Elders Literair 2025-6

Elders Literair 2025-6
Els Kort, Kees Ruys (kernredactie)
gebrocheerd, geïllustreerd, 78  blz., waarvan 12 in kleur
formaat 180 x 245 mm
vormgeving Els Kort
beelden binnenzijden omslag Paul van der Eerden en Romy Muijrers
foto’s binnenwerk Arita Baaijens en Els Kort
ISSN 2949 8449 i.s.m. Stichting Parachute
verkrijgbaar in de boekhandel  € 15,00
ISBN 978-94-93368-37-8
november 2025

Het zesde nummer van Elders literair brengt een ode aan het reizen op papier – in literaire en non-fictionele reisverhalen, literair-historische essays en poëzie. In ‘Het bos dat denkt en spreekt’ trekt Arita Baaijens met een gezelschap Papoea’s door de jungle van Bosavi en leert er te luisteren naar de bezielde natuur: Maarten Kaster verbleef in de jaren negentig langdurig op een eilandje in de Atlantische Oceaan. In ‘Op Santa Maria, Azoren’ beschrijft hij zijn observaties en ervaringen in subtiele schetsen: Coen van ’t Veer schrijft in ‘Liefde op de zeereis tussen Nederland en Indië (1850–1900)’ over Hollandse romans waarin de broeierige wereld wordt verbeeld van reizigers die in de tweede helft van de negentiende eeuw de lange reis naar Nederland-Indië ondernamen en aan boord ‘zoutwaterliefde’ of ‘zeeamourettes’ beleefden. Onno Schilstra stelt in ‘Onmensen en stokmannetjes’ ongemakkelijke vragen over de waarde van het werk van kunstenaars in exil. Dit naar aanleiding van de prenten en de tekeningen die George Grosz na zijn vlucht uit nazi-Duitsland in New York maakte. Jaap Goedegebuure vertelt in zijn essay ‘Op weg naar nergens. Over Perceval, Don Quichot en andere falende helden’ over de wederwaardigheden van groot dromende, reizende protagonisten uit de wereldliteratuur en hun glansrijke mislukkingen: Kees Ruys vertelt in ‘Baboon River’ over een toerist die de veiligheid van haar sterrenhotel in Belize verruilt voor een klein, onbezonnen avontuur. In ‘De wonderbaarlijke reizen van Alexine Tinne’ schetst Lex van Tilborg mede aan de hand van brieven het korte leven van de excentrieke, negentiende-eeuwse Haagse ontdekkingsreiziger en fotografe. Arjen van Meijgaard verkent de uithoeken van het imaginaire reisverhaal, fictie in een jasje van verzonnen feiten. Diederik Gerlach schrijft over het avontuurlijke tekenwerk van kunstenaars Paul van der Eerden en Romy Muijrers, De drie schrijvers die de shortlist haalden van de Elders literair reisverhalenwedstrijd 2025,  Mariano Perez van Poecke, Brenda Poppenk en Indra Versmesse, publiceren in dit nummer hun winnende verhalen. De poëzie in dit nummer is van Elisa Veini, van wie eerder in Elders literair het verhaal ‘Het eiland’ te lezen was. Beeldend werk is er van Els Kort, een serie polaroids die ze de afgelopen jaren in Engeland, Frankrijk en Indonesië maakte. Beelden die zowel op zoek lijken naar de oorsprong van de fotografie als naar de uiterste grenzen ervan.

Klik hier voor het digitale platform Elders literair
Meer over de presentatie van Elders nr. 6 op 22 november 2025
Meer over Elders
Meer over Onno Schilstra bij Uitgeverij In de Knipscheer
Meer over Jaap Goedegebuure bij Uitgeverij In de Knipscheer
Meer over Kees Ruys bij Uitgeverij In de Knipscheer
Meer over Arjen Meijgaard bij Uitgeverij In de Knipscheer
Meer over Diederik Gerlach bij Uitgeverij In de Knipscheer
Meer over Elisa Veini op deze site

Presentatie Elders literair nr. 5

Op zondagmiddag  11 mei 2025 vindt de presentatie plaats van ‘Literair tijdschrift Elders 2024-5’ in Pulchri in Den Haag. Programma: Zohra Jongerius en Dante Jongerius spelen werk van C.P.E.  Bach en G. Ph. Telemann, Jan-Hendrik Bakker over Walt Whitman, Hans Muiderman over zijn podcast ‘Breedtegraad 52.11’. Verder werken mee: Mieke Pennock (Pulchri Studio), Arjan van Meijgaard, Louise van der Veen (poëzie). Toegang is gratis. Locatie: Louis XVI-zaal  Pulchri Studio, Lange Voorhout 15, 2514 EA Den Haag. Aanvang: 17.00–18.00 uur (zaal open 16.45 uur). Deze middag is een onderdeel van ‘Cultuur op Zondag,’ een inspirerende reeks literaire bijeenkomsten die elke eerste zondag van de maand worden georganiseerd in samenwerking met  Pulchri Studio, het Antiquariaat Colette & Co, Elders literair en cateraar Karsten en Kuiper. Het tijdschrift Elders literair verschijnt 2x per jaar en is bij elke (online) boekhandel, via de website van Elders en bij uitgeverij In de Knipscheer (Haarlem) te bestellen en te koop voor € 15,- (exclusief verzendkosten). Voor abonnementen en meer informatie www.eldersliterair.nl  Op de hoogte blijven? Klik om u in te schrijven op de nieuwsbrief van Elders.

Klik hier voor vergrote affiche
Meer over ‘Elders 5’
Meer over Elders
Klik hier voor eerdere presentaties van Elders literair
Meer over Arjen van Meijgaard bij Uitgeverij In de Knipscheer
Meer over Hans Muiderman bij Uitgeverij In de Knipscheer

Elders Literair 2025-5

Elders Literair 2025-5
Els Kort, Kees Ruys (kernredactie)
gebrocheerd, geïllustreerd, 72  blz., waarvan 7 in kleur
formaat 180 x 245 mm
vormgeving Els Kort
beelden binnenzijden omslag Nour-Eddine Jarram
illustraties binnenwerk Marike Schuurman
ISSN 2949 8449 i.s.m. Stichting Parachute
verkrijgbaar in de boekhandel  € 15,00
ISBN 978-94-93368-30-9
mei 2025

‘Elders 5’ probeert geloof te houden in de kracht van de verbeelding als een bron van schoonheid, inzicht en ontroering. Filosoof Jan-Hendrik Bakker schrijft in Zachte krachten. Poëzie als wapen over het radicale humanisme van de negentiende-eeuwse Amerikaanse dichter Walt Whitman en diens visie op natuurbehoud, samenleving en democratie. In Een kannibalistische beschaving. De kruistocht tegen de oorlog van Frans Masereel, Stefan Zweig en Romain Rolland verdiept Bart Slijper zich in het gedachtegoed van – en de verwantschap tussen – twee Europese schrijvers en een beeldend kunstenaar die tijdens de Eerste Wereldoorlog in het neutrale Zwitserland met elkaar verwikkeld raakten. Hans Muiderman roept beelden op van zijn zwerftochten door Duitsland, literaire leeservaringen en oude oorlogsspelletjes. Een beschouwing over het vreemde en het eigene, over xenofobie en tolerantie en, dus, over grenzen. ‘Elders 5’ toont werk van twee beeldend kunstenaars: Diederik Gerlach introduceert Nour-Eddine Jarram. Voor haar reeks Alptraum werkte Marike Schuurman met inktjetprints van ‘reclaimed negatives’, waarbij ze gebruikmaakt van een polaroidcamera en peel-apart film. Verder nieuw werk van vijf jonge(re) Belgische en Nederlandse dichters: Matthias Van de Velde, Tyche Tjebbes, Vince Noens, Louise van der Veen en Nele Bruynooghe. Het verhalend proza is van Ines Nijs, Gert-Jan van den Bemd, Marc Terreur en Annette Van ’t Hull. Redactiemedewerkers aan dit nummer: Nele Bruynooghe, Kristien De Wolf, Diederik Gerlach, Hein van der Hoeven (redactiesecretaris), Herman Jansen (tekstcorrectie), Arjen van Meijgaard, Felix Monter, Hans Muiderman en Thijs Veraart.

Klik hier voor het digitale platform Elders literair
Meer over de presentatie van Elders nr. 5 op 11 mei 2025
Meer over Elders
Meer over Hans Muiderman bij Uitgeverij In de Knipscheer
Meer over Ines Nijs bij Uitgeverij In de Knipscheer
Meer over Annette Van ’t Hull bij Uitgeverij In de Knipscheer

Elders literair 2024-3

Elders literair, 2024-3
Els Kort en Kees Ruys (kernredactie)
gebrocheerd, geïllustreerd, 68 blz. waarvan 8 in kleur
formaat 180 x 245 mm
vormgeving en foto omslag Els Kort
foto’s, illustraties binnenwerk Puck Willaarts, Herman Berserik
binnenzijde / achterzijde omslag Erik Pape
ISSN 2949 8449 i.s.m. Stichting Parachute
verkrijgbaar in de boekhandel  € 15,00
ISBN 978 94 93368 10 1
mei 2024

Marit Pilage schreef een persoonlijke, in briefvorm aan haar grootmoeder gerichte beschouwing over het leven en werk van de Turkse schrijfster, politica en vrouwenrechtenactiviste Nezihe Muhiddin (1889–1958), die vanwege haar ideeen in het Turkije van de eerste helft van de twintigste eeuw felle tegenstand ondervond. Van Egbert van Faassen het essay ‘Berseriks boeken’, over de schitterende boekomslagen die de Haagse kunstenaar Herman Berserik (1921–2002) ontwierp en tekende voor de Ooievaarreeks van uitgeverij Bert Bakker, en later voor de Salamanderreeks van Querido. Van beeldend kunstenaar Puck Willaarts tonen we vijf pinholes – foto’s die, in Willaarts’ eigen woorden, ‘niet gecomponeerd’ zijn: ‘Bij het maken ervan is geen lens gebruikt, er is niet scherpgesteld en het nemen ervan is geen kwestie geweest van een fractie van een seconde. Diederik Gerlach doet verslag van zijn bezoek aan het atelier van beeldend kunstenaar Erik Pape (1942). In dit nummer verder proza van Ranjith Postma, Hans Muiderman, Petra Thijs, Marjanne Sevenant, Han Leeferink, Marit Pilage, Rob Verschuren en poëzie van Ingrid Strobbe, Anne-Roos van der Meijden, José van Zutphen, Vince Noens. Dit nummer werd gemaakt met dank aan de redactieleden en medewerkers Nele Bruynooghe, Kristien De Wolf, Diederik Gerlach, Hein van der Hoeven, Herman Jansen, Arjen van Meijgaard, Felix Monter, Hans Muiderman en Thijs Veraart.

Klik hier voor het digitale platform Elders literair
Meer over de presentatie van Elders nr. 3 op 24 mei 2024
Meer over Elders
Meer over Diederik Gerlach bij Uitgeverij In de Knipscheer
Meer over Hans Muiderman bij Uitgeverij In de Knipscheer
Meer over Rob Verschuren bij Uitgeverij In de Knipscheer

Elders literair 2023-2: Elders is (ook) hier

Elders literair, 2023-2
Els Kort en Kees Ruys (kernredactie)
gebrocheerd, geïllustreerd, 68 blz. waarvan 8 in kleur
formaat 180 x 245 mm
vormgeving Els Kort
collage omslag Ilona Verhoeven
foto’s, illustraties binnenwerk Ilona Verhoeven, Jeroen Taalman, Diederik Gerlach
binnenzijde / achterzijde omslag Frank Van den Broeck
ISSN 2949 8449
i.s.m. Stichting Parachute
verkrijgbaar in de boekhandel  € 15,00
ISBN 978 94 93214 44 6
november 2013

In ‘Elders literair’ is ver weg soms dichtbij – en andersom. In dit tweede nummer gaat het over rouw en melancholie, roes en gevangenschap, maar ook over rondtrekkende dromers, een vergeten sciencefictionfilm die bijna jarig is en een schrijvende alpinist in Nederlands-Indië. Elders is (ook) hier. In dit nummer verhalen van Elisa Veini, Bart Slijper, Christiaan Ronda, Arjen van Meijgaard, Annette van ’t Hull en Luc Vandromme, episch gedicht van Jonas Bruyneel, essays van Ricus van der Kwast (over film ‘Soylent Green’, Gerard Termorshuizen (over Carel Willem Wormser) en Diederik Gerlach (over Frank Van den Broeck), collages van Ilona Verhoeven; fotograaf Jeroen Taalman en dichter Hanz Mirck dringen in hun project ‘Tussen Binnen en Buiten’ door tot in het binnenste van een gevangenis en de ervaringen, herinneringen en visioenen van een gedetineerde. Dit nummer werd gemaakt met dank aan de redactieleden  en medewerkers Astrid Arns, Kristien De Wolf, Diederik Gerlach, Hein van der Hoeven (redactiesecretaris), Herman Jansen (tekstcorrectie), Arjen van Meijgaard, Felix Monter, Hans Muiderman en Thijs Veraart.

Klik hier voor het digitale platform Elders literair
Meer over de presentatie van Elders nr. 2 op 25 november
Meer over Elders
Meer over Arjen van Meijgaard bij Uitgeverij In de Knipscheer
Meer over Ilona Verhoeven bij Uitgeverij In de Knipscheer
Meer over Annette van ’t Hull bij Uitgeverij In de Knipscheer

«Ingenieuze plot met treffend mooie formuleringen en een boeiende stijl.» – Karin Kallenberg

VoorplatLunchroom-75Over ‘De lunchroom’ van Hans Muiderman op Bazarow ,jrg. 5, 23 mei 2023:
Een verhaal vertellen vanuit een lunchroom aan de hand van herinneringen. Hans Muiderman doet het. Met veel oog voor detail en een zorgvuldigheid die raakt. (…) De vraag komt op in hoeverre ‘De lunchroom’ autobiografisch is. Het gaat onder andere over de hechte band die de hoofdpersoon als kind met zijn opa heeft. (…) Het verhaal bestaat uit twee delen: 1. De gang en 2. De ladder. Langzaam ontvouwt zich de ingenieuze plot en wordt het raadsel ontrafeld, met als gevolg een toenemende spanning bij de lezer, middels treffend mooie formuleringen en een boeiende stijl. (…) ‘De lunchroom’ is een knap geschreven novelle die indruk maakt en tot en met de laatste bladzijde boeit.
Lees hier de recensie [ = ]
Kijk ook naar de presentatie van het boek
Meer over ‘De lunchroom’
Meer over Hans Muiderman bij Uitgeverij In de Knipscheer

Tweede papieren nummer van ‘Elders Literair’

VoorplatElders2-75Elders Literair, 2023-1
geïllustreerd, 64 blz. waarvan 8 in kleur
formaat 180 x 245 mm
vormgeving, foto omslag Els Kort
illustraties Wim Hardeman, Sanne Bruinier, Roland Verbiest, Dareck Tuba, binnen- en achterzijde omslag Rens Krikhaar
ISBN 978 94 93214 95 8 ISSN 2949 8449
i.s.m. Stichting Parachute
verkrijgbaar in de boekhandel € 15,00
mei 2013

Na het nulnummer van november 2022 opent dit officiële eerste nummer met de winnende inzending van de Elders literair verhalenwedstrijd 2022: ‘De herder en de zwermer’ van Marjanne Sevenant, een filosofische bespiegeling over mens en natuur, het vergankelijke en het blijvende. Ook de verhalen van de nummers twee en drie, Petra Thijs en Ines Nijs, vindt de lezer terug in dit nummer. Verder een verhaal van Karin Kallenberg dat al eerder te lezen was op het digitale platform van Elders, ervaringen van Roland Verbiest als Hagenaar in de Congo, en een voorpublicatie uit de nieuwe roman Mooie Jo van Kristien De Wolf. Naast poëzie van Arjen Duinker, Astrid Lampe en Jan-Paul Rosenberg, bijdragen van Egbert van Faassen over de beeldtaal van de Amerikaanse schilder Cy Twombly (1928–2011), van Jan Paul Hinrichs over de Poolse dagboeken van de Nederlandse schilder Jeanne Marie ‘Sanne’ Bruinier (1875–1951), van schrijver Onno Schilstra en beeldend kunstenaar Wim Hardeman uit hun Panopticum Berlin, en van Diededrik Gerlach over de Nederlandse tekenaar en schilder Rens Krikhaar. Dit nummer werd gemaakt met dank aan de redactieleden en medewerkers Kristien De Wolf, Arjen Duinker, Diederik Gerlach, Hein van der Hoeven, Herman Jansen, Arjen van Meijgaard, Felix Monter, Hans Muiderman, Thijs Veraart, Kees Ruys.
Klik hier voor het digitale platform Elders Literair
Meer over de presentatie van Elders nr. 1 op 13 mei
Meer over Elders
Meer over Ines Nijs bij Uitgeverij In de Knipscheer
Meer over Kristien De Wolf bij Uitgeverij In de Knipscheer
Meer over Onno Schilstra bij Uitgeverij In de Knipscheer
Meer over Wim Hardeman op deze site
Meer over Arjen van Meijgaard bij Uitgeverij In de Knipscheer
Meer over Felix Monter op deze site
Meer over Hans Muiderman bij Uitgeverij In de Knipscheer
Meer over Kees Ruys bij Uitgeverij In de Knipscheer
Meer over Els Kort op deze site

«Schrijnende en melancholieke verhalen in nieuw literair tijdschrift Elders.» – Herman Rosenberg

OmslagElders01-75Over ‘Elders 2022-0’ in Den Haag Centraal, 1 december 2022:
Elders, dat twee keer per jaar verschijnt, is de gedrukte uiting van het in augustus 2021 begonnen digitale podium Elders literair. (…) Het klapstuk van deze oer-Elders staat achterin. Het is het schrijnende verhaal ‘Mijn vriendin’ van de Nederlands-Somalische Alara Adilow. Een jonge vrouw vertelt hoe ze het dode lichaam van haar vriendin uit een gebombardeerd huis haalt. Met een kruiwagen. De context lijkt die van de Somalische burgeroorlog te zijn, maar het leed en de ellende zijn universeel. (…) Melancholiek en sfeervol zijn de verhalen van Michiel van den Berg en Kees Ruys. Van den Berg beschrijft het ouder worden aan de hand van ‘het plassen tegen schrikdraad’. Als jongetje even schrikken, maar als hij er als senior-met-pacemaker tegenaan loopt, vindt hij bijna de dood. Ruys verhaalt in ‘Een zachte cowboy’ over zijn pelgrimage naar een hotel in Malang (Java), waar in 1992 zijn vriend en Volkskrant-redacteur Dick (Slootweg) overleed. Niet eenvoudig, want ‘in Indonesië is een hoteldode de dood van een hotel’. (…) In Den Haag is Indië nooit ver weg, blijkt ook nu weer, want het tijdschrift bevat een historisch artikel van Gerard Termorshuizen over de exorbitante Villa Isola bij Bandung, ooit het grootste particuliere huis van de archipel. (…) Deze eerste Elders besluit met een twee pagina’s tellende, extreem kleurige strip van de Scheveningse kunstenaar Cedric ter Bals. (…) Een prikkelend slot van Elders’ eersteling. (…)
Lees hier het artikel
Meer over Elders Literair

Het eerste papieren nummer van ‘Elders Literair’

OmslagElders01-75Elders Literair, 2022-0
gebrocheerd, geïllustreerd, 72 blz. waarvan 8 in kleur
formaat 180 x 245 mm
vormgeving en foto omslag Els Kort
illustratie binnen- en achterzijde omslag Cedric ter Bals
ISBN 978 94 93214 88 0
ISSN 2949 8449
i.s.m. Stichting Parachute
verkrijgbaar in de boekhandel, € 15,00
november 2022

In ‘Elders literair’ gaat het over het vertrouwde en het onbestemde, over dromen en vertrekken, over arriveren en verdwalen en, in iedere betekenis van het begrip, over terugkeren. Of het nu om het ‘hier’ of ‘elders’ gaat, steeds is één specifieke plek het uitgangspunt. Zoals Linn Ullmann het stelt in haar roman De rustelozen (2015): ‘Zien, herinneren, begrijpen. Alles hangt af van de plek waar je staat.’ Met bovenstaand motto als uitgangspunt begon ‘Elders literair’ in augustus 2021 een digitaal literair platform dat ruimte moest gaan bieden aan verhalend proza, poëzie, essays, kleine beschouwingen bij afbeeldingen, podcasts, boekbesprekingen, fotografie en (andere) beeldende kunst. Verder zou het platform bijdragen moeten gaan bevatten van in het Nederlands schrijvende auteurs die vanuit hun ‘standplaats’ elders in de wereld hun bestaan beschouwen, naast die van oorspronkelijk niet-Nederlandse schrijvers die juist vanuit Nederland berichten: de rubriek Elderselders. Nog voordat er een jaar voorbij was, en het platform er zo ongeveer uitzag zoals gehoopt, begonnen de redactieleden en uitgever Franc Knipscheer al aan uitbreiding te denken. Naast het digitale platform moest er een papieren tijdschrift komen dat in aanleg tweemaal jaarlijks zou verschijnen en waarin behalve voor nieuw werk – essays, verhalen, poëzie en beeldende kunst – ook plaats zou moeten zijn voor hoogtepunten uit de voorafgaande publicatieperiode van het digitale platform. De eerste proeve hiervan verschijnt nu: het nulnummer van ‘Elders literair’, dat de redactie samenstelde rond (én tegenover) het essay ‘De terugkeer van een verdronken meisje’ van Jan-Hendrik Bakker. In dit nummer verder bijdragen van Alara Adilow, Jana Arns, Cedric ter Bals, Michiel van den Berg, Pieter Dolmans, Arjen Duinker, Diederik Gerlach, Els Kort, Hans Muiderman, Kees Ruys, Gerard Termorshuizen, Tyche Tjebbes, Dirk Van Boxem, Anne Vegter en Rob Verschuren.
Redactie Arjen Duinker, Diederik Gerlach, Hein van der Hoeven (redactiesecretaris), Herman Jansen (tekstcorrectie), Els Kort, Arjen van Meijgaard, Felix Monter, Hans Muiderman, Kees Ruys en Kristien De Wolf.
Meer over platform en literair tijdschrift ‘Elders Literair’
Meer over ‘Elders Literair’ op deze site

«Een prachtig verhaal van Hans Muiderman.» – Mieke Schepens

VoorplatLunchroom-75Over ‘De lunchroom’ van Hans Muiderman op Graag Gelezen, 14 oktober 2022:
Een man schrijft in een lunchroom notities over zijn grootvader, hoe hij die zich herinnert. Eerst vanuit het perspectief van een kind, later vanuit het heden waarin hij ronddwaalt door het lege huis waar zijn grootvader ooit woonde. Hans Muiderman reconstrueert in ‘De lunchroom’ het verleden niet, maar hij onderzoekt het. Hij schrijft over wat nog rest: de onvolledige vervormde herinnering. Wat niet in je herinnering past vergeet je en wat aan je herinnering ontbreekt verzin je er gewoon bij. Een herinnering is altijd een vorm van verbeelding. (…) Het verhaal bestaat uit twee delen ‘De gang’ en ‘De ladder’.
In het eerste deel lees je voornamelijk over Freek in zijn kindertijd en in het tweede deel gaat het vooral over de volwassen Freek. Maar steeds gaat het herinneren en vergeten. ‘Opa’ is een belangrijk onderdeel in dit verhaal.(…) Freek denkt over opa en vraagt zichzelf af of wat hij denkt dat er gebeurde ook wel echt heeft plaatsgevonden; of was er zelfs meer dan hij zich herinnert? Het verleden en het heden komen steeds dichter bij elkaar, en Freek hoopt nadat dat wat hij zich herinnert over Opa en de zolder van zijn ouderlijk huis blijvend zal zijn; niet aangetast door andere herinneringen. ‘De lunchroom’ is wederom een prachtig verhaal van Hans Muiderman. Het zich herinneren van personen, dingen en gebeurtenissen die plaatsgevonden hebben maken mensen tot de personen tot wie ze uiteindelijk uitgroeien. (…)
Lees hier de recensie
Kijk ook naar de presentatie van het boek
Meer over ‘De lunchroom’
Meer over Hans Muiderman bij Uitgeverij In de Knipscheer