Documentaire ‘Uit de Knipscheer’ van Hester Jonkhout

Op dinsdag 15 september 2026 wordt de documentaire Uit de Knipscheer in het kader van Caribbean Focus vertoond op de 28ste editie van het International Film Festival Film by the Sea in Vlissingen. In de Knipscheer werd in 1976 opgericht door de broers Jos en Franc Knipscheer als zelfstandige, literaire uitgeverij in Haarlem. In de halve eeuw van zijn bestaan (de deuren gaan in 2026 dicht) gaven ze experimentele en maatschappijkritische literatuur uit, zowel van Nederlandstalige auteurs als van vertaalde schrijvers. Er was ruimte voor zwarte, inheemse Amerikaanse, Indische, Afrikaanse, Surinaamse en Antilliaanse boeken en daarmee waren de broers belangrijke pioniers op de Nederlandstalige markt. De film volgt de overgebleven broer Franc Knipscheer (Jos overleed in 1997), die vertelt over zijn speciale liefde voor de Caribische literatuur en laat daarnaast Curaçaose auteurs aan het woord over wat die halve eeuw voor hen heeft betekend en heeft opgeleverd. Regisseur Hester Jonkhout (Felix de Rooy: Nomade in Niemandsland) groeide zelf op in Curaçao en maakt verhalen over Caribische roots en identiteit. Uit de Knipscheer ging in april 2026 in première op het Curaçao International Film Festival. Met medewerking van Franc Knipscheer & Anja Brandse, Peter de Rijk, Eric de Brabander, Carel de Haseth, Bernadette Heiligers, Elodie Heloise, Jeroen Heuvel, Ronny Lobo, Chesley Rach, Scott Rollins, Ini Statia, Hilda de Windt-Ayubi.

De vertoning wordt omlijst door de korte film (12 min.) From Dirt, eveneens van Hester Jonkhout, en door de boekpresentatie van Uit baldadig hout ben ik gesneden, over Frank Martinus Arion, door schrijfster Mineke de Vries, die het eerste exemplaar overhandigt aan Sander Burger, documentairemaker en tevens regisseur van de openingsfilm op het festival Youri. De documentaire film Uit de Knipscheer wordt geïntroduceerd met een Q&A met Franc Knipscheer door Lex Veerkamp. Na de vertoning van de films is er een signeersessie in de zaal voor Uit baldadig hout ben ik gesneden en voor de bundel Wie denk je dat ik ben? van Boeli van Leeuwen waarin het verhaal Gesprek met Joans is opgenomen dat in de documentaire een sleutelrol speelt.

Meer over programma Film by the Sea
Meer over ‘Uit de Knipscheer’
Meer over een halve eeuw In de Knipscheer
Meer over ‘Wie denk je dat ik ben?’

NTR zendt documentaire Uit de Knipscheer van Hester Jonkhout uit op NPO 2

Op zondag 16 augustus 2026 om 16.25 uur is de documentaire Uit de Knipscheer die april dit jaar in première ging op het Curaçao International Film Festival te zien op de Nederlandse televisie. De NTR kondigt de documentaire als volgt aan: «Na 50 jaar pionieren sluit de progressieve Uitgeverij In de Knipscheer uit Haarlem haar deuren. Gebroeders Jos en Franc Knipscheer stortten zich vanaf de jaren zeventig van de vorige eeuw onvermoeibaar op experimentele en maatschappijkritische Nederlandse én buitenlandse literatuur. Behalve Zwarte en inheemse Amerikaanse literatuur, gaven ze ook Indische, Afrikaanse, Surinaamse en Antilliaanse boeken uit. De uitgeverij groeide in de loop der jaren uit tot een belangrijke brug tussen de Nederlandstalige lezer en verschillende Antilliaanse schrijvers. In deze film maken we kennis met de overgebleven broer achter de Uitgeverij, Franc Knipscheer en zijn speciale liefde voor de Caribische literatuur en blikken Curaçaose schrijvers terug op de oogst van 50 jaar In de Knipscheer.  Met: Franc Knipscheer, Eric de Brabander, Carel de Haseth, Bernadette Heiligers, Elodie Heloise, Ini Statia, Jeroen Heuvel, Ronny Lobo, Chesley Rach, Scott Rollins, Hilda de Windt-Ayoubi. Regie: Hester Jonkhout.»

Klik hier voor de NTR-aankondiging
Meer over de film
Meer over een halve eeuw In de Knipscheer

Documentaire ‘Uit de Knipscheer- een ayo uit Curaçao’ in première op het Curaçao International Film Festival

Zaterdag 18 april 2026 ging de documentaire Uit de Knipscheer- een ayo uit Curaçao in première op het Curaçao International Film Festival. De film van Hester Jonkhout is een groot gebaar van de Curaçaose Knipscheer-schrijvers naar hun zeer betrokken uitgever Franc Knipscheer, die er na 50 jaar een punt achter zet. Met zijn levenspartner Anja Brandse en redacteur Peter de Rijk bracht hij vele Curaçaose boeken naar een internationaal publiek.

Op 22 maart 2026 vond in Amsterdam in Huis de Pinto een voorvertoning plaats bij de Caribische salon ‘Vaarwel In de Knipscheer!’. Op 16 mei 2026 wordt de documentaire vertoond tijdens de hommage aan de uitgeverij die literair tijdschrift Elders organiseert in debat- en cultuurcentrum de Pletterij in Haarlem. Aan de film werkten mee: Franc Knipscheer & Anja Brandse, Eric de Brabander, Carel de Haseth, Bernadette Heiligers, Elodie Heloise, Ronny Lobo, Chesley Rach, Peter de Rijk, Scott Rollins, Ini Statia, Hilda de Windt Ayoubi, Kishanti Straker, Alex de Lanoy.

Crew: Selwyn de Wind (camera Nederland), Oscar Bor, Color Grading en Ramon de Jong (audio-editing en –mixing), David de Bruijne (titelanimatie), Sanne Landvreugd, Erwin Prudencia en Ken Mangroelal (muziek).

Met dank aan:  Het Curaçaosch Museum, Stichting Landhuis Bloemhof, Boekhandel Hirsch & Reich, Gizem Tuna, Aart Broek, Mike de Vries, Dolph van Stapele.

Deze film is mogelijk gemaakt dankzij de financiële ondersteuning van:  Fundashon Bon Intenshon, Cultuurfonds Caribisch Gebied, De Vertegenwoordiging van Nederland in Aruba, Curaçao en Sint  Maarten, Stichting Jaap Hartenfonds, Eric de Brabander.

Meer over Uit de Knipscheer in Huis de Pinto
Meer over Uit de Knipscheer bij Elders in Pletterij
Meer over een halve eeuw In de Knipscheer

«De Man met de Pet. Een pastiche.» – Fred de Haas

Over een halve eeuw uitgeverij In de Knipscheer in Antilliaans Dagblad, 24 maart 2026:

(…) In Huis de Pinto in Amsterdam vond afgelopen zondag, 22 maart, de viering plaats van het afscheid van Uitgeverij In de Knipscheer. Ter gelegenheid van het afscheid besteedde Fred de Haas speciale aandacht aan de man die al die jaren de drijvende kracht is geweest achter de uitgeverij: Franc Knipscheer. (…) Tot hém gaan enkelen van ons vandaag het woord richten omdat hij deze maand voorgoed zijn pet aan de kapstok hangt, daarbij geholpen door zijn vrouw Anja, die niet wilde dat hij nog één seconde langer doorging. (…)  De Antillen hebben veel te danken aan de publicaties van Franc. (…) Een paar jaar geleden werd ik uitgenodigd door Franc om in de Pletterij een voordracht te geven over slavernij. Dit naar aanleiding van het door Franc gepubliceerde boekje ‘Servus’. (…) Hoewel ik mijn voordracht op suggestie van de Pet voor de helft moest inkorten, reageerde hij na afloop enthousiast: “Ik heb met open mond zitten luisteren”, zei hij, “ik wist niet dat de paus in 1537 had verklaard dat indianen ook een ziel hadden en daarom niet tot slavernij gebracht mochten worden en ik wist ook niet dat de Latijnse dichter Vergilius antiracistisch en homoseksueel was. Dat is ons nooit verteld op de middelbare school.” (…) “Ik houd er in maart 2026 mee op”, zei hij. Hij keek me onderzoekend aan. “Hoe oud ben jij nou eigenlijk?” vroeg ie. Ik noemde een getal. Iets van 85. “Oh, dan heb ik nog wel een jaar of tien, vijftien te gaan”, zei hij. Mij ontging de logica van die gevolgtrekking, maar ik hield mijn mond, want ik merkte dat de Pet helemaal was opgefleurd na het trekken van die conclusie. Hij voegde er nog aan toe: “Ik wil bij gelegenheid de mensen die mij dierbaar zijn nog een klein aandenken geven, iets persoonlijks.” Ik voelde me warm worden van binnen en mijn blik gleed over zijn gelaat: neus, ogen, voorhoofd, schedel en bleef hangen bij het hoofddeksel. Toen schudde hij zijn hoofd, glimlachte en zei: “Ik begrijp je. Maar DIE houd ik zelf.”

Bron
Meer over een halve eeuw In de Knipscheer

Vaarwel In de Knipscheer! [2]

foto Kuno Grommers, 1976

Over een halve eeuw Uitgeverij In de Knipscheer:
Op zondag 22 maart 2026 vierde de Caribische literaire gemeenschap in Nederland het einde van Uitgeverij In de Knipscheer. Na maart verschijnen er geen nieuwe titels meer bij deze uitgeverij. In de Knipscheer was in de 50 jaar van haar bestaan direct en indirect betrokken bij, de imprints van de uitgeverij meegeteld, de publicatie van tegen de 1400 boektitels. In een overvol Cultureel Literair Centrum Huis de Pinto in Amsterdam wijdde Michiel van Kempen deze editie van zijn programmareeks ‘Caraïbische Salon’ aan de uitgeverij onder de titel ‘Vaarwel In de Knipscheer!’ Bij de presentatie werd hij terzijde gestaan door Bernice Vreedzaam. Voor deze gelegenheid bemande de uitgeverij een kleine boekentafel met enkel een paar kant en klare boeken die binnenkort verschijnen: een uitgebreide heruitgave van Aart G. Broeks Medardo Marchena, na 25 jaar een heruitgave van De bruine zeemeermin,  de debuutroman van Annel de Noré, Wreetmod de pestkop en Soedirs amandelen, het prozadebuut van dichter Marius Atmoredjo en de verhalenbundel Het rode cederhuis in de nieuwe wereld, die 100 jaar Libanese gemeenschap op Curaçao markeert,  van Hilda de Windt Ayoubi. Een keur aan Surinaamse en Antilliaanse schrijvers trakteerde de uitgevers op prachtige voordrachten: Marius Atmoredjo, Aart Broek, Kees Broere, Janny de Heer, Karin Lachmising, Ronny Lobo, Eric de Brabander, Ken Mangroelal, Raj Mohan, Ini Statia, Diana Tjin, Delno Tromp en ook presentatrice Bernice Vreedzaam. Hun bijdragen aan de bijzondere middag zullen worden gebundeld in een themanummer van tijdschrift Acta Neerlandica. Een emotioneel hoogtepunt was de voorpremière van de documentaire ‘Uit de Knipscheer’ die Hester Jonkhout (Curaçao) maakte op basis van een interview dat Eric de Brabander had met Franc Knipscheer, zijn partner in leven en werk Anja en redacteur Peter de Rijk. De film werd vanuit Curaçao meegebracht door de schrijvers Ronny Lobo en Eric de Brabander. De documentaire gaat in april 2026 in première op het Curaçao International Film Festival. De middag werd afgesloten door muzikant (en schrijver) Frank Ong-Alok. Fotograaf Hans Vissers legde de middag vast op beeld.

Meer over halve eeuw Uitgeverij In de Knipscheer
Meer over Aart G. Broek * Medardo de Marchena
Meer over Annel de Noré * De bruine zeemeermin
Meer over Marius Atmordjo * Wreetmod de pestkop en Soedirs amandelen
Meer over Hilda de Windt Ayoubi Het rode cederhuis in de nieuwe wereld

Vaarwel In de Knipscheer!

Over halve eeuw Uitgeverij In de Knipscheer in Caraïbische Salon in Huis de Pinto op 22 maart 2026:

«De legendarische uitgeverij In de Knipscheer houdt er na een halve eeuw mee op. De broers Jos en Franc Knipscheer startten in 1976 en na het vroege verscheiden van Jos, zette Franc – bijgestaan door zijn vrouw Anja – met niet aflatende energie de uitgeverij voort. Het leverde een reeks debuten op van schrijvers die niet meer weg te denken zijn uit het Nederlandstalige landschap: Leon de Winter, Tommy Wieringa, Ernst Jansz, Alfred Birney, Marion Bloem, enz. En de Caraïbische literatuur zou er zonder In de Knipscheer totaal anders hebben uitgezien: Astrid Roemer, Bea Vianen, Boeli van Leeuwen, Edgar Cairo, Shrinivási, Diana Lebacs, Hugo Pos, Michael Slory, Pierre Lauffer en vele anderen uit Suriname en de eilanden vonden er onderdak. Een reeks Caraïbische auteurs gaat Franc en Anja Knipscheer uitluiden in een feestelijk programma met nieuwe literaire teksten: Marius Atmoredjo, Eric de Brabander, Aart Broek, Kees Broere, Henna Goudzand Nahar, Fred de Haas, Janny de Heer, Karin Lachmising, Ronny Lobo, Ken Mangroelal, Raj Mohan, Quito Nicolaas, Diana Tjin en Delno Tromp. Er is een voorvertoning van de film die Hester Jonkhout maakte over In de Knipscheer. De muzikale omlijsting is van Frank Ong-Alok en Ronald Snijders. De presentatie is in handen van Michiel van Kempen en Bernice Vreedzaam. De ‘Caraïbische Salon’ is een programmareeks onder redactie van Michiel van Kempen in Cultureel Literair Centrum Huis de Pinto. Zondag 22 maart 2026, aanvang 15.00 uur, zaal open 14.30 uur, toegang contact@huisdepinto.nl, € 10,00, Sint Antoniesbreestraat 69, 1011 HB Amsterdam.»

Meer over Uitgeverij In de Knipscheer
Meer over halve eeuw Uitgeverij in de Knipscheer

«De auteur staat dicht bij het leven en welzijn van zijn personages.» – André Oyen

Over ‘De schaduw van de poortwachter’ van Ronny Lobo op Antwerpen leest, 22 oktober 2025:

De auteur put zonder twijfel uit zijn eigen ervaringen als hij schrijft over het belang van de natuurlijke omgeving of van een doordachte architectuur. In zijn werk is corruptie een terugkerend thema dat blijkt ook weer uit zijn laatste werk: ‘De schaduw van de poortwachter’.  In zijn verhaal is de Curaçaoënaar Alexius het hoofdpersonage. (…) Als student in Nederland kan hij ook contact met zijn vader Henk leggen en ontdekt het bestaan van een halfbroer en zus, waarmee hij alsnog een relatie probeert op te bouwen (…) Door zijn innemende persoonlijkheid weet hij op Curaçao glansvol op alle terreinen door te breken. (…)  Toch komt er een flinke kink in de kabel omdat hij zoals zovelen zwicht hij voor materiële begeerte. Net als in vorige romans heeft Ronny Lobo met deze roman weer een verhaal afgeleverd waarin de auteur dicht bij het leven en welzijn van zijn personages komt in hun strijd tegen misdaad en discriminatie die niet vlekkeloos is.

Bron
Meer over ‘De schaduw van de poortwachter’
Meer over Ronny Lobo bij Uitgeverij In de Knipscheer

«Zijn observaties zijn Lobo ten voeten uit.  Hij schrijft helder en schept zijn personages beeldend.» – Jerry Dewnarain

Over ‘De schaduw van de poortwachter’ van Ronny Lobo in De Ware Tijd Literair (Suriname), 16 oktober 2025:

(…) Ook in deze nieuwe roman komen tal van sociale en politieke dilemma’s voor, zoals eenoudergezin, armoede, bedrog, eenzaamheid, carrièresucces, corruptie, veerkracht en ondernemersgeest. Echter, waarin Lobo ten voeten uit is, zijn zijn observaties. Hij schrijft helder en schept zijn personages beeldend, op een zo danige manier dat zij makkelijk te volgen zijn binnen de context waarin het verhaal zich afspeelt. Zijn nauwkeurige beschrijving van de ruimte geeft de lezer, al woont die zelfs pas op Curaçao of toerist is, een beeld van herkenning. (…) Lobo schetst eerst de moeilijke omstandigheden waarin zijn personages leven, in penarie, om vervolgens de lezer, gaandeweg het verloop van het verhaal, te trakteren op de successen van met name het hoofdpersonage, Alex. (…) Diens liefde voor peperdure auto’s zorgt later in zijn leven voor grote problemen. Deze hobby kan als leidmotief in het verhaal worden gezien: als succesvolle notaris koopt hij een Maserati. Echter, deze aankoop roept bij de rechterlijke macht vragen op, waardoor hij op den duur achter de tralies belandt. (…)  Na drie jaren in de gevangenis te hebben gezeten, krabbelt hij weer op: hij maakt een comeback en wordt een succesvolle broodjesverkoper (Rijke broodjes) dankzij zijn veerkracht, vechtlust, ondernemersgeest, nederigheid en doorzettingsvermogen. (…)  ‘De schaduw van de poortwachter’ is een boek dat makkelijk wegleest. Het is een aanrader voor leerlingen van de middelbare school. Een mooi boek voor de leeslijst dat zich vanwege de vele motieven leent voor levendige discussies in de klas. Een interessante verhaallijn van een arme jongen uit de ‘getto’ die zich door hard werken en een portie doorzettingsvermogen opwerkt tot een rijke notaris. (…)

Lees hier de recensie
Meer over ‘De schaduw van de poortwachter’
Meer over Ronny Lobo bij Uitgeverij In de Knipscheer

«Roman over het leven van een succesvolle advocaat.»

Over ‘De schaduw van de poortwachter’ van Ronny Lobo voor NBD Biblion, 15 oktober 2025:

‘De schaduw van de poortwachter’ is een roman over de jeugd en het volwassen leven van een getalenteerde man als succesvolle advocaat. Alexius wordt op Curaçao opgevoed door zijn moeder Carmen, die hem sterke normen en waarden bijbrengt. In Nederland ontmoet hij zijn vader Henk, die hem helpt aan een baan bij een landsadvocaat. Wanneer Carmen ziek wordt, keert Alexius terug naar Curaçao. Hij trouwt met de Colombiaanse actrice Catalina en krijgt met haar vijf kinderen. Ondanks zijn succes laat Alexius zich verleiden door materiële begeerten, wat ernstige gevolgen heeft voor het huwelijk en zijn carrière. In ongecompliceerde stijl geschreven. Ronny Lobo (1954) is een Curaçaose schrijver en architect. Hij debuteerde met ‘Bouwen op drijfzand’ (2013). In 1992 ontving hij Curaçaose Cola Debrotprijs voor Architectuur.

Bron
Meer over ‘De schaduw van de poortwachter’ Meer over Ronny Lobo bij Uitgeverij In de Knipscheer

«De stijlfiguur van de hyperbool en overdrijving is gebruikt als middel om de aanklacht tegen financieel misbruik van dubieuze rijkaards te aanvaarden als lezer.» – Wim Rutgers

Over ‘De schaduw van de poortwachter’ van Ronny Lobo in Antilliaans Dagblad, 11 oktober 2025:

(…) Alex is de onbetwiste hoofd persoon in ‘De schaduw van de poortwachter’. Het lijkt het ver haal van een sprookje te zijn. De in eenvoud op de rand van ar moede opgegroeide Alex is het verhaal van een eenvoudige jongen met een zorgzame alleen staande moeder, maar iemand met velerlei gaven die zich al vanaf jonge leeftijd openbaren in de muziek, sport en studie op  zijn geboorte-eiland Curaçao. (…) Als lezer vraag je je af hoe lang deze voorspoed in zorgeloosheid kan voortduren. Het einde van het sprookje komt toch nog onverwacht als de hoofdpersoon de randjes van de wet gaat zoeken en buiten de financiële lijnen begint te kleuren. (…) Ronny Lobo is een grage verteller. Met uitvoerige beschrijvingen worden details uit het dagelijkse leven getekend. (…) ‘De schaduw van de poort wachter’ levert een vlot te lezen verhaal op dat de lezers uitnodigt te volgen wat alleen in sprookjes gebeurt. De stijlfiguur van de hyperbool en overdrijving is gebruikt als middel om de aanklacht tegen financieel misbruik van dubieuze rijkaards te aanvaarden als lezer. Het is de veerkracht van Alex die het moet opnemen tegen de fictie van het waarschijnlijke. (…)

Lees hier de recensie
Meer over ‘De schaduw van de poortwachter’
Meer over Ronny Lobo bij Uitgeverij In de Knipscheer