«Van Daanen zet ons aan het denken.» – Peter de Rijk

VoorplatOnwoord-75Over ‘Liefde is een onwoord’ van Jos van Daanen in Straatjournaal, (nr. 287), februari 2022:
Gewoon en normaal zijn woorden die we de afgelopen jaren te pas en te onpas hebben gebruikt of gehoord. Maar hoe ziet het leven eruit als je de waarde van woorden gaat betwijfelen? Wanneer je goed en fout, god en liefde en nog vele andere begrippen als ‘onwoorden’ ziet. Dat je ze ziet als afspraken en dat wat fout is dáárom bestraft moet worden. Hans, het hoofdpersonage in ‘Liefde is een onwoord’, worstelt met dit probleem. Zijn moeder leerde hem wat onwoorden waren, dat liefde niet zonder haat kon, zoals leven niet zonder dood. Ze heeft Hans met de nodige dilemma’s opgezadeld, waarover hij nadenkt in de psychiatrische kliniek waarin hij zit opgesloten. Jos van Daanen zet in deze roman veel van wat we voetstoots voor waar aannemen op scherp. Iemand die moordt is immers slecht. Toch weet Van Daanen door het verhaal van Hans door vele vertellers te laten vertellen ons aan het twijfelen te brengen. (…) Hierdoor gaan we steeds meer vertrouwen in het verhaal van Hans en zijn onschuld geloven. (…) Wat als hij inderdaad zo gevaarlijk is en zijn moeder zonder problemen heeft vermoord? (…) Van Daanen zet ons aan tot denken!
‘Straatjournaal’ is sinds 1996 de (maandelijkse) straatkrant van Noord-West Nederland.
Lees hier de recensie ‘Ziek verklaard’
Meer over ‘Liefde is een onwoord’
Meer over Jos van Daanen bij Uitgeverij In de Knipscheer

Gedicht van Shrinivási [3]

voorplatSilence75In zijn bijna dagelijkse Facebookbericht memoreert Wim van Til, oprichter van en coördinator bij Poëziecentrum Nederland, de geboorte- en sterfdagen van Nederlandstalige dichters. Het is vandaag (26 januari) de geboortedag van Jos van Daanen (1959), Ronald Ohlsen en Joris Lenstra. Het is ook de sterfdag van M. Nijhoff, Okke Jager, Johnny van Doorn en Shrinivási (1926-2019). Bij wijze van felicitatie/gedenken kiest Wim van Til voor een gedicht van Joris Lenstra; uitgeverij In de Knipscheer kiest in dit bericht voor het gedicht ‘Toen realiseerde hij zich’ van Shrinivási uit zijn bundel ‘Sangam’. Dit gedicht werd ook geselecteerd in de bloemlezing ‘De stilte van het ongesproken woord’ (Uitgeverij In de Knipscheer, 2014).

Toen realiseerde hij zich

Toen realiseerde hij zich
dat de rivier
toch maar één oever had
waarop hij stond
en naar de verte keek
waarin een beeld
uit vroegere dagen
langzaam maar zeker
was opgelost
zodat er toekomst
noch verleden was
verlangen niet
en eindelijk geen verdriet

Meer over Shrinivási bij Uitgeverij In de Knipscheer
Meer over ‘De stilte van het ongesproken woord’

Gedicht van Jos van Daanen [2]

VoorplatSchoonspringer75MetRandIn zijn bijna dagelijkse Facebookbericht memoreert Wim van Til, oprichter van en coördinator bij Poëziecentrum Nederland, de geboorte- en sterfdagen van Nederlandstalige dichters. Het is vandaag (26 januari 2021) de geboortedag van Jos van Daanen (1959), Ronald Ohlsen en Joris Lenstra. Het is ook de sterfdag van M. Nijhoff, Okke Jager, Johnny van Doorn en Shrinivási (1926-2019). Bij wijze van felicitatie/gedenken kiest Wim van Til voor een gedicht van Okke Jager; uitgeverij In de Knipscheer kiest in dit bericht voor het gedicht ‘Over dingen die verloren gaan’ van Jos van Daanen uit zijn bij deze uitgeverij verschenen bundel ‘De schoonspringer’ (In de Knipscheer, 2018).

Over dingen die verloren gaan

Aan de oever
waar de wereld voor een vis
ophoudt te bestaan,
zit een man,
speelt voor god.

Aan de blauwe hemel
hangen vlokjes vogels
zonder houvast.

In zijn hoofd
legt een visser
onzichtbare verbanden.

Meer over ‘De schoonspringer’
Meer over Jos van Daanen bij Uitgeverij In de Knipscheer

«Een spanningsboog die zeker aanzet tot doorlezen.» – Marjo van Turnhout

VoorplatOnwoord-75Over ‘Liefde is een onwoord’ van Jos van Daanen op Leestafel, 16 januari 2022:
‘Mama had me een keer uitgelegd dat het einde niet bestond omdat het woordje ‘einde’ automatisch een nieuw begin inluidde. Zonder begin had einde geen betekenis. Ze noemde ‘einde’ daarom een onwoord. Zoals er meer van die onwoorden waren waarin ze zich gevangen voelde. Liefde bijvoorbeeld, dat niet zonder haat kan bestaan, goed niet zonder kwaad, een streling die we enkel betekenis wisten te geven omdat we wisten hoe een klap voelde.’ (…) Het dagboek van zijn moeder dat ineens op zijn nachtkastje ligt zorgt er voor dat hij, Hans, nog meer in de war raakt. Daarin beschrijft zijn moeder, Maria, hoe vreselijk ze het vond dat ze zwanger werd. Hoe ze zijn komst vervloekte. Dat dagboek begint zo: ‘Het moet geschreven worden, Hans. Jij moet geschreven worden.’ En op deze manier intrigeert al meteen de eerste zin in het boek. (…) Maria is er overigens niet meer. Zij vertelde haar zoon dat ze wilde slapen. Ze was ziek, had veel pijn. En Hans deed wat zij vroeg. Hij zorgde er voor dat ze kon slapen. Voor altijd. Hij was pas negen jaar oud. (…) Interessante thematiek. Een boek dat tijd vergt, om ten volle te kunnen begrijpen wat hier speelt. Zelfs na het einde, het deel van het verhaal waarbij aan duidelijkheid niets meer te wensen overblijft, rest wel nog de vraag: hoe heeft het zo ver kunnen komen? (…)
Lees hier de recensie
Meer over ‘Liefde is een onwoord’
Meer over Jos van Daanen bij Uitgeverij In de Knipscheer

«Ik denk dat je nog hard moet schrijven om hier overheen te gaan.» – Peter de Rijk

Op 20 december 2021 werd in de Pletterij in Haarlem het romandebuut ‘Liefde is een onwoord’ gepresenteerd van Jos van Daanen. Bij deze gelegenheid speelde de Haarlemse singer-songwriter Bert Vissers (samen met gitarist Tom Bak) twee nummers: ‘En die dag begon bij jou’ en ‘Er is niets veranderd’ (uit ‘De wereld wacht op mij’), werd een door redacteur Willem Thies geschreven recensie voorgelezen en werd de schrijver geïnterviewd door Peter de Rijk. Jos: Het einde kan niet bestaan zinder een begin. Daarmee had ik mijn onwoord. Onwoorden zijn woorden waarmee we ons klemzetten in de taal. Het kwaad is net zo bestaans-zeker als het goede. Peter: Zijn moeder belandt in een ijzeren long en hij vermoordt haar eigenlijk door de stekker eruit te trekken, maar hij doet niet anders dan wat zij gevraagd heeft. Jos: Dan kan het ook niet slecht zijn. Peter: Wat heel knap aan het boek is, is de vorm. Je leest het dagboek van de moeder en daar zit een draai aan die je niet ziet aankomen. Tot het moment dat je erachter komt, is het de waarheid. Jos: Het is wat mensen onder elkaar afspreken: dit is waarheid. Peter: Je hebt met ‘Liefde is een onwoord’ alles op scherp gezet. Ik denk dat je nog hard moet schrijven om hier overheen te gaan.
Kijk hier naar de presentatie op YouTube. Bert Vissers begint op de tijdlijn vanaf 27:30
Lees hier de recensie van Willem Thies over ‘Liefde is een onwoord’
Meer over ‘Liefde is een onwoord’ op deze site
Meer over Bert Vissers bij Uitgeverij In de Knipscheer

«Niet alleen een intrigerende en spannende psychologische roman; het is een roman met filosofische implicaties en bereik.» – Willem Thies

VoorplatOnwoord-75Over ‘Liefde is een onwoord’ van Jos van Daanen bij presentatie in Pletterij, 20 december 2021:
‘Liefde is een onwoord’ van Jos van Daanen (1959) kan met recht een verontrustende roman genoemd worden. De protagonist, Hans, is geïnterneerd in een psychiatrisch ziekenhuis, daar hij lijdt aan psychoses, en een gevaar kan vormen voor zichzelf en anderen. (…) Het is niet zo dat Hans inherent slecht is, hij heeft eenvoudigweg geen adequaat moreel en sociaal kompas, hij heeft geen besef van grenzen – en dientengevolge geen besef van grensoverschrijding – en hij vóélt niets. (…) De moeder van Hans ervoer haar zwangerschap, haar inwendig dragen van hem, als een infernale verschrikking, het embryo en later de foetus als een parasiet. Zij háátte haar nog ongeboren kind hartgrondig. Niet bepaald een gastvrije, gunstige omgeving voor het organisme in zijn eerste stadia. (…) Door de verteltechniek weet Van Daanen veel dramatische spanning op te roepen: hij manipuleert hoeveelheid en soort informatie die hij via zijn personages aan de lezer ‘verstrekt’. Langzaamaan ontvouwt zich de plot en tegen het eind volgt wending op wending: wie is nu werkelijk wie, hoe zijn de onderlinge relaties, wat is de geschiedenis van de personages, hun respectieve achtergronden en motieven, drijfveren? ‘Liefde is een onwoord’ is niet alleen een intrigerende en spannende psychologische roman; het is een roman met filosofische implicaties en bereik. (…)
Lees hier de recensie
Meer over ‘Liefde is een onwoord
Meer over Jos van Daanen bij Uitgeverij In de Knipscheer

Boekpresentatie ‘Liefde is een onwoord’ van Jos van Daanen in Pletterij (gratis livestream)

20 DEC Boekpres1 Artscreen 1080x1920Op maandag 20 december 2021 presenteert Uitgeverij In de Knipscheer vanaf 14.00 uur via livestream Liefde is een onwoord, na de novelle Lutijn het romandebuut van Jos van Daanen bij Uitgeverij In de Knipscheer. De opmerkelijke roman speelt in de wereld van de psychiatrie. De presentatie vindt plaats in de Pletterij, Lange Herenvest 122, 2011 BX Haarlem. In het programma wordt Jos van Daanen geïnterviewd door Peter de Rijk. Willem Thies leest een speciaal voor deze gelegenheid geschreven recensie en dichter en singer-songwriter Bert Vissers brengt samen met Bender-gitarist Tom Bak een tweetal songs ten gehore.
Aanvang 14.00 uur stipt. Einde 14.45 uur. Het programma wordt live gestreamd. U kunt de livestream volgen op de homepage van debat- en cultuurpodium Pletterij, op hun Facebook-pagina of op hun Youtube-kanaal. Op het moment van de uitzending openen zich op deze drie platforms vensters met de livebeelden. Een inlogcode is niet nodig. Op de laatste twee media kunt u de uitzending later ook terugzien.
Klik hier voor de aankondiging op Pletterij
Meer over ‘Liefde is een onwoord’ op deze site
Meer over Jos van Daanen bij Uitgeverij In de Knipscheer
Meer over Bert Vissers bij Uitgeverij In de Knipscheer

«De broeierige spanning wordt goed gedoseerd opgebouwd richting een gruwelijke apotheose.» – Marjon Nooij

VoorplatOnwoord-75Over ‘Liefde is een onwoord’ van Jos van Daanen op Tzum, 2 december 2021:
(…) Met ‘Liefde is een onwoord’ heeft Jos van Daanen zijn romandebuut geschreven. Hierin trapt hij af met een moeder die het woord richt tot haar ongeboren kind; een relaas dat nogal onbehaaglijk aanvoelt en een opmaat is naar de spanningsboog die continu aanwezig blijft. (… ) De volwassen Hans kan zich soms nogal aandoenlijk uitten, is zeker niet dom, maar zijn kinderlijke logica zorgt voor grappige toetsen. (…) Hans denkt vaak terug aan de verwarrende tijd toen hij zeven was. Zijn moeder belandde – door een verlamming van haar ademhalingsspieren – in een ijzeren long, waar ze de rest van haar leven in door zou moeten brengen; ergo, een uitzichtloos bestaan. Hij had niets verkeerd gedaan, daarvan was hij overtuigd. ‘Een daad van liefde, zo had hij het lang geleden in een helder moment genoemd.’ Omdat hij precies had gedaan wat zijn moeder hem had gevraagd, kón het niet anders dan een goede daad zijn, want ze wilde zo graag slapen. (…) De personages Hans, Merle en hun vader Henk, – die ons ook ná zijn overlijden nog deelgenoot maakt van zijn hersenspinsels – komen als ‘vertellende’ of ‘belevende ik’ aan het woord. Een alwetende verteller doet het verleden van hun moeder uit de doeken. (…) Op die manier meanderen er meerdere verhaallijnen door elkaar en wordt het geleidelijk steeds duidelijker dat alle personages, ieder op zijn eigen manier, worstelen met hun demonen. Door het spelen met de verschillende verhaallijnen en de chronologie, komt er steeds een stukje informatie los vanuit een andere perspectief. Het is niet meteen duidelijk wie er geloofwaardig is, waardoor de spanning richting de climax listig wordt opgebouwd. (…) De broeierige spanning wordt goed gedoseerd opgebouwd richting een gruwelijke apotheose. (…)
Lees hier de recensie
Meer over ‘Liefde is een onwoord’
Meer over Jos van Daanen bij Uitgeverij In de Knipscheer

«Opmerkelijk romandebuut dat gerust het label ‘boek van het jaar’ verdient.» – Marc De Pril

VoorplatOnwoord-75Over ‘Liefde is een onwoord’ van Jos van Daanen voor NBD / Biblion, 18 november 2021:
Hoofdpersonage Hans verblijft in een psychiatrische inrichting. Zonder details te verstrekken is duidelijk dat hij foute dingen heeft gedaan. Hans beseft zelf niet wat hij nu precies fout heeft gedaan en maakt hierover bedenkingen jegens zichzelf en tegenover zijn therapeut, ‘Bril’ genoemd. De lezer verneemt dat de moeder van Hans, Maria, om het leven is gekomen onder verdachte omstandigheden en dat ze een dagboek heeft bijgehouden, waarvan Hans de inhoud heeft teruggevonden. De auteur licht de sluier van hetgeen Maria en Hans is overkomen op door het relaas afwisselend te brengen door de ogen van Hans, zijn zus Merle, zijn moeder Maria, vader Henk (die eveneens reeds overleden is), therapeut Bril en af en toe ‘De alleswetende verteller’. Aldus wordt, in vaak confronterende, keiharde, vlijmscherpe en existentiële beschouwingen het relaas gebracht van een getormenteerde geest die zich vragen stelt over de maatschappij, familiebanden en de zin van zijn bestaan. Met een climax als een mokerslag in het gezicht. Letterlijk ‘waanzinnig’. De auteur (Kerkrade 1959), voornamelijk gekend voor zijn poëziebundels, brengt vlijmscherpe en confronterende beschouwingen rond psychiatrie, zin van het leven en familie. Opmerkelijk romandebuut dat gerust het label ‘boek van het jaar’ verdient.
Meer over ‘Liefde is een onwoord’
Meer over Jos van Daanen bij Uitgeverij In de Knipscheer

«Een heel geraffineerd en sterk plot heeft lezer in een wurgende greep.» – André Oyen

VoorplatOnwoord-75Over ‘Liefde is een onwoord’ van Jos van Daanen op Ansiel, 14 oktober 2021:
In zijn novelle ‘Lutijn’ confronteerde de auteur ons reeds met de ontwortelde mens in de moderne tijd. Die ontwortelde mens staat ook in zijn debuutroman ‘Liefde is een onwoord’ centraal. Het centrale personage Hans heeft hele foute dingen gedaan en zit opgesloten in een psychiatrische kliniek. Eigenlijk weet hij alleen niet goed waarom. Hebben mensen afspraken gemaakt over de definitie van wat goed en fout is? Hebben ze afgesproken dat fout verkeerd is en bestraft moet worden? Dus moet hij bestraft worden. Maar als goed een onwoord is, zoals mama altijd beweerde, kon het dan überhaupt bestaan zonder fout, zoals liefde niet zonder haat kon bestaan, dood zonder leven? Nu blijkt er ook nog een dagboek van zijn moeder opgedoken te zijn waaruit blijkt dat hij al bij de bevruchting ongewenst was. Hij heeft trouwens nooit geweten dat zij een dagboek bijhield. Maar het boek ligt bij de psychiater en hij krijgt het zelfs ter lezing. Hier komt een heel andere persoon uit dan die hij kende, aanbad en voor het lijden afschermde. Jos van Daanen laat het duistere verhaal van Hans, de familie, zijn gekte en de behandeling daarvoor vertellen door diverse personen. Er zijn getuigenissen van Hans zelf, het dagboek van de moeder, het postume verhaal van de vader, het enigszins beschaamde en wrokkige verhaal van de zus, de behandelende psychiater die Hans zijn psyche tracht te doorgronden en er is een alwetende verteller, die vooral focust op de ouders van Hans. De auteur heeft een heel geraffineerd en sterk plot opgebouwd, dat ietwat bizar en grimmig overkomt om in een gitzwarte ontknoping te eindigen. Het is een uiterst vernuftig geheel dat de lezer van het begin tot einde in een wurgende greep heeft.
Lees hier de recensie op Ansiel
Meer over ‘Liefde is een onwoord’
Meer over Jos van Daanen bij Uitgeverij In de Knipscheer