«Alles waar een groots boek om vraagt: een postkoloniaal trauma, de suspense van een verhaal rond geheime diensten, groots natuurgeweld, actuele politieke onderwerpen, een ontwikkelingsverhaal van een vrouw en een goeie schrijvershand.» – Michiel van Kempen

Opmaak 1Over ‘Irma. Een mikado van boze goden’ van Kees Broere op Caraïbisch Uitzicht, 28 juli 2022:
(…) Irma en Paul zijn samen opgegroeid op Curaçao, en hebben een wat schimmige relatie (pas in een laat stadium wordt de suggestie dat Paul gay is ook ingelost). We volgen deze twee mensen gedurende ongeveer 40 jaar van hun leven, zij het dat het perspectief voornamelijk bij Irma ligt. De twee zijn dromers, in hun jeugdjaren ontwikkelt zich bij hen een sterk gevoel tekortgedaan te zijn: door hun eilandelijke afkomst, door de arrogantie van Nederland, door hun huidskleur. (…). Ze worden succesvol, maar er blijft iets smeulen van een postkoloniale wroeging. (…) Kees Broere bewijst dat hij vlot en goed kan vertellen. Hij schrikt niet terug van zinnen ter lengte van een halve pagina, en het boek telt zelfs een zin van twee pagina’s lang. Ik mag dat wel, die lef om Thomas Mann naar de kroon te steken. (…) ‘Irma – een mikado van boze goden’ heeft eigenlijk alles waar een groots boek om vraagt: een postkoloniaal trauma, de suspense van een verhaal rond geheime diensten, groots natuurgeweld, actuele politieke onderwerpen, een ontwikkelingsverhaal van een vrouw en een goeie schrijvershand. En wat mij persoonlijk ook bekoort: soepel ingevlochten memoires uit de eigen studententijd. Alles in die tijd van 40, 50 jaar geleden werd bijeengehouden door de ijzeren greep van het marxistische engagement. (…)
Lees hier de recensie Een verhaal als de stokjes van mikado’
Meer over ‘Irma. Een mikado van boze goden’
Meer over Kees Broere bij Uitgeverij In de Knipscheer

«Miniatuurtjes met behoefte aan ‘verhaal’. Verfijnd humoristisch, associatief.» – Wijnand Steemers

VoorplatGrootNeus-75Over ‘Neus tegen het glas’ van Edwin de Groot voor NBD/Biblion, 27 juli 2022:
Tweede Nederlandstalige bundel van Friese dichter. Speelt beide talen tegen elkaar uit, tot remise. Zeven afdelingen met programmatisch gedicht ‘Aanraken’ als voorafje: dichter taalt naar ‘barmhartige afloop’; smart en kommer in binnen- en buitenwereld worden ‘invoelbaar herkenbaar’, met de ‘neus tegen het glas’, ‘geruststellend/als je hem aan kunt raken’, zonder behoefte aan een onbevlekte wereld. Miniatuurtjes met behoefte aan ‘verhaal’, in rijm mijdende dichtvormen ‘om in te kunnen wonen’. Verfijnd humoristisch, associatief. In conversatie met de door technologie bedreigde natuur. Linkt o.a. naar Aristoteles’ Ethica, Hafez, Ettore Majorana, en naar het universum, in contrast én verbinding met thema ‘thuis’. Affiniteit met wandelartiest Hamish Fulton, e.a. Kauwt niet voor, daarom soms cryptisch suggestief, wat tot herlezen noopt. Lichte en duistere facetten aan eigen persoon, natuur en wereld ontbreken niet. Inzichten in vergankelijkheid, retrospectie of identificatie: ‘als je een konijn eet ben je ook een konijn’. Ook als vijfde Friestalige titel door de Friese pers positief beoordeeld.
Bron
Meer over ‘Neus tegen het glas’
Meer over Edwin de Groot bij Uitgeverij In de Knipscheer

«De bundel bouwt ook mooi op, als een pelgrimage op weg naar de allerhoogste.» – Lauran Toorians

Project1_VoorplatHagenaars.qxdOver ‘Pelgrimsgrond’ van Albert Hagenaars in Brabants Literair, juli 2022:
(…) Albert Hagenaars pelgrimeert in zijn jongste dichtbundel en brengt een ode aan wie en wat hem inspireert. Zeven maal zeven klinkt als een ritueel en zeven maal zeven gedichten doet al gauw denken aan een bezwering. Als de titel van de bundel dan ook nog ‘Pelgrimsgrond’ luidt, is al snel duidelijk dat de dichter hier op zijn knieën gaat en hulde betoont aan zijn helden. Die dichter is Albert Hagenaars (Bergen op Zoom 1955) die we kennen als productief, bereisd en belezen en bovenal betrokken bij mensen. Scheppende mensen vooral. (…) De eerste afdeling heeft als titel ‘Te woord’. (…) De zeven gedichten reflecteren op zeven auteurs die – mogen we aannemen – Hagenaars inspireren: Hadewijch, Charles Baudelaire, T.S. Eliot, H. Marsman, Gerrit Achterberg, Jan Hanlo en Paul Celan. (…) In de afdeling ‘Onder ogen’ passeren zeven schilders. Hier ook de eerste naam die verrast doordat hij niet tot de breed geaccepteerde cultuurcanon behoort en dus meer dan de andere kunstenaars een persoonlijke keuze van Hagenaars is. Het betreft de Javaanse schilder Affandi (1907-1990) aan wie in Yogyakarta een museum is gewijd dat aanleiding gaf tot een gedicht. (…) De gedichten in deze bundel zijn nergens een-op-een beschrijvend. De titel en het noemen van de het kunstwerk of de kunstenaar bieden een handvat, maar de teksten zijn vooral poëtisch en associatief. De bundel bouwt ook mooi op, als een pelgrimage op weg naar de allerhoogste. (…)
Lees hier de recensie
Meer over ‘Pelgrimsgrond’
Meer over Albert Hagenaars bij Uitgeverij In de Knipscheer

«Jaap Goedegebuure behoort tot de beste lezers van ons land.» – Johan Goud

VoorplatGoedegebuure-75Over ‘Door de jaren heen lezen’ van Jaap Goedegebuure op Facebook, 27 juli 2022:
LEZEND LEVEN, daarvan doet Jaap Goedegebuure verslag in dit boek dat hij zelf een ‘autobiografische legpuzzel’ noemt. Het bestaat grotendeels uit stukken die hij in coronatijd op de website van de Maatschappij voor Nederlandse Letterkunde (waarvan hij voorzitter is) publiceerde. Die opzet heeft het nadeel van een zekere vlinderachtigheid, maar het voordeel van een snelle, puntige, geestige stijl. En boeiend is het steeds.
Jaap Goedegebuure, emeritus-hoogleraar Leiden, behoort tot de beste lezers van ons land en beschikt over een enorm grote kennis van zaken. Omdat ik hem persoonlijk ken heb ik diverse verhalen en herinneringen wel eens uit zijn mond gehoord – maar het overgrote deel was nieuw voor me. Hij verbindt zijn verhalen over schrijvers en boeken met herinneringen uit de erbij horende fasen van zijn leven. Soms deed het me denken aan ‘Mein Leben’ van de Duitse criticus Marcel Reich-Ranicki, maar dat is uitvoeriger, chronologischer en ook oordelender dan wat Goedegebuure schrijft. Typerend is wat Jaap Goedegebuure over zijn levensmaxime schrijft. Het zegt veel over zijn scepsis, zijn afkeer van morele hoogstandjes en afrekeningen, zijn aardigheid. Hij ontleent het aan Voltaire in zijn Candide (1759). ‘Il faut cultiver notre jardin’, we moeten zorgen voor ons eigen tuintje. “Aan de wereld valt helaas niets te veranderen, meer dan pappen en nathouden zit er niet in, en wie na het wieden en schoffelen van het eigen akkertje zo nodig ook nog een goed mens wil zijn, kan het beste maar beginnen in de allernaaste omgeving met helpen en troosten en zalven en plengen – daar heb je al een dagtaak aan. Als iedereen zo zou doen, dat wil zeggen zo dicht mogelijk bij huis blijven, waren we van een hoop gedonder af. Konden we ondanks alles toch optimist blijven.”
Prof. dr Johan F. Goud is emeritus hoogleraar, emeritus remonstrants predikant.
Meer over ‘Door de jaren heen lezen’
Meer over Jaap Goedegebuure op deze site

«De gedichten beschrijven het verloren gaan van dromen.» – Jerry Dewnarain

VoorplatLoslaten-75Over ‘Loslaten zullen ze nooit meer’ van Marius Atmoredjo in De Warte Tijd Literair, 24 juli 2022:
(…) Marius Atmoredjo heeft het lot van onder andere zijn familie in deze bundel concreet uitgebeeld door zich te plaatsen in het leven van zijn moeder, grootmoe[1]der en andere nazaten. De gedichten beschrijven het verloren gaan van dromen. Het is in principe een vorm van geschiedschrijving in de vorm van gedichten: een eerbewijs aan zijn hardwerkende voorouders. Misschien zijn deze gedichten ook een spiegel voor de dichter zelf die ook ooit als emigrant uit Suriname is vertrokken om zich in een nieuw land, Nederland, te gaan vestigen: een vicieuze cirkel? (…) De debuutbundel van Marius Atmoredjo is een rijke aanwinst voor de Surinaamse literatuur. Met de uitgave van zijn bundel is een begin gemaakt met de Surinaams-Javaanse dichtkunst binnen de Surinaamse literatuur. Deze bundel geeft aan dat er raakvlakken zijn geweest met de Brits-Indische contractarbeiders. De gedichten belichten dezelfde thema’s. (…)
Klik hier voor de recensie
Meer over Marius Atmoredjo bij Uitgeverij In de Knipscheer
Meer over Marius Atmoredjo op Caraïbisch Uitzicht

«Boudewijn Büch is terug binnen het domein van de fictie.» – Coen Peppelenbos

Opmaak 1Over ‘Ik, Boudewijn Büch’ van Guus Buddy Bauer in Dagblad van het Noorden, 24 juli 2022:
Het is alweer bijna twintig jaar geleden dat schrijver en tv-maker Boudewijn Büch overleed. Dat betekent dat er inmiddels een hele generatie is die zijn programma’s niet heeft gezien. In ‘Ik, Boudewijn Büch’ wekt Guus Bauer hem na twee decennia weer tot leven. Hij kijkt over de schouder van Bauer, die hij Buddy noemt, mee als deze bezig is met het schrijven van een boek over Büch. Wat is er van hem over? (…) Büch weet dat hijzelf al in de vergetelheid is geraakt, want ‘direct na vertrek uit de sterfelijke huls is het zo goed als over met de letterpret.’ (…) Omdat Bauer door de vergeestelijkte dichter geobserveerd wordt, terwijl deze onderzoek naar hem doet naast zijn normale werk als literair journalist, wordt de roman steeds meer een verkapt zelfportret. (…) De grootste verdienste van dit boek is dat Bauer Büch weer terugleidt binnen het domein van de fictie. Na de plotselinge dood van Büch is vooral de nadruk komen te liggen op de leugens die hij vertelde (onder meer over zijn dode zoon) en niet op de fictieve wereld die hij als schrijver geschapen had. Door hem deze geheel fictieve wederkomst te gunnen wordt dat nu rechtgezet.
Deze recensie is ook geplaatst in Leeuwarder Courant en op Tzum.
Lees hier de recensie ‘Boudewijn Büch is terug’
Meer over ‘Ik, Boudewijn Büch’
Meer over Guus Bauer op deze site

«Roman over een liefde waaraan van alle kanten geknabbeld wordt door de wrede Curaçaose maatschappij. » – Eric de Brabander

VoorplatHuisDans-75Over ‘Het huis van de dans’ van Chesley Rach in Antilliaans Dagblad, 18 juli 2022:
(…) Eliza, een welgestelde joodse jonge vrouw wordt verliefd op Benedicto, een Curaçaose jongen van ‘lagere komaf’. Wat hen bindt is de liefde voor de dans, de tumba, mazurka, danza, Curaçaose wals maar ook de klassiek Europese. De ouders van Eliza verzetten zich uit raciale en sociale overwegingen heftig tegen het voorgenomen huwelijk en zetten Eliza uit huis. Ze wordt liefdevol opgenomen door de eenvoudige familie van Benedicto en maakt daar kennis met de puur menselijke omgangsvormen die gebaseerd zijn op liefde, acceptatie en wederzijds respect. Samen beginnen de twee een dansschool die gedurende het hele boek de stabiele factor blijft terwijl het eiland Curaçao, getekend door economische vooruitgang, rijkdom en armoede, racisme en standsverschil, voortraast naar de eenentwintigste eeuw. (…)
In het artikel bespreekt Eric de Brabander ook werk van Thomas Rueb, Amalia de Tena, Joseph Roth en Emma van Meyeren.
Lees hier het artikel
Meer over ‘Het huis van de dans’
Kijk en luister hier naar interview met Chesey Rach
Meer over Chesley Rach bij Uitgeverij In de Knipscheer

«Een dichtbundel die je tot eindeloos herlezen dwingt.» – Ezra de Haan

Project1_VoorplatHagenaars.qxdOver ‘Pelgrimsgrond’ van Albert Hagenaars op Elders Literair, 16 juli 2022:
(…) Met een deel van de gedichten in ‘Pelgrimsgrond’ heeft Hagenaars een nieuw genre geschapen. Het ligt in het verlengde van het ZKV, het zeer korte verhaal, uitgevonden door A.L. Snijders. Hagenaars voegt daar zijn ZKPB aan toe, de zeer korte poëtische biografie. Zijn gedichten over Baudelaire, Munch, Tsjaikovski, Achterberg, Satie en Celan konden niet treffender zijn. Het zijn portretten die gecomprimeerd levens samenvatten. Kenners van deze dichters zullen ook direct hun stijl herkennen. Daarbij gaan de gedichten verder dan een pastiche, en zijn ze eerder een ode aan hen door het hergebruik van ‘hun’ taal. Vanzelfsprekend kun je van deze poëmen genieten zonder voorkennis, maar wie de levens van de dichters, schilders en componisten kent over wie Hagenaars schrijft, zal met nog meer genot op zijn strofen kauwen. (…) Pelgrimsgrond bevat de neerslag van jarenlang reizen, peinzen, verdiepen en verdichten. Het is een dichtbundel die je tot eindeloos herlezen dwingt. Poëzie vormt daarbij de inspiratie tot een intens beleefd leven.
Lees hier de recensie
Meer over ‘Pelgrimsgrond’
Meer over Albert Hagenaars bij Uitgeverij In de Knipscheer

«In zeer toegankelijke stijl geschreven.»

VoorplatHetnooitgeschrevenverhaal-75Over ‘Het nooit geschreven verhaal’ van Ton van Reen voor NBD/Biblion, 15 juli 2022:
Een roman over familie en misdaad. Marieke is de kleindochter van Harrie, over wie het verhaal gaat dat hij een moord gepleegd heeft in het dorpje Koningslust. Het boek vertelt over het jaar van de moord, 1959, en 2019, het jaar waarin Marieke meer ontdekt over haar grootvader en zijn leven. Het verhaal is in zeer toegankelijke stijl geschreven. Voor lezers die houden van spannende (regionale) verhalen. Ton van Reen (Waalwijk, 1941) is schrijver en dichter. Hij schreef meerdere boeken. Zijn werk werd in meerdere landen uitgegeven.
Bron
Meer over ‘Het nooit geschreven verhaal’
Meer over Ton van Reen bij Uitgeverij In de Knipscheer

«Deze bundel is zonder meer een ontdekking.» – Bas Aghina

VoorplatLoslaten-75Over ‘Loslaten zullen ze nooit meer’ van Marius Atmoredjo op Met De Neus In De Boeken, 13 juli 2022:
(…) Atmoredjo’s gedichten zijn geïnspireerd door familieverhalen overgeleverd vanaf zijn overgrootmoeder. Zij – de Mbah Sari in een van de eerste gedichten? – kwam als contractarbeidster vanuit toenmalig Nederlands-Indië in de negentiende eeuw in Suriname aan. Dat klinkt positiever dan het eraan toeging, het was koloniale transmigratiepolitiek: overbevolking ‘in de Oost’ tegengaan door andere rijksgenoten als goedkope arbeidskrachten in te zetten in de regelmatig kwakkelende West-Indische/Surinaamse economie. Ondanks deze bewogen oorsprong weeft Atmoredjo – opgeleid als werktuigbouwkundige – vooral een mooie en eerlijke geschiedenis. (…) Atmoredjo laat zien hoe opgroeien in een levende verhalentraditie goede poëzie kan opleveren. Poëzie die daarmee ook aantoont hoe veelstemmig onze gedeelde geschiedenis en dus identiteit en Nederlandse taal zijn. Ook voor iedereen die nog niet dagelijks beseft dat een leven er één in een keten is en dat wij van verhalen aan elkaar hangen. Deze bundel is zonder meer een ontdekking, niet in de laatste plaats omdat het belangrijk is dat juist de wat minder vaak gehoorde groep Surinaamse Javanen nu een dichterlijke stem heeft: duidelijk, geworteld en levend. Een stem ontstaan in de voormalige “West” die wij hopelijk nog vaker zullen horen klinken in de grote huiskamer van de Nederlandse taalfamilie.
Klik hier voor de recensie
Meer over Marius Atmoredjo bij Uitgeverij In de Knipscheer
Meer over Marius Atmoeedjo op Caraïbisch Uitzicht