Annel de Noré – Berichten uit het verleden. Pemba doti. Roman

Opmaak 1Annel de Noré
Berichten uit het verleden / Pemba doti

roman
Nederland, Suriname
gebrocheerd in omslag met flappen,
260 blz., € 19,50
ISBN 978-94-93214-27-9
eerste uitgave juni 2022

Berichten uit het verleden. Pemba doti van Annel de Noré is een intrigerende en verontrustende roman, die zich op verschillende wijzen laat lezen en duiden – wat nu juist zijn kracht uitmaakt. Dit is te danken aan de sterke, ingetogen poëtische en rake maar niet al te nadrukkelijke stijl van De Noré, aan de constructie én de tekening van de personages. In de roman staat een episode in het leven van Dorothy centraal, waarin zij onder grote druk staat: zij is alleenstaande moeder maar werkt als boekhouder heel hard in een bedrijf. Als haar meerdere Errol haar voor de zoveelste keer vraagt op een vrijdag over te werken, gaat zij schoorvoetend – maar met tegenzin – akkoord.

Dan ontvangt ze op haar werkaccount mails van een haar onbekende, die zichzelf Maya Pritip noemt. De mails nemen steeds indringender en intimiderender vormen aan, en gaan algauw over in regelrechte, onverholen dreigementen. Op een gegeven moment herinnert Maya Pritip Dorothy aan een voorval van exact 17 jaar geleden: op vrijdag 3 maart 2000, tussen 11 en 12 uur ’s morgens, vond er iets plaats waar zij nú verantwoording voor zou moeten afleggen.

Berichten uit het verleden ontspint zich tot een ijzingwekkende psychologische thriller, maar mogelijk ook een parabel of een geëngageerde roman. Is Dorothy psychisch bezweken onder de druk en uitputting, en is zij zwaar overspannen geraakt? Lijdt zij aan waandenkbeelden, draait zij door? Of heeft iemand ‘uit het verleden’ het werkelijk op haar gemunt, en is diegene uit op genoegdoening, op wraak? Maar welk perspectief is betrouwbaar?

Het taalgebruik van Dorothy draagt bij aan de vervreemding en spanning (tot het eind) van deze roman. Dat is de verdienste van de vertelkunst en de talige stijl van De Noré. Ook de lezer voelt zich, mét Dorothy, beklemd.

Annel de Noré werd in 1950 geboren in Paramaribo en woont vanaf 2000 hoofdzakelijk in Nederland. Haar alom geprezen debuutroman De bruine zeemeermin uit 2000 is ‘het beste Caraïibische debuut sinds Bea Vianen en Astrid H. Roemer’ genoemd. Verder verschijnen bij Uitgeverij In de Knipscheer de verhalenbundel Het kind met de grijze ogen, de roman Stem uit duizenden en de verhalenbundel Vers vlees oud bloed, genomineerd voor de Halewijnprijs 2017. In 2019 komt haar grote roman Lambarosa uit: ‘Zo beeldend en weerzinwekkend beschreven dat je het boek niet kan wegleggen. In het derde deel van de roman komen de eerste twee gedeelten op mysterieuze wijze samen. Het is een filosofisch stuk over de omgang met onzekerheden. Als lezer word je meegesleurd door het verhaal, de sfeer en de beklemmende emoties van de hoofdrolspelers.’ (Estefanía Pampín Zuidmeer in La Chispa). In 2021 verrast zij met haar poëziedebuut Exit, waarover Arjan Peters schrijft: ‘Bijna montere poëzie dankzij dansende ritmiek, klankrijke woorden en scheppingsvreugde.’
Meer over ‘Berichten uit het verleden. Pemba doti’
Meer over Annel de Noré bij Uitgeverij In de Knipscheer

«Een verrassende afspiegeling van de gedachten van een ervaren romanschrijfster en een welkome aanvulling op haar werk.» – Hilde Neus

VoorplatExit-75Over ‘Exit’ van Annel de Noré in De Ware Tijd-Literair, weekendeditie van 14 t/m 16 januari 2022:
(…) Hoewel Annel de Noré bij ons vooral bekend is van haar romans, heeft zij al diverse keren poëzie naar buiten gebracht en daar ook prijzen mee gewonnen. (…) ‘Exit’ is haar eerste gepubliceerde bundel. Ook hier is de poëzie als muziek en is dat niet inherent aan dichten? Het vormen in je hoofd van korte zinnen, aaneengeregen tot strofen om zo een gevoel uit te drukken. Het is dan ook niet verwonderlijk dat poëzie vaak op muziek wordt gezet en dat het schrijven van liedteksten ook beschouwd kan worden als een vorm van dichten. (…) Zo bevat de poëzie van De Noré steeds verrassingselementen. Soms is de structuur heel vrij, een andere keer strak gekoppeld aan rijm. Maar over het algemeen is gekozen voor een regelmatige bladspiegel. (…) De thematische inhoud van De Noré’s poëzie is soms klassiek, zoals over de liefde of de dood. Maar er zijn ook heel moderne, bijna futuristische thematische uithalen, die zeker de jeugd aan zullen spreken. (…). Deze gedichtenbundel is een verrassende afspiegeling van de gedachten van een ervaren romanschrijfster en een welkome aanvulling op haar werk. Bij uitstek geschikte poëzie om in het Surinaams onderwijs in te zetten.
Lees hier de recensie
Meer over ‘Exit’
Meer over Annel de Noré bij Uitgeverij In de Knipscheer

Gedicht van Annel de Noré vertaald in het Indonesisch

VoorplatExit-75Uit ‘Exit’ van Annel de Noré op Nederlandse poëzie in het Indonesisch, 23 november 2021:
Op ‘Suara suara dari utara’ (‘Stemmen uit het noorden’), het blog Puisi Belanda, is op 23 november 2021 het gedicht ‘Hemelpoort’ uit de bundel ‘Exit’ geplaatst in een Indonesische vertaling van Siti Wahyuningsih en Albert Hagenaars. In deze almaar groeiende digitale poëziereeks van een keur van Nederlandstalige dichters zijn inmiddels honderden gedichten in vertaling opgenomen.
Lees hier het betreffende gedicht in het Nederlands en in het Indonesisch
Meer over ‘Exit’
Meer over Annel de Noré bij Uitgeverij In de Knipscheer

«Lijvige bundel waarin De Noré haar taalvermogen breed laat uitstromen.» – Jooris van Hulle

VoorplatExit-75Over ‘Exit’ van Annel de Noré in Poëziekrant (nr.5), september/oktober 2021:
(…) ‘Exit’ is een lijvige bundel geworden, waarin De Noré haar taalvermogen – ook wanneer ze in een ironische benadering de verengelsing van onze taal belicht – breed laat uitstromen in gedichten die qua opbouw heel gevarieerd zijn. ‘Uitgang /Afgang / Ex it’, het openings- en titelgedicht van de bundel geeft op een heel directe manier aan waar het verder in de bundel om te doen is: er wordt afscheid genomen, vanuit het besef dat aan wat ooit veelbelovend leek, een eind is gekomen. Steeds weer wordt gealludeerd dat de relatie met de jij op de klippen is gelopen. (…) De balans die de ik opmaakt oogt weinig positief. Ratio en gevoel staan hier vaak regelrecht tegenover elkaar. Net die gedichten waarin De Noré deze antithese in beeld brengt, weten ook echt te overtuigen. Neem het gedicht ‘Machteloos’: wat de ik niet wilde zijn, wordt geplaatst tegen haar onderhuids levende verlangen naar wat zij wel voor ogen had. (…) Het slotgedicht ‘Hangende tuin’ houdt de suggestie in van een mogelijke uitweg. (…)
Lees de volledige recensie ‘Voor jou werd het mooi geen wij’ in ‘Poëziekrant’ september/oktober 2021. Nieuwsgierig naar de hele recensie? Studenten kunnen een kopie aanvragen bij indeknipscheer@planet.nl
Meer over ‘Exit’
Meer over Annel de Noré bij Uitgeverij In de Knipscheer

«De muzikaliteit en het woordplezier spat af van intrigerende poëzie.» – Roger Nupie

VoorplatExit-75Over ‘Exit’ van Annel de Noré in De Auteur, 23 september 2021:
De romans en verhalenbundels van Annel de Noré verschenen al eerder bij Uitgeverij In de Knipscheer, en dat ging niet onopgemerkt voorbij. (…) De verwachtingen voor de Noré’s poëziedebuut zijn dan ook hooggespannen. ‘Exit’ bevat 50 gedichten met een sterk verhalend karakter die (vaak) wat klassiek aandoen: strofen van niet alleen evenveel regels maar ook met eenzelfde regellengte en hier en daar ontbreekt ook het rijm niet. Maar laat je als lezer niet misleiden; in een aantal gedichten legt ze dat klassiekerige dan weer naast zich neer. Annel de Noré goochelt met taal die ze probleemloos uit verschillende codes en registers laat opduiken. De muzikaliteit en het woordplezier spat er bij momenten vanaf en dat alles levert intrigerende poëzie op. (…) Annel de Noré wist al te overtuigen met haar proza; met haar blijde intrede als dichteres doet ze dat evenzeer.
‘De Auteur’ is een driemaandelijks tijdschrift van de Vereniging van Vlaamse letterkundigen.
Lees hier de recensie op het blog van de Vereniging: ‘De Boekhouding’
Kijk naar een interview (2021) met Annel de Noré
Meer over ‘Exit’
Meer over Annel de Noré bij Uitgeverij In de Knipscheer

«Af en toe zou ík van een schrijver informatie willen.» – Annel de Noré

VoorplatExit-75Analyse van het gedicht ‘Koudvuur‘ uit de bundel ‘Exit’ van Annel de Noré door de auteur:
‘Koudvuur’ heb ik op iemands verzoek (die in een schrijfgroep zit) onder handen genomen. En die persoon vond het verhelderend mijn verklaring te lezen waaruit blijkt dat het niet voor niets was. (…) Lezers hoeven niets met dit essay. Zelfs niet perse lezen. Het is voor hen die willen, die geïnteresseerd zijn. Waarom? Af en toe zou ík van een schrijver informatie willen. Nu ben ik geen literatuurweten-schapper dus zal ik vaak minder mijn weg kunnen vinden in dat doolhof. Toch denk ik dat van de auteur zélf horen wat die heeft bedoeld, het vinden van de weg gemakkelijker maakt en iets meer inzicht geeft. Het centrale thema van ‘Koudvuur’ is teleurstelling in een relatie waarbij de ene partij wordt afgemaakt en daardoor van streek raakt zonder dat die zich adequaat kan verdedigen tegen de aanvallen en zonder te begrijpen waarom het gebeurt.
Lees hier ‘Analyse Koudvuur’
Lees hier meer essays van Annel de Noré over eigen werk
Meer over Annel de Noré bij Uitgeverij in de Knipscheer

«Is er speelruimte tussen: ‘Daar is de deur’ en ‘Eruit’?» – Annel de Noré

VoorplatExit-75Annel de Noré over ‘Exit’, 23 juli 2021:
In een uitgebreid essay van meer dan 22.000 woorden geeft Annel de Noré een ontleding en interpretatie van een gedicht uit haar dichtbundel ‘Exit’: «Onwillekeurig stoppen lezers al tijdens het lezen een partje van zichzelf in teksten. Precies zoals de schrijver onopzettelijk zijn signalement erin achterlaat. Ondanks de subjectiviteit waar ook dit ‘werk’ aan ‘lijdt’, bepaal ik me bij de analyse en interpretatie wel strikt tot datgene wat onder het fileermes ligt. Wie geen behoefte heeft aan (een gedeelte van) mijn ontleding, legt deze uiteraard naast zich neer of beter: begint er niet aan. Nagenoeg alle gedichten uit de bundel ‘Exit’ zijn autonoom en open genoeg om op eigen kracht tot een bevredigende persoonlijke verklaring te komen. Hopelijk ontdekt iedereen zodoende zijn eigen verhaal in de tekst. Mijn voornamelijk inhoudelijke uitleg is geen professionele en dient slechts als hulp. Om de drempel voor ‘jonge’ lezers te verlagen wissel ik tussendoor van toonzetting om hen te verleiden rondom de ‘blikvangers’ te neuzen. (…) Ik heb mijn ‘ingrediënten’ zeer uitgebreid uit de doeken gedaan. Alweer ga ik in deze ervanuit dat de lezer negeert wat hij langdradig of niet relevant vindt. Diegenen die zich samen met mij worstelen door de pietepeuterige analyse zullen ontdekken dat deze individuele taaluiting toch een universeel idee herbergt. Verder kan dit stuk helpen te beseffen dat literatuur er oppervlakkig gezien simpel kan ‘uitzien’, maar dat er over het algemeen veel meer uit te halen valt. Mede daarom stel ik me ten doel helder te communiceren met mijn arme, monddode lezers. Enige identificatie met de bovenliggende gedachte en de onderliggende emotie teweegbrengen bij een eerste taxatie van wat hen koud zwart op wit wordt voorgespiegeld: daar hunker ik naar. (…)»
Lees hier verder in dit essay
Lees ook haar essay “Leeshoudingen voor ‘Lambarosa’ ”
Meer over Annel de Noré bij Uitgeverij In de Knipscheer

«Spijt in de badkamer.» – Maurice Broere

VoorplatExit-75Over ‘Exit’ van Annel de Noré voor Meander Magazine, 12 juli 2021:
Je zou eerder verwachten dat Exit de titel is van het laatste werk van een kunstenaar. Annel de Noré debuteert echter met deze bundel als dichter. (…) Opvallende thema’s zijn: godsdienst, verwijzingen naar de Bijbel, verbroken relaties, natuur en dood. (…) Tussen de regels door in de bundel vind je steeds verwijzingen naar een problematische verhouding met iemand die dicht bij haar stond. (…) Het mooist in deze bundel vind ik de verzen die los van conventies zijn. Ze zijn sprekender en hebben meer een eigen stem. Ik ben benieuwd wat ze nog gaat publiceren en zal zeker haar gaan volgen. (…)
Lees hier de recensie
Meer over ‘Exit’
Meer over Annel de Noré bij Uitgeverij In de Knipscheer

«Gelukkig bestaat het nog: de vertellende poëzie, iets dat gekoesterd mag worden.» – R.J. Blom

VoorplatExit-75Over ‘Exit’ van Annel de Noré voor NBD / Biblion, 23 juni 2021:
De gedichtenbundel ‘Exit’ van Annel de Noré (1950) bevat vooral klassiek-aandoende poëzie, derhalve begrijpelijke taal en toegankelijk voor elke poëzieliefhebber. Hoewel de dichter eerder meerdere ‘losse’ gedichten publiceerde, richtte zij zich tot nu toe op het schrijven van enkele romans en korte verhalen. Met de gedichten won deze auteur meerdere prijzen. Feitelijk is deze bundel dus een debuut; het is ook een gewenst ‘wapen’ tegen nauwelijks te bevatten moderne dichtkunst. De Noré biedt duidelijke beelden van situaties waarover zij in de bundel schrijft, bv. de eerste regels van het gedicht ‘Kruispunt’: Het schemerde / de deur ging open / een man trad binnen’. Het lijkt het begin van een spannend verhaal. Gelukkig bestaat het nog: de vertellende poëzie, iets dat gekoesterd mag worden. Gezien haar Surinaamse afkomst legt De Noré in een Verklarende Woordenlijst uit wat bv. Jah betekent (God), of Baka Bana (kookbanaan). Dit maakt de bundel (met 50 gedichten) niet alleen levendig en beeldend, maar dient dit werk ook als ‘gezellig leesmateriaal’. Zeker aan te bevelen en geschikt voor beginnende en ervaren poëzielezers.
Meer over ‘Exit’
Meer over Annel de Noré bij Uitgeverij In de Knipscheer

«Laat taal kronkelen in orgastische en hallucinante beelden.» – André Oyen

VoorplatExit-75Over ‘Exit’ van Annel de Noré op Ansiel, 10 juni 2021:
(…) ‘Exit’ is de eerste dichtbundel van schrijfster Annel de Noré. Wanneer je door deze bundel bladert valt het direct op hoe de dichter klanken (Net een slager rammel ik een remake op), gevoelens (uit zelfbehoud bestrijd ik revoluties) en passies (de wind heeft het water wellustig gekust) gebruikt om hallucinerende beelden te gebruiken. Aan haar zijn geen sobere zinnetjes besteed, zij laat taal kronkelen in orgastische en hallucinante beelden en nodigt zo de lezer uit om vrij en blij met haar te zijn. Het is heerlijk om met haar te dwalen over plaatsen waar addertjes onder het gras zitten. Elk gedicht is een rijk en beeldend geschenk dat in magische woorden verpakt is, al beweert ze dat ze niet toveren kan.
Lees hier het signalement
Meer over ‘Exit’
Meer over Annel de Noré bij Uitgeverij In de Knipscheer