensdag 13 april 2022 vindt er een online seminar van Samespraak plaats. Same(n)spraak is een online studiegroep die zich tot doel heeft gesteld gesprekken te initiëren en vensters te openen die uitzicht bieden op, naast de evidente verschillen, raakvlakken en culturele relaties tussen het Nederlands en het Afrikaans. Samespraak is niet alleen gericht op onderzoekers uit Zuid-Afrika, Namibië en de Lage Landen, maar ook op onderzoekers uit andere landen waar Nederlands en/of Afrikaans wordt gedoceerd. Iedereen is welkom om op woensdag 13 april (van 14.00 tot 15.30 uur ) via Zoom in te schakelen voor een gesprek van Francine Maessen (UvA) en Alwyn Roux (UNISA) met Els de Groen, Pieter Odendaal en Susan Smith over het initiatief “klimaatdichters” (www.klimaatdichters.org) en hun projecten.
Voor meer informatie
Klik hier om het online seminar bij te wonen
Meer over Els de Groen bij Uitgeverij In de Knipscheer
Meer over klimaatdichters op deze site
Meer over Afrikaans bij Uitgeverij In de Knipscheer

“Zin om te schrijven.” Koos van den Kerkhof onverwacht overleden.

koos_van_den_kerkhof_bew_kl_2Deze zondag vernam ik dat in de nacht van zaterdag op zondag 14 november 2021 dichter en redacteur Koos van den Kerkhof (11 april 1946) onverwacht is overleden aan een gescheurde aorta. Als dichter debuteerde hij in 1978 bij de toenmalige Limburgse uitgeverij Corrie Zelen. Vanaf die tijd zit zijn naam in mijn geheugen, vanwege de samenwerking die Uitgeverij Corrie Zelen, de Rotterdamse uitgeverij Flamboyant/P en Uitgeverij In de Knipscheer in die jaren hadden op het gebied van vertegenwoordiging van hun fondsen naar de boekhandel toe. Pas in 2000 kwam het tussen hem in zijn hoedanigheid van redacteur en de uitgeverij tot een sindsdien ononderbroken samenwerking. De debuutroman De bruine zeemeermin van de toen in Paramaribo woonachtige auteur Annel de Noré was het eerste boek dat hij, al actief als schrijfdocent, voor In de Knipscheer redigeerde. Hij had antropologie gestudeerd en die gevormde belangstelling voor andere culturen gecombineerd met zijn dichterstalent voor taal maakte dat hij fascinatie had voor het schrijven van Surinaamse en Antilliaanse auteurs. Hij was begin deze eeuw een aantal jaar stadsdichter van Venlo; een aantal van die stadsgedichten is opgenomen in de bundel Oud zink, die in 2008 bij Uitgeverij In de Knipscheer verscheen. Enkele jaren later was hij gastdocent aan de Schrijversvakschool Paramaribo van Ruth San A Jong. Zijn laatste boek waaraan hij voor de uitgeverij werkte betrof de samenstelling en bezorging van een bloemlezing uit het poëtisch werk van Astrid H. Roemer Ik ga strijden moeder, die op het punt van verschijnen staat. Koos heeft de presentexemplaren nog net kunnen bewonderen. Onze laatste e-mailwisseling dateerde van een paar uur voor zijn overlijden:

Beste Franc, (…) Ik vond de kussenenvelop met twee exemplaren van Ik zal strijden moeder op de deurmat. Dank daarvoor. Mooi omslag met de handen, bijzonder mooie kleur ook. Ik heb met plezier en overgave aan de selectie gewerkt en het essay en de verantwoording geschreven. Het was een stimulerende opdracht. Ik kreeg erdoor zin om te schrijven. (…) Niets bepaalt wat ik schrijf dan mijn eigen verhaal en dat verhaal verandert steeds zoals alle deeltjes in mijn lichaam. Onlangs schreef ik onverwacht twee eerste versies van gedichten. Afbeeldingen van het werk van de Amerikaanse schilder Joan Mitchell brachten me ertoe terug te keren naar technieken die ik al vaker heb toegepast. (…). En ik mailde om 19:38 terug: Dag Koos, Ik hoop dat ze zullen leiden tot een bundel. Het is de tragiek van de redacteur: werk van anderen gaat voor.

Die anderen zullen hem dankbaar zijn: Barney Agerbeek, Peter Andriesse, Orchida Bachnoe, Alfred Birney, Eric de Brabander, Cándani [Yasmine Amores], Aly Freije, Els de Groen, Edwin de Groot, E. de Haan, Jopi Hart, Hans van Hartevelt, Elodie Heloise, Hanneke van der Hoeven, Hein van der Hoeven, Ernst Jansz, Mala Kishoendajal, Roni Klinkhamer, Helen Knopper, Frank Kraaijeveld, Karin Lachmising, Els Launspach, Diana Lebacs, Joan Leslie, Clyde R. Lo A Njoe, Ronny Lobo, Djordje Matic, Arjen van Meijgaard, Henriette de Mezquita, Quito Nicolaas, Annel de Noré, Frank Ong-Alok, Fred Papenhove, Glenn Pennock, Hans Plomp, Ton van Reen, Astrid H. Roemer, Arjen Sevenster, Brigitte Spiegeler, JP den Tex, Jacques Thönissen, Diana Tjin, Edith Tulp, Hans Vaders, Etchica Voorn, Bert Vuijsje, Karel Wasch, Rogi Wieg, Kristien De Wolf en de velen die ik zonder twijfel nu vergeet.

franc knipscheer
Haarlem, 14 november 2021

Meer over Koos van den Kerkhof bij Uitgeverij In de Knipscheer

Els de Groen houdt lezing bij Leuvense Vredesbeweging

Els de GroenLeuven staat in augustus in het teken van de herdenking Hiroshima Nagasaki met o.a. Tentoonstelling met kunstwerken van Japanse studenten/kunstenaars, de digitale stadswandeling ‘Leuven en de Nucleaire link’ en – op zondag 1 augustus 2021 van 15:00 – 16:00 uur – met ‘Vredeskansel in St. Michiels Vredeskerk’ met toespraak door dichter en voormalig Europarlementariër Els de Groen over Nucleaire ontwapening. In haar toespraak, getiteld ‘Pleidooi voor Weifelschap’ stelt De Groen dat het voortbestaan van kernenergie minder afhangt van haar nut dan van haar schadelijkheid. De organisatie van alle activiteiten is in handen van de Leuvense Vredesbeweging in samenwerking met Pax Christi en Belgische Coalitie Stop Uraniumwapens. Locatie: Leuven, St Michiels Vredeskerk, Naamsestraat 57a, 3000 Leuven, België.
Klik hier voor de affiche
Lees hier een korte samenvatting van ‘Pleidooi voor Weifelschap’
Lees hier de hele toespraak van Els de Groen
Meer over Els de Groen op deze site

«Zorgvuldig gecomponeerde mini-verhaaltjes.» – Frans August Brocatus

VooprlatMollenOver ‘Hebben mollen weet van zonsondergangen?’ van Els de Groen op De Auteur, 16 juni 2021:
(…) In deze fraaie bundel regeren de dieren. (…) Er zijn veel kooien in de wereld: symbolische in de vorm van sleur en fysieke kooien met tralies. De meest hermetische kooi is misschien wel de hokjesgeest die ons denken gevangenhoudt en ons blind maakt voor samenhang. Wie de kooi opent, weet dat olifanten, kikkers, libellen en bultruggen met elkaar te maken hebben. Haar gedichten zijn zorgvuldig gecomponeerde mini-verhaaltjes die getuigen van een fijne observatie en aparte inzichten. Ze stemmen ons, mensen, tot nadenken. Vanuit de dieren worden lijntjes uitgezet naar de mensen, de dagdieren. Illustrator en politiek tekenaar Len Munnik zorgde voor prachtige, sobere, hier en daar van een wolkje kleur voorziene tekeningen en/of mini-schilderijtjes.
‘De Auteur’ is een driemaandelijks tijdschrift van de Vereniging van Vlaamse letterkundigen
Lees hier de recensie op het blog van de Vereniging: ‘De Boekhouding’
Meer over ‘Hebben mollen weet van zonsondergangen?’
Meer over Els de Groen bij Uitgeverij In de Knipscheer

Gedicht van Els de Groen vertaald in het Indonesisch

VooprlatMollenUit ‘Hebben mollen weet van zonsondergangen?’ van Els de Groen op Nederlandse poëzie in het Indonesisch, 3 maart 2021::
Op ‘Suara suara dari utara’ (‘Stemmen uit het noorden’), het blog Puisi Belanda, is op 3 maart 2021 het gedicht ‘Een tekening’ in een Indonesische vertaling van Siti Wahyuningsih en Albert Hagenaars geplaatst. Het gedicht is afkomstig uit de bundel ‘Hebben mollen weet van zonsondergangen?’. Het is het 212de gedicht in een almaar groeiende digitale poëziereeks van een keur van Nederlandstalige dichters.
Lees hier het gedicht ‘Een tekening’ in het Nederlands en in het Indonesisch
Meer over ‘Hebben mollen weet van zonsondergangen?’
Meer over Els de Groen bij Uitgeverij In de Knipscheer

«Luchthartig met een vleugje ironie, maar daardoor komt de boodschap wel keihard binnen.» – Maurice Broere

VooprlatMollenOver ‘Hebben mollen weet van zonsondergangen?’ van Els de Groen op MeanderMagazine, 28 december 2020:
‘Huidhonger’ is een woord dat de laatste maanden vaak te horen is. Covid-19 heeft toegeslagen en het gevolg is dat we elkaar niet meer mogen aanraken. Allerlei gewoontes bij begroeten zijn doorbroken en dat kost velen moeite. In dit gedicht komt wel een bijzondere vorm van huidhonger voor die nog een stap verder gaat dan het gemis van een handdruk, een schouderklop of een afscheidskus. Het vers werkt prachtig naar een climax. (…) Mooie zinnen, waarin geen woord te veel staat. (…) Het sonnet ‘Jachtoffers’ is opgebouwd uit tegenstellingen, waardoor contrast ontstaat. De derde strofe is prachtig door de compactheid en de assonanties (door, kogel, dood / katern, bekendmaakte, hare). (…) ‘Verdinging’ staat niet in Van Dale, maar uit de context begrijp je onmiddellijk wat de betekenis is, in dit verband betekent het van een dier een ding maken. Hier ook weer de tegenstelling als stijlmiddel. (…) De dichter probeert ons bewust te maken waar we mee bezig zijn en wat er namens ons gebeurt. Het is absoluut geen betweterig, drammerig werk, ook niet zwaarmoedig of sentimenteel eerder luchthartig met een vleugje ironie, maar daardoor komt de boodschap wel keihard binnen. Interessante bundel die het lezen dubbel en dwars waard is. (…) De bundel is mooi vormgegeven met illustraties van cartoonist Len Munnik die onlangs de Inkspotprijs 2020 won. (…)
Lees hier de recensie
Meer over ‘Hebben mollen weet van zonsondergangen?’
Meer over Els de Groen bij Uitgeverij In de Knipscheer

«Black Lives Matter raakt iedereen.»

VoorplatDubbelbloed3dedruk-75Els de Groen interviewt Etchica Voorn over ‘Dubbelbloed’ in De Republikein, december 2020:
2020 was het jaar van Black Lives Matter. De Nederlands-Surinaamse schrijfster Etchica Voorn heeft aan den lijve ervaren hoe de discussie over de erfenis van de slavernij schuurt in de Nederlandse samenleving. ‘Als je in Nederland slavernij ter sprake brengt, krijg je al gauw het verwijt de racismekaart te trekken.’ (…) Haar roman ‘Dubbelbloed’ werd een succes en is toe aan een vijfde druk. Het verrijkte de Nederlandse taal met een mooi nieuw woord en schafte een ander af: niemand is meer halfbloed. (…)
Lees hier het interview
Meer over ‘Dubbelbloed’
Meer over Els de Groen op deze site

«Wat een prachtige bundel.»

VooprlatMollenOver ‘Hebben mollen weet van zonsondergangen?’ van Els de Groen in Werelddier, Winter 2020, nr. 124, december 2020:
De gedichtenbundel Hebben mollen weet van zonsondergangen? is niet Els de Groens eerste boek over dieren. Ze begon al veel eerder met schrijven over dieren, en kaartte daarbij onderwerpen aan zoals de vossenjacht, pelsdierfokkerijen en de intensieve veehouderij, omdat ze vond dat dat moest veranderen. ‘Al ruim dertig jaar geleden heb ik megastallen bezocht en ik ben toen erg geschrokken. Daar moet echt een eind aan komen!’, zegt Els. ‘Koalabeertjes vinden we vertederend, varkens niet… waarom niet? Ik zie dieren als medebewoners van een planeet die gevaar loopt door menselijke overconsumptie.’ En precies vanwege dat punt besloot Els de Groen deze bundel te maken. ‘Ik hoop dat mensen door het lezen ervan gaan nadenken over hun houding ten aanzien van dieren.’ Inspiratie voor de gedichten haalde Els vooral uit eigen observaties. ‘Veel gedichten, bijvoorbeeld over eekhoorns en uilen, komen voort uit mijn ervaringen in Nederland. Je hoeft echt niet op safari om spannende dingen te zien.’ Zelf heeft Els geen lievelingsdier, alhoewel… ‘Met mijn oude kat Joris kon ik prima communiceren. Op zijn kats natuurlijk. Als je de lichaamstaal van dieren begrijpt, wordt de omgang opeens interessanter. Je gaat zelfs karakters onderscheiden, want de ene poes is echt de andere niet en dat geldt voor alle dieren. Juist vanwege hun verscheidenheid vind ik dieren zo interessant. Daarom wilde ik dat mijn bundel over zo veel mogelijk verschillende dieren ging. Niet uitsluitend over dieren die je kunt knuffelen, maar ook over insecten, krokodillen en olifanten.’ ‘Misschien is de kern van de bundel wel het gedicht Verdinging’, zegt Els. Het gedicht gaat over het feit dat we tegenwoordig geneigd zijn veel dieren als product te beschouwen: ‘In plaats van ons te verdiepen in dieren en ons te verwonderen over wat ze allemaal kunnen, maken we er producten van: een circusact, voedsel, medicijnen of schoenen. Dat gebeurt wereldwijd. Ook in het Westen gaat commercie boven dierenwelzijn. Dat moet echt anders.’
Meer over ‘Hebben mollen weet van zonsondergangen?’
Meer over Els de Groen bij Uitgeverij In de Knipscheer

Voor Joris (22). Gedicht van Els de Groen

VooprlatMollenIn zijn bijna dagelijkse Facebookbericht memoreert Wim van Til, oprichter van en coördinator bij Poëziecentrum Nederland, de geboorte- en sterfdagen van Nederlandstalige dichters. Vandaag (23 december 2020) zijn geboren Arnold Spauwen, Peter van Lier, Hans Kloos en Els de Groen (1949). Het is de sterfdag van Hermien Manger, Louis Th. Lehmann en Francis Verdoodt. Bij wijze van felicitatie/gedenken kiest Wim van Til voor een gedicht van Peter van Lier; uitgeverij In de Knipscheer kiest voor het gedicht ‘Voor Joris (22)’ van Els de Groen uit haar dit jaar bij deze uitgeverij verschenen bundel ‘Hebben mollen weet van zonsondergangen?’.

Voor Joris (22)

De merels hebben maling
aan onze poes gekregen
en hippen onbekommerd
voorbij – op zoek naar wormen.
Ze kijkt ze onbewogen na.
Voortaan komt gevogelte
uit de supermarkt.

Op haar beurt heeft ze maling
gekregen aan de merels.
Maar niet aan ons die wuiven
grimassen en wenken.
Gebarentaal – ze is doof.
Al jaren viert ze slapend
haar triomf met Oud en Nieuw.

Ze weet wel dat ze oud is.
Nog wil ze zich genietend
achter de oren krabben
wankelt en geeft op.
Onze poes vermenselijkt
zoals wij in de loop der
jaren zijn verpoesd.

Meer over ‘Hebben mollen weet van zonsondergangen?’
Meer over Els de Groen bij Uitgeverij In de Knipscheer