Michiel van Kempen – Het eiland en andere gedichten

VoorplatEiland-75Michiel van Kempen
Het eiland en andere gedichten

Nederland
gebrocheerd in omslag met flappen, 78 blz.,
€ 18,50
ISBN 978-90-6265-796-4 NUR 306
eerste uitgave oktober 2020
presentatie 18 oktober 2020

Sprankelend als de Caribische wereld waarvan Michiel van Kempen de kenner is, opent Het eiland en andere gedichten met het titelgedicht. Een waaier van impressies schetst Aruba en haar bewoners. Makamba’s, vissers, vrouwen, troepialen, ezels en zelfs spotlijsters spelen een rol. Vervolgens komen meer ‘eilanden’ aan bod in de bundel. Ieder bezoek aan Bonaire of Suriname roept nieuwe gedachten op, zowel over de wonden die de koloniale geschiedenis sloeg als over de rol van de dichter aldaar. De strofen die ontstaan gaan diep, zoals in het gedicht Ver.

Want wat in sprakeloze ogen peillood diep kan zijn
schiet naar boven en dobbert op die zee die woelig is
en blijft en voeden kan, maar ook verraderlijk glad
voor wie de tekens niet verstaat en wentelt naar zijn graf.

In Genen<\em> en Verzoeke geen rouwbeklag wordt afscheid genomen van ouders, dichters en schrijvers. Het zijn uiterst persoonlijke, zeer goed ingeleefde afscheidsgedichten, waarbij de stijl van het gedicht aansluit op die van ontvallen auteurs als Shrinivási, Bhai, Michaël Slory en Bea Vianen. Diversiteit levert dat op, zoals we die in de hele bundel tegenkomen. De autobiografische elementen, de gekozen versvorm en thematiek, toon en kleur, weten steevast de lezer te verrassen. Efemeer als de liefde blijkt het leven, ideaal materiaal voor de dichter. Het zijn dankbare onderwerpen in handen van Michiel van Kempen die met Het eiland en andere gedichten zijn vorige dichtbundel Wat geen teken is maar leeft weet te overtreffen.

Langzaam begon ik te begrijpen
dat het zwijgen tussen de letters
ook betekenis heeft.

Poëzie uit zijn dichtersdebuut Wat geen teken is maar leeft werd opgenomen in de bloemlezing De 100 beste gedichten voor de VSB Poëzieprijs 2014. Over deze bundel schreef Wilbert Voets in de Poëziekrant: «De nihiliserende verloren liefde, schrijnende herhaling van de teloorgang van de ‘onvoorschadelijke beschutting’, en het tastend schikken in het echec. Het is niet voor het eerst dat dit thema bewerkt wordt. Michiel van Kempen destilleert met het talent van zijn pen zijn eigen medicinale elixir uit deze literaire oerbron. Hij voert bepaald geen homeopathische apotheek. Wij prijzen ons gelukkig een hartversterkende teug mee te mogen drinken.»

Michiel van Kempen (1957) is docent Nederlands en bijzonder hoogleraar Nederlands-Caraïbische literatuur aan de Universiteit van Amsterdam. Hij ontving voor zijn werk onder meer de ANV Visser Neerlandia Prijs en werd zowel door Suriname als door Nederland geridderd. Als schrijver van fictie heeft hij diverse romans en verhalenbundels op zijn naam staan.

Meer over ‘Het eiland en andere gedichten’
Meer over Michiel van Kempen bij Uitgeverij In de Knipscheer

«Mooi geschreven verhaal dat Suriname – Nederland aan Indië bindt.» – Theo Veldhuis

Opmaak 1Over ‘Het geheime wapen. Hoe de liefde standhoudt in een gestoorde wereld’ van Janny de Heer op Facebook, 6 december 2019:
En opeens is ‘Het geheime wapen’ van Janny de Heer uit. Mooi geschreven verhaal dat Suriname – Nederland aan Indië bindt. ‘Het fictieve familiemodel staat voor vele mannen, vrouwen en kinderen die het oorlogsleed in Indië aan den lijve hebben ondervonden. Historische feiten en diverse levensverhalen zijn tezamen verweven in het leven van de personages’, aldus de schrijfster. Klopt. De hoofdpersonen nemen je mee in hun verhaal van liefde en ellende. Je leest niet alleen een leuke roman, maar wordt ook met je neus in de ellendige feiten van de geschiedenis van Indië gedrukt. De mooie koloniale plaatjes veranderen in een nachtmerrie van ‘wat hebben we daar nog te zoeken?’ (…) Goed boek om in stapjes te lezen. Blijft als nieuw! Je zit zo weer on het verhaal. Aanrader dus. Zeker in deze tijd waar ons koloniaal steeds meer belicht wordt vanuit een andere kant’. (…)
Lees hier de recensie
Meer over ‘Het geheime wapen’
Meer over Janny de Heer bij Uitgeverij In de Knipscheer

«Boeiend voor ieder die meer wil weten over de geschiedenis van Nederlands-Indië en de gezinnen die de oorlog meemaakten.» – Els Willems

Opmaak 1Over ‘Het geheime wapen. Hoe de liefde standhoudt in een gestoorde wereld’ van Janny de Heer voor NBD / Biblion, 28 november 2019:
Het relaas van een Surinaams-Nederlands gezin in de oorlogsjaren in Nederlands-Indië. De naïeve Cas, uit een welgestelde Surinaamse familie, vertrekt in de dertiger jaren van de twintigste eeuw naar Nederland om militair te worden. Tot zijn teleurstelling wil de KNMA hem niet aannemen. In plaats daarvan wordt hij als KNIL soldaat uitgezonden naar Indië, wat hem beter past vanwege het klimaat. Hij trouwt met de Limburgse Elvira die hem acht kinderen schenkt. Zij heeft het moeilijk in de tropen. Als ze eenmaal gewend is, breekt de oorlog uit. Beide echtelieden belandden in een Jappenkamp. Cas werkt als dwangarbeider aan de Pakan Baroe spoorweg, Elvira zit met haar kinderen in een vrouwenkamp. De ellende van vernederingen en geweld wordt invoelend beschreven. (…) Boeiend voor ieder die meer wil weten over de geschiedenis van Nederlands-Indië en de gezinnen die de oorlog meemaakten. (…) Bevat literatuurlijst, woordenlijst, bronnen, lijst van musea en woord van dank.
Lees hier de recensie
Meer over Janny de Heer bij Uitgeverij In de Knipscheer

«Gefascineerd door het verleden. Dan is de schrijfster op haar best.» – Brede Kristensen

Opmaak 1Over ‘Het geheime wapen’ van Janny de Heer in Ñapa (Amigoe), 9 november 2019:
Van de hand van Janny de Heer verscheen een nieuwe historische roman. (…) ‘Het geheime wapen’ begint in Suriname en heeft als hoofdpersoon een zekere Cas, die in Suriname geboren wordt en opgroeit en later na omzwervingen en verschrikkingen weer terugkeert naar zijn geboorteland. (…) Voor het zover is beleeft hij met zijn vrouw verschrikkelijke tijden in Nederlands – Indië. (…) Janny de Heer lijkt gefascineerd door dingen die in het verleden gebeurden en niet alleen de dingen, maar ook de omgeving waarin die dingen zich afspeelden. Dan is de schrijfster op haar best. Ze tekent haar personages tegen allerlei fascinerende historische achtergronden en probeert te begrijpen hoe zij hun weg in het leven zochten. (…) De Heer heeft een interessant verhaal geschreven. Het is opgebouwd uit stukjes koloniale geschiedenis en waar gebeurde episodes uit het leven van verschillende mensen. (…)
Nieuwsgierig naar de hele recensie? Belangstellenden uit Nederland kunnen de oorspronkelijke versie aanvragen bij indeknipscheer@planet.nl
Meer over ‘Het geheime wapen’
Meer over Janny de Heer bij Uitgeverij In de Knipscheer

«Voor mij persoonlijk één van de rijkste Nederlandstalige leeservaringen van het jaar.» – André Oyen

Opmaak 1Over ‘Het geheime wapen’ van Janny de Heer op Lezers tippen lezers, 7 november 2019:
(…) In het dankwoord van ‘Het geheime wapen’ verklaart de auteur dat in dit boek een fictieve familie model staat voor vele mannen, vrouwen en die in Indië het oorlogsleed aan den lijve hebben ondervonden. Met andere woorden het levensverhaal van Cas en Elvira dat zich afspeelt tegen het decor van het Nederlands koloniale verleden vertegenwoordigt het leed van vele Nederlanders. (…) Het verhaal kent zijn start én einde in Suriname. We volgen Cas aldaar, maar ook in Nederlands-Indië en Nederland, waar hij zijn toekomstige echtgenote leert kennen. (…) We krijgen een kijkje in de tijd dat Nederland, Nederlands Indië en Suriname met elkaar verweven waren. (…) De cirkel lijkt rond wanneer Cas na loodzware jaren het levensgeluk met zijn gezin denkt terug te vinden op zijn geboortegrond. Maar het lot laat zich niet keren. (…) ‘Het geheime wapen’ is veel meer dan een familieroman. In het levensverhaal van Cas en Elvira kronkelt het Nederlands koloniale verleden. Uit alles in het boek blijkt dat dat Janny De Heer heel degelijke research heeft gedaan. Fictie en non-fictie zijn heel gedreven in mekaar verweven en schonken mij persoonlijk één van de rijkste Nederlandstalige leeservaringen van het jaar.
Lees hier de recensie
Meer over ‘Het geheime wapen’
Meer over Janny de Heer bij Uitgeverij In de Knipscheer

«Een boeiende en niet van de nodige dramatiek verstoken roman over verhoudingen in het Koninkrijk der Nederlanden in de roerige jaren van oorlog.» – Job ter Steege

Opmaak 1Over ‘Het geheime wapen’ van Janny de Heer op LeesKost, 22 oktober 2019:
(…) Janny de Heer laat in dit boek zien hoe een ambitieuze Surinaamse jongen en zijn Limburgse vrouw het hoofd moeten bieden aan een maatschappij die door de wereldoorlog en de Indonesische onafhankelijkheidsbeweging volledig van zijn ankers lijkt geslagen. Velen, zowel wit als gekleurd, nemen uiteindelijk de wijk naar Nederland, maar wat is de positie van een Surinaamse man en zijn gezin? Goed gedocumenteerd en aangrijpend wordt beschreven hoe zowel onder de Japanse overheersing als gedurende de strijd met fanatieke Indonesische strijders een zwarte Surinaamse officier zich kan en moet verhouden tot zijn Nederlandse lotgenoten. Zowel in het grote verband van de Nederlandse overheidsdienst als binnen de verhoudingen van familie, vrienden en collega’s. Een boeiende en niet van de nodige dramatiek verstoken roman over verhoudingen in het Koninkrijk der Nederlanden in de roerige jaren van oorlog.
Lees hier de recensie
Meer over ‘Het geheime wapen’
Meer over Janny de Heer bij Uitgeverij In de Knipscheer

«’Trouwportretten’. Briljant.» – Lidewijde Paris

Voorplat2de druk-75Over ‘Trouwportretten: Surinaamse voorouders in beeld’ van Lucia Nankoe en Jean Jacques Vrij op Nieuwsweekend, 19 oktober 2019:
Op zaterdag 19 oktober besprak Lidewij Paris in de Boekenrubriek van Nieuwsweekend, het zaterdagochtendprogramma van Mieke van der Weij en Peter de Bie op NPO Radio 1, het boek ‘Trouwportretten’ van Lucia Nankoe en Jean Jacques Vrij. ‘Het is zo’n hoopgevend boek. Een lust om te lezen, foto’s van een aandoenlijkheid. Het is de geschiedenis van de fotografie, de geschiedenis van de slavernij, de geschiedenis van de kolonie. Briljant.’
Luister hier naar de boekenrubriek van Lidewij Paris
Meer over ‘Trouwportretten’

«Bijzonder fraaie schrijfstijl.» – Hanneke Tinor-Centi

Opmaak 1Over ‘Het geheime wapen’ van Janny de Heer op Reading & Writing, 14 oktober 2019:
In ‘Het geheime wapen’ vertelt Janny de Heer het levensverhaal van Cas en Elvira. Deze geschiedenis speelt zich af tegen het decor van het Nederlands koloniale verleden. (…) De Heer heeft overduidelijk research verricht voor en tijdens het schrijven van deze roman. ‘Het geheime wapen’ is dan ook meer geworden dan uitsluitend een familieroman. De Heer besteedt ook ruimschoots aandacht aan de nodige geschiedkundige achtergrondinformatie, overigens zonder daarmee haar verhaal geweld aan te doen. De Heer hanteert bovendien een bijzonder fraaie schrijfstijl die goed past bij het verhaal. Haar personages weet zij stuk voor stuk goed te karakteriseren en haar omgevingstekeningen zijn beeldend; niet onbelangrijk in een verhaal als ‘Het geheime wapen’. De dialogen zijn natuurlijk en passen, vooral qua taalgebruik, prima in het geheel. (…) We krijgen een kijkje in de tijd dat Nederland, Nederlands Indië en Suriname met elkaar verweven waren. Een voor velen onbekommerde tijd totdat de oorlog uitbreekt. De geschiedkundige feiten weet De Heer moeiteloos in haar verhaal te verweven om vervolgens weer soepel over te schakelen naar de belevenissen van Cas en Elvira die in 1935 zo hoopvol in het leven stonden.
Lees hier de recensie
Meer over ‘Het geheime wapen’
Meer over Janny de Heer bij Uitgeverij In de Knipscheer

«Schrijfster laat zich door verhalen van anderen inspireren.» – Evert Marsman

Opmaak 1Over ‘Het geheime wapen’ van Janny de Heer in Noordhollands Dagblad, 26 september 2019:
Op 29 september presenteert Janny de Heer haar boek ‘Het geheime wapen’ in het Tris Museum in Zwijndrecht. Het eerste exemplaar wordt uitgereikt aan de directeur van het museum dhr. A. van Wingerden. Op 3 oktober presenteert ze het boek aan haar thuispubliek in Den Helder in School 7. ‘Hoe de liefde standhoudt in een gestoorde wereld’ luidt de ondertitel. Het boek beschrijft het levensverhaal van Cas en Elvira tegen de achtergrond van het Nederlands koloniaal verleden. (…) ‘Het is volgens mij te gemakkelijk om de situatie als zwart wit te beschrijven. (…) Ik denk dat het belangrijk is om de zaak in perspectief te plaatsen. Juist hier is mijn liefde voor historisch onderzoek belangrijk. Ik breng nuance aan.’ (…)
Lees hier het interview ‘De verhalen zijn er eigenlijk altijd al’
Meer over ‘Het geheime wapen’
Meer over Janny de Heer bij Uitgeverij In de Knipscheer

Opstand: Gentleman in slavernij

Lezing van Janny de Heer over ‘Gentleman in slavernij’ in Bibliotheek School 7 in Den Helder op 1 oktober 2018:
Oktober is de Maand van Geschiedenis. In 2018 staat het thema ‘Opstand’ in de schijnwerpers. In dat kader vertelt Janny de Heer over haar boek: ‘Gentleman in slavernij’. Slavernij is een gruwelijk systeem. Een systeem dat verzet, weerstand, opstand oproept. Dat was vanaf het begin in 1667 tot de afschaffing van de slavernij in 1863 niet anders in de Nederlandse kolonie Suriname. De tot slaaf gemaakten gaven zich niet klakkeloos gewonnen. De dappersten vluchtten weg van de plantages en vielen vanuit het binnenland de voormalige eigenaars aan. Behalve gewelddadige opstanden was er ook lijdelijk verzet, sabotage, simuleren van lichamelijk ongemak tot zelfmoord. Locatie: Bibliotheek School 7, ‘De Beste Bibliotheek van de Wereld (2018)’, Keizersgracht 94, 1781 BB Den Helder. Aanvang 19.30 uur, toegang € 5,00.
Lees hier verder
Meer over ‘Gentleman in slavernij’
Meer over Janny de Heer bij Uitgeverij In de Knipscheer