Tag: Jacob Bijman

Preview van tekeningen uit Kleine Salomé op YouTube

De eerste recensies op deze uitgave voor liefhebbers zijn bijzonder lovend: «Het boek als kunstwerk. Een boek dat durft, dat verrast.» (Boekenbijlage) en  «Intrigerend, persoonlijk en surrealistisch kunstwerk op het snijvlak van literatuur en beeld.»  (Boekenkrant). Het boek is een ideale combinatie van tekst en beeld waarbij beide disciplines in volkomen harmonie zijn. Kunstenaar Wilfred Alders, de man die schuilgaat achter het pseudoniem Jacob Bijman, werkt er – met tussenpozen – lang aan, van 1984 tot in 2016 en overlijdt in 2017. Bij leven komt zijn dubbeltalent spaarzaam naar buiten met tekeningen en ook gedichten in het Haarlems Dagblad. Aanvankelijk maakt hij meer naam middels zijn liefde voor het theater als speler en ontwerper van decors en kostuums en als toneelschrijver. Veel van zijn werk, zowel beeldend als literair, is ongepubliceerd gebleven. Grafisch vormgever Jacques  Overtoom zette een flinke selectie van de illustraties uit Kleine Salomé op een rijtje in een presentatie die op YouTube te vinden is.

Klik hier voor de preview
Klik hier voor meer beeldend werk van Wilfred Alders
Meer over ‘Kleine Salomé’

«Het boek als kunstwerk. Een boek dat durft, dat verrast.» – Kees de Kievid

Over Kleine Salomé van Jacob Bijman op Boekenbijlage, 15 april 2026:

Sommige boeken trekken al de aandacht nog voordat je ze openslaat. kleine Salomé is zo’n uitgave die zich meteen onderscheidt door zijn vormgeving. Het vierkante formaat is ongebruikelijk en geeft het boek een bijna objectachtig karakter, alsof het niet alleen gelezen, maar ook bekeken en vastgehouden wil worden. Die indruk wordt versterkt door de verzorgde uitvoering: stevige pagina’s, rijke kleuren en illustraties die vaak een hele bladzijde beslaan. De vormgeving is niet zomaar een esthetische keuze, maar lijkt een integraal onderdeel van de leeservaring. Het lettertype, dat doet denken aan een ouderwetse schrijfmachine, roept een sfeer op van ambacht en speelsheid. Tegelijkertijd zorgen de ‘paginanummers’ – weergegeven als een reeks streepjes bovenaan de pagina – voor een subtiele vervreemding. Het zijn kleine ingrepen die de lezer voortdurend bewust maken van het boek als kunstwerk. (…) Tekst en beeld lijken niet simpelweg elkaars aanvulling, maar gaan een dialoog aan. Soms versterken ze elkaar, soms lijken ze elkaar juist tegen te spreken of op een ander spoor te zetten. (…) Een belangrijk kenmerk van het boek is het absurdistische karakter. Dat werkt vaak verfrissend: het doorbreekt verwachtingen en dwingt de lezer om anders te kijken. Sommige scènes hebben een bijna humoristische absurditeit, terwijl andere juist een ongemakkelijk gevoel oproepen. (…)  Juist de combinatie van schoonheid en vervreemding maakt het tot een intrigerende leeservaring. (…)

Lees hier de hele recensie
Meer over ‘Kleine Salomé’

«Intrigerend, persoonlijk en surrealistisch kunstwerk op het snijvlak van literatuur en beeld.» – Jan Stoel

Over Kleine Salomé van Jacob Bijman op Boekenkrant, 13 april 2026:

Kleine Salomé van Jacob Bijman is een bijzonder boek. Het is een erotische beeldvertelling en tevens een postuum werk van de Haarlemse kunstenaar Wilfred Alders (1951-2017), kind van de vrije jaren zeventig. Aan het boek werd in 1984 begonnen en het werd meerdere malen hernomen onder de naam Jacob Bijman, waardoor het uitgroeide tot een intrigerend, persoonlijk en surrealistisch kunstwerk op het snijvlak van literatuur en beeld. (…)  De absurditeit dringt door in elk detail. Kleine Salomé groeit van een plat figuurtje tot een zelfstandige aanwezigheid met een onmiskenbare lichamelijkheid. Ze heeft zelfs een olifant op haar hoofd, die op zon- en feestdagen een van zijn slachttanden rood verft. Haar gedrag is grotesk, speels en ontregelend – een spiegel van Bijmans innerlijke chaos. (…)  De opbouw van het boek volgt die innerlijke ontregeling. Hoofdstukken wisselen tussen observaties, dialogen en droomachtige fragmenten. (…)  Het hoogtepunt van het verhaal is een surrealistische scène waarin Kleine Salomé Bijman letterlijk kruisigt. Waar de Bijbelse Salomé vernietiging brengt, leidt deze kruisiging tot iets anders: een innerlijke omkering. Deze scène markeert Bijmans transformatie. Zijn eenzaamheid en lusteloosheid maken plaats voor een bevrijdende stilte. Pijn, verwarring en absurditeit vloeien samen in een ervaring die tegelijk ontregelend en louterend is – een vorm van catharsis. Hij lijkt weer perspectief in zijn leven te krijgen. (…)  De structuur geeft het verhaal een extra laag. De taal – absurd, ritmisch en poëtisch – werkt als muziek. Tegelijk resoneert er een filosofische ondertoon. Het niet-conformistische karakter van Bijman doet denken aan Søren Kierkegaard, bij wie het individu zich los moet maken van de massa en zijn eigen keuzes moet maken. De illustraties van Wilfred Alders zijn essentieel. Zijn speelse en gedetailleerde lijnvoering maakt de transformatie van Kleine Salomé zichtbaar. Contouren, schaduwen en groteske details versterken de erotiek en het absurdisme van het verhaal. De tekeningen – in kleur – voegen humor en schoonheid toe. Ze zijn tegelijk realistisch en onwerkelijk, en vormen zo een visuele echo van Bijmans taal en gedachten. (…)

Lees hier de hele recensie
Meer over ‘Kleine Salomé’

Catalogus ‘Het Allegorisch Bordeel’ van Wilfred Alders uit 2018

N.a.v. ‘Kleine Salomé’ van Jacob Bijman (ps.), 4 april 2026:

De in Haarlem getogen kunstenaar Wilfred Alders (1951) werkte, zeker nadat hij in 1987 naar Amsterdam verhuisde, vooral in stilte en afzondering aan een atelier vol werk. Het ging hem om het maken, het doen, het onderzoek, het uitvinden. In 2017 vond hij, decennia na zijn eerste expositie in 1982, de tijd rijp zijn werk aan de buitenwereld te laten zien. Vier dagen voor hij zou beginnen aan de tentoonstelling stierf hij. Achtergebleven familie en vrienden organiseerden van 1 tot en met 4 april  2018 de tentoonstelling ‘Het Allegorisch Bordeel’ in de Doks Zaal in Amsterdam: een eerste stap om het bijzondere werk van Wilfred Alders zichtbaar te maken. De expositie omvatte 106 getitelde werken in olieverf uit zijn nalatenschap, die honderden tekeningen en schilderijen telt en ook diverse manuscripten waaronder een onvoltooid scenario voor de verfilming  van de roman ‘Nooit meer slapen’ van W.F. Hermans. Jacques Overtoom maakte voor de tentoonstelling in 2018 een kleine catalogus. Van Wilfred Alders verscheen in maart 2026 onder het pseudoniem Jacob Bijman postuum zijn uitgestelde debuutnovelle Kleine Salomé over een getekende droomvrouw die tot leven komt. De fantasie van de schrijver vertaalt zich exponentieel in een, soms expliciet erotische, droomwereld van de tekenaar-schilder die hij ook is. Zelf schreef Wilfred Alders erover: Een kinderboek voor zeer volwassenen, dat is het, geloof ik. Iets dat me als het ware werd voorgezegd. Een echo…

Bekijk hier de catalogus digitaal
Meer over ‘Kleine Salomé’

Jacob Bijman – kleine Salomé. Erotische beeldvertelling

Wilfred Alders
Jacob Bijman
kleine Salomé
vertelling met (kleur)tekeningen
formaat 163 x 176 mm staand
bezorging Marja van der Toorn en George Thieme
opmaak Jacques Overtoom (bno)
gebonden, 152 blz. in vierkleuren,
€ 29,50
ISBN 978-94-93368-26-2
maart 2026

Een kinderboek voor zeer volwassenen, dat is het, geloof ik. Iets dat me als het ware werd voorgezegd. Een echo…

Kleine Salomé is een postuum werk van de Haarlemse kunstenaar Wilfred Alders (1951 – 2017).  Hij was acteur, regisseur, schrijver en beeldend kunstenaar. ‘kleine Salomé’ werd in 1984 door de kunstenaar begonnen en meerdere malen hernomen onder de naam Jacob Bijman. Deze uitgave is een facsimile-editie op het formaat van het origineel. De oorspronkelijke getypte tekst werd opnieuw gezet met handhaving van formaat,  bladspiegel, afbrekingen, spelling en interpunctie.

Een werkloze, in de kracht van zijn dertig jaren, niet gespeend van intelligentie, aanvankelijk niet zonder dadendrang, het werkloos zijn moe, ook al wil hij dat niet weten, vindt op zekere dag in een envelop van de SD, zo noemt hij de Sociale Dienst, een plat vrouw mensje… Ze blijkt niet alleen driedimensionaal en levend te kunnen worden: Tot veel meer wonderen is zij in staat en zij blijkt ook nog tot het doen van wonderen zeer bereid, alsof het niets is… Haar missie schijnt te zijn de werkloze nieuwe levenslust te verschaffen. Zal zij slagen? De werkloze zelf is er niet zo zeker van, als zij hem aan zijn nieuwe lot overlaat.

De fantasie van de schrijver vertaalt zich exponentieel in een erotische droomwereld van de tekenaar-schilder die hij ook is.

W.F. Alders groeit in Haarlem op. Tijdens de middelbare school publiceert het Haarlems Dagblad gedichten van zijn hand. In 1979 voltooit hij de opleiding schilderen en grafiek aan de Gerrit  Rietveld Academie, waar hij lessen volgt bij Herman Gordijn, Piet Klaasse, Piet Zimmerman en Henk Huig. Hij werkt voor het Haarlems Dagblad als illustrator, geeft schilderles, maakt portretten in opdracht, bekwaamt zich verder in het schrijven van verhalen, gedichten en toneelstukken, waaraan hij als speler deelneemt. Zijn eerste tentoonstelling vindt in 1982 in de Annex galerie te Amsterdam plaats. Het jaar daarop neemt hij deel aan een groepstentoonstelling in de Spiegelzaal van het Amsterdamse Concertgebouw. In 1985 voert hij in onder meer de Toneelschuur en het Shaffy Theater de door hemzelf geschreven solovoorstelling ‘Monoloog van de schilder’ uit met als regisseur Luc van de Lagemaat. Voor diverse theaterproducties ontwerpt hij decors en kostuums. Hij verhuist naar Amsterdam en betrekt een atelier in het voormalige Wilhelmina Gasthuis. Daar werkt hij in relatieve afzondering tot aan zijn abrupt overlijden aan een omvangrijk geschilderd, getekend en geschreven oeuvre.

Uit zijn nalatenschap bezorgden Marja van der Toorn en George Thieme voor Stichting Aldersz het werk ‘kleine Salomé’.