«Mooi psychologisch beeld van een man die moet leven met de gevolgen van zijn keuzes.» – Marjo van Turnhout

Daniel Corten is geboren in de oorlog. In 1944. Hij heeft zijn moeder nooit gekend, ze kwam om bij een bomaanslag is hem verteld. Louise Mittensill, de huishoudster, heeft hem min of meer opgevoed. Zij was de vriendin van Daniels moeder. Ook zij wilde liever niet praten over Lotte, zijn moeder. (…) Een van de Duitse vrienden vertelt Daniel over de tijd na de oorlog. Hoe zij alleen al omdat ze Duits waren als ‘fout’ bestempeld werden. De flarden die Daniel hoort, maken hem nieuwsgierig, maar wat zijn vader meegemaakt heeft, zal hij pas ontdekken als hij na diens dood een map vindt waarin aantekeningen zitten van zijn vader. Over zijn jeugd en oorlogsjaren. Het maakt veel duidelijk. Waarom zijn vader zweeg. Wat er met zijn moeder gebeurd is. Het verhaal gaat over het grijze gebied tussen goed en fout. Want oordelen is gemakkelijk, maar mensen nemen soms beslissingen zonder te (kunnen) weten wat de gevolgen zijn. En dan daarna: als het je kwalijk genomen wordt dat je gedaan hebt wat je deed, is het dan beter te zwijgen? Dat deed de vader van Daniel, niet beseffend dat zwijgen gevolgen zou hebben voor zijn zoon, om nog maar te zwijgen over zijn eigen leven. Een mooi psychologisch beeld van een man die moet leven met de gevolgen van zijn keuzes.

Lees hier de recensie
Meer over ‘Wat onbesproken bleef’
Meer over Niek Bremen bij Uitgeverij In de Knipscheer

«Bremen heeft een indringend verhaal neergezet, dat spot on is. Ieder woord is raak.» – Jan Stoel 

Over ‘Wat onbesproken bleef’ van Niek Bremen op Bazarow, 30 mei 2024:

Daniël is een oorlogskind, geboren in Berlijn in februari 1944. Zijn vader vertelt dat de moeder van Daniël is omgekomen tijdens een bombardement. Nu wonen Daniël, Alwin in Nederland. Louise, ooit de beste vriendin van Daniëls moeder Lotte, is altijd nabij. “Ik ben een beetje het kind van Louise. […] Ze woont tegenover ons. Haar woning is eigendom van Maier, een kennis van mijn vader.” Daniël is op zoek naar zijn identiteit. Hij wil weten wie zijn moeder was, waarom ze overleden is, waarom zijn vader zo is en wat de plek van Louise in het gezin is. Waarom zwijgen beiden over het verleden. (…) Daniël komt erachter dat Peter Maier en  zijn vader Alwin Corten fout waren in de oorlog en samen in het Duitse leger zaten. Alwin werd in kamp Vught vastgezet, maar was daar slachtoffer van de haat tegen de geïnterneerden. Vader zegt dat hij geen moordenaar is en zegt dat in het Jiddisch. Vanwege de ziekte van Korsakov wordt Alwin opgenomen in een verpleeghuis. “Zijn hersenen krimpen,” zegt de dokter. (…) Bremen heeft een indringend verhaal neergezet over vertrouwen, wantrouwen, trauma’s, zwijgen, schuldbesef en het onvermogen om los te komen van het verleden. Hij daalt diep in de psyche van zijn belangrijkste personages. Wat opvalt is hij van de belangrijkste personages twee kanten belicht. Zo word je geconfronteerd met twee versies van de vader. De man tijdens de oorlog en de getraumatiseerde man erna. Hij is kwetsbaar geworden, wil niets vertellen over dat wat hij in de oorlog heeft meegemaakt. (…) Bremen heeft een (psychologische) roman geschreven die spot on is. Ieder woord is raak. ‘Wat onbesproken bleef’ is een verhaal over het in je eigen hoofd gevangen zitten, over de blokkades die een onverwerkt trauma kan hebben op de rest van je leven. (…)

Lees hier de recensie
Meer over ‘Wat onbesproken bleef’
Meer over Niek Bremen bij Uitgeverij In de Knipscheer

«Summier overzicht van de tijdsgeest, vanaf 1950 tot nu.» – Marjo van Turnhout

VoorplatSchertsfiguurOver ‘Schertsfiguur’ van Joost Pollmann op Leestafel, 19 augustus 2018:
Geboren in Haarlem, in een katholiek gezin: zijn moeder meldde zich ondanks het feit dat ze vijf kinderen had gekregen bij het klooster, en bracht de rest van haar leven door als non. Zijn vader was fout in de oorlog, en bleef daarna ook nazisympathisant. Pollmann heeft een keuze gemaakt uit hetgeen hij meegemaakt heeft in zijn leven: een akelige herinnering aan het sinterklaasfeest; de eerste ervaringen met seks, drank en sigaretten, toen hij pas 13 jaar oud was. Over vakanties in Sauerland, en het ontluisterende terugzien van een vakantieoord dat de idylle in het geheugen doet vervagen. Over de veranderingen in Europa, die hij van nabij meemaakte en de terroristische aanslagen die nog niet zo lang geleden gebeurden. En meer privé: over zijn geliefde, en een scheiding. Sommige verhalen doen denken aan de figuur Don Quichote – een dwaze held die het wel goed bedoelt, maar speelbal is van de tijd waarin hij leeft, een associatie die ook het gevolg kan zijn van de toon waarop de verhalen verteld worden. In deze vijftien verhalen komen we meer te weten over de persoon Joost Pollmann, en voor wie geen tijdgenoot is, geeft het in sneltreinvaart een zeer summier overzicht van de tijdsgeest, vanaf 1950 tot nu. (…)
Meer over ‘Schertsfiguur’

«Lezenswaardig en onderhoudend.» – Herman Ahaus

VoorplatSchertsfiguurOver ‘Schertsfiguur’ van Joost Pollmann voor NBD / Biblion, 3 augustus 2018:
Joost Pollmann – ook wel bekend als de stripprofessor – vertelt over de jongen die hij was en over de man die hij werd. De autobiografisch getinte verhaaltjes zijn tragisch, komisch en iets ertussenin. Tragisch door de omstandigheden uit Pollmanns jeugd (geboren in een oer-katholiek nest met Duitse roots, dat ‘fout’ was in en na de oorlog). Komisch door de wijze van vertellen, met de nodige relativerende zelfspot. Hoewel de vijftien korte verhalen in principe chronologisch zijn gerangschikt, vormen ze toch geen echte autobiografie, omdat door de flinke sprongen in plaats en tijd slechts fragmentarische delen van Pollmanns leven in beeld komen. Als sfeertekening zijn de beschreven persoonlijke herinneringen echter zeker geslaagd en geven ze een aardig tijdsbeeld. Al met al een lezenswaardig en onderhoudend boekje, goed voor een redelijke lezerskring. De auteur (1957) organiseerde tien edities van de Stripdagen Haarlem, recenseert sinds 1998 voor de Volkskrant, publiceerde meerdere essaybundels en geeft lezingen over beeldcultuur in binnen- en buitenland. Met karakteristieke zwart-wittekeningen van de bekende illustrator Paul van der Steen. Hij is illustrator voor onder meer Het Parool en publiceert elke vrijdag een literair portret in NRC Boeken.
Meer over ‘Schertsfiguur’

Joost Pollmann beschreef zijn leven in 15 stukken in ‘Schertsfiguur’

VoorplatSchertsfiguurOver ‘Schertsfiguur’ van Joost Pollmann op Paperback Radio, 9 mei 2018:
Joost Pollmann, tien jaar lang de organisator van de Stripdagen te Haarlem, ook wel de stripprofessor genoemd, schreef 15 autobiografische verhalen. Peter de Rijk sprak op Paperback Radio (9 mei- 14.00- 15.00 uur) met hem over zijn jeugd in een tijdens de oorlog ‘fout’ gezin, over Peter Pontiac, zijn als tekenaar beroemd geworden broer en de raadselachtige verdwijning van zijn vader. Ook zal zijn moeder ter sprake komen met haar ongelooflijke levensverhaal. En dat brengt nieuws, Joosts broer Peter Pontiac had immers meer oog voor het leven van zijn vader in het stripverhaal Kraut. Tragisch en komisch zullen de onderwerpen zijn die langskomen, want Pollmann ontziet zichzelf, en anderen, niet.
Luister hier naar de uitzending
Meer over ‘Schertsfiguur’