«Zijn werk verwoordt de pijn van immigratie: taal als verlangen en herinnering.» – Aarti Rampadarath

VoorplatNarainMensenkindOver ‘Een mensenkind in niemandsland’ van Jit Narain voor NBD Niblion, 17 juni 2021:
‘Mijn schip heette geen Lalla Rookh / en de naam van m’n land werd Nederland, meneer / Met de KLM vloog ik, Suriname verliet ik.’ De Indiase diaspora is een feit. ‘Aja’ (opa) vertrok voorgoed uit Noord-India, op een schip zoals het befaamde Lalla Rookh uit 1873. Een eeuw later gaat de dichter. Het is niet levenslang, wel pijnlijk. Jit Narain is het pseudoniem van Djietnarainsingh Baldewsing (1948, Livorno, Suriname). De schrijvende jongen werd arts. Zijn werk verwoordt de pijn van immigratie: taal als verlangen en herinnering. Als dichter vervult Jit Narain een unieke positie. Hij verheft het Sarnami en betreurt de teloorgang van deze moedertaal. Jit Narain kreeg voor zijn noeste werk erkenning in Suriname, Nederland en India. Het Sarnami heeft aan deze dichter veel te danken. Deze verzamelbundel maakt nieuwsgierig. De poëzie met langere zinnen werkt dieper in op de lezer en is krachtig. Jit Narain beheerst zijn talen voortreffelijk. Zijn metaforen en thema’s zijn raak en authentiek: rijst en crematie op Weg naar Zee als hindoestaanse ankers. Sarnami heeft het vuur van spoken word. Tweetalige bloemlezing (in Sarnámi en Nederlands) uit het werk van de Surinaamse dichter Jit Narain (1948).
Meer over ‘Een mensenkind in niemandsland’
Meer over Jit Narain bij Uitgeverij In de Knipscheer

«Ook in de Surinaamse situatie gelden universele thema’s.» – Annel de Noré


De Epiloog [4] staat online. Op 8 juni 2021 was schrijfster Annel de Noré (1950) te gast bij interviewer Peter de Rijk in de vierde aflevering van het live boekenprogramma De Epiloog vanuit Pletterij Haarlem. Annel de Noré is de schrijversnaam van A.E. Simons. Ze begon pas op latere leeftijd te schrijven. Haar debuutroman ‘De bruine zeemeermin’ verscheen in 2000. Sindsdien woont ze vooral in Nederland. Ze heeft inmiddels drie romans, twee verhalenbundels en (dit jaar) een gedichtenbundel op haar naam staan. Met haar jongste (driedubbel)roman ‘Lambarosa’, een ware tour de force, presenteert ze zich als wereldschrijver. Hoewel de roman niet specifiek over Suriname gaat, oogstte het boek vooral lof in de Caraïbische media en bleef het in de Nederlandse pers (vreemd genoeg) vrijwel onbesproken. N: Ik voel me bijzonder Surinaams , maar ook in de Surinaamse situatie gelden universele thema’s. R: Je kunt ontzettend goed angstige situaties beschrijven (…) de dood wordt heel tastbaar beschreven en is een van de grootste wonderen in dit boek: ik begreep geen moment hoe je bij mij teweegbracht wat je deed, want het is zó spannend; als je deel één uit hebt ben je als lezer volledig bevredigd: wat een boek! En vervolgens komt het volgende boek…
Kijk en luister hier of hier naar De Epiloog 4
Meer over ‘Lambarosa’
Meer over Annel de Noré bij Uitgeverij In de Knipscheer
Klik hier voor meer over De Epiloog

«Laat taal kronkelen in orgastische en hallucinante beelden.» – André Oyen

VoorplatExit-75Over ‘Exit’ van Annel de Noré op Ansiel, 10 juni 2021:
(…) ‘Exit’ is de eerste dichtbundel van schrijfster Annel de Noré. Wanneer je door deze bundel bladert valt het direct op hoe de dichter klanken (Net een slager rammel ik een remake op), gevoelens (uit zelfbehoud bestrijd ik revoluties) en passies (de wind heeft het water wellustig gekust) gebruikt om hallucinerende beelden te gebruiken. Aan haar zijn geen sobere zinnetjes besteed, zij laat taal kronkelen in orgastische en hallucinante beelden en nodigt zo de lezer uit om vrij en blij met haar te zijn. Het is heerlijk om met haar te dwalen over plaatsen waar addertjes onder het gras zitten. Elk gedicht is een rijk en beeldend geschenk dat in magische woorden verpakt is, al beweert ze dat ze niet toveren kan.
Lees hier het signalement
Meer over ‘Exit’
Meer over Annel de Noré bij Uitgeverij In de Knipscheer

Filmgedicht Astrid H. Roemer in Brommer op zee

filmgedichtRoemerHet filmische element in het VPRO-boekenprogramma ‘Brommer op zee’ was op zondag 16 mei 2021 het gedicht ‘Ik wacht bij de Surinamerivier’ van Astrid H. Roemer. Het gedicht is gekozen uit haar tweede bundel ‘En wat dan nog’ uit 1985 verschenen bij Uitgeverij Furie (een imprint van Uitgeverij In de Knipscheer). Het gedicht werd later dat jaar in licht herziene vorm ook opgenomen in de bundel ‘NoordzeeBlues’ bij Uitgeverij De Geus, welke versie gebruikt is in de verfilming. Astrid H. Roemer ontvangt later dit jaar de Prijs der Nederlandse Letteren. Hieronder treft u beide versies aan. Regisseur Lemuël de Graav maakte er zijn versie van. De stem is van Romana Vrede.

ik wacht bij de surinamerivier
waar lucht en licht in water hangen
zee en rivier elkaar ontvangen eb en vloed
golven van verlangen. Ik wacht adem met deining
van troost water zucht over mijn gezicht waarheid van zijn
tussen lucht en mij. Ik wacht afval met mij sputum wordt
golf wordt rimpel mijn gezicht! Ik wacht regen wordt
vloed en overspoelt mij zie zon noch sterren
heb geen gezicht. Ik wacht water trekt weg
rivier verlaat mij poel ban botten
staart mij aan: WAAR BEN JIJ?

ik wacht aan het noordzeestrand

. . .

ik wacht bij de surinamerivier
waar lucht en licht in water hangen
zee en rivier elkaar ontvangen eb en vloed
golven van verlangen – ik wacht adem met deining
van troost nacht zucht over mijn gezicht waarheid van zijn
tussen dag en mij – ik wacht afval met mij sputum wordt
golf wordt rimpel mijn gelaat – ik wacht regen wordt
vloed en overspoelt mij zie zon noch sterren
heb geen gezicht – ik wacht water trekt weg
oever verlaat mij poel ban botten
staart mij aan: waar ben jij

ik wacht bij de surinamerivier
waar lucht en licht in water hangen
zee en rivier elkaar ontvangen eb en vloed

Kijk hier naar het filmgedicht
Meer over Astrid H. Roemer op deze site

Virusvrij. www.avg.com

‘Analyse van een slecht gedicht’ van Annel de Noré Gedicht van de Dag op Laurens Jz. Coster

VoorplatExit-75Uit ‘Exit’ van Annel de Noré op Laurens Jz. Coster, 17 mei 2021:
Redacteur Raymond Noë maakt voor het blog Laurens Jz. Coster elke werkdag een keuze uit een poëziebundel van een Nederlandstalig dichter. ‘Dichter van de dag’ is op deze 17de mei Annel de Noré (1950) van wie zojuist de bundel ‘Exit’ verscheen bij Uitgeverij In de Knipscheer. Het gekozen gedicht is ook geplaatst op Neerlandistiek.nl.

 

Analyse van een slecht gedicht

Wat maakt dat het ritme knippert en vertraagt
Wat maakt dat het vers ongerijmd onfris klinkt
Hoe komt het dat het heroïsch metrum verdrinkt
Wie heeft en wanneer is ons thema verjaagd?

Waarom wordt de dynamiek zo drastisch belaagd
Waar en hoe is zilverlicht uit inspiratie verdreven
Wie heeft dit gedicht vol transpiratie geschreven
Wie heeft ons tot eeuwigdurend gericht gedaagd?

Uit dubbel boeken, zigzag wikken, wippend wegen
worden vale woorden — gewild multi-interpretabel —
bloedeloze zinnen met opzet enkelvoudig belegen.

De mollenfabel blijkt nochtans zinloos, incapabel
om de hete pus uit epische verdichting verkregen
te karnen met de toren van de parabel van Babel.

Meer over ‘Exit’
Meer over Annel de Noré bij Uitgeverij In de Knipscheer

«Dansende ritmiek, klankrijke woorden, scheppingsvreugde.» – Arjan Peters

VoorplatExit-75Over ‘Exit’ van Annel de Noré op Facebookpagina Arjan Peters, 14 mei 2021:
In ‘Exit’, de eerste dichtbundel van Annel de Noré (Paramaribo, 1950), moeten wel een paar spoken worden uitgedreven, of een niet te verdragen intieme odeur in de badkamer. Maar dankzij de dansende ritmiek en klankrijke woorden levert dat bijna montere poëzie op. (…) Zoiets als een grondige schoonmaak: eens moet het gebeuren, en pas als het gebeurd is hoef je er niet meer tegenop te zien. De dichter staat uiteindelijk in een verregende straat, hand in hand met de stilte, behouden omhoog te staren naar ‘een hemel vol juichende zilversterren’. Dat is haar gegund, en minstens zo beeldend als de vele zinnetjes die scheppingsvreugde verraden, ook al stemt de inhoud niet altijd vrolijk: ‘Zachtjes jammerend onder alle bedden kruipt het speelgoed’. ‘Jij bent mooi, al was je mooi niet het wachten/ waard.’ En bijna triomfantelijk gaat het eraan toe in de hangende tuin: ‘Zeven orchideeën prijken/ hemels boven lijken, wuiven over berg en dal/zeven is een heerlijk heilig sabbatsgetal.’ De titel ‘Exit’ moge op een afrekening wijzen, in feite is dit poëziedebuut een entree in de onvervreemdbare, kloeke taal van een iemand die niet aan het leven ten onder is gegaan. Annel de Noré is er uit gekomen.
Meer over ‘Exit’
Meer over Annel de Noré bij Uitgeverij In de Knipscheer

Saya Yasmine Amores herdenkt Sakoentela Hoebba met twee gedichten

Sakoentela en RoySakoentela met haar echtgenoot Roy

Van Saya Yasmine Amores voor Sakoentela Hoebba in De Ware Tijd-Literair, 7 mei 2021:
‘De Ware Tijd-Literair’ besteedde met een groot artikel van redacteur Jerry Dewnarain op vrijdag 7 mei aandacht aan het overlijden van de Surinaamse schrijfster Sakoentela Hoebba. Dat In Memoriam is verlucht met twee gedichten die Sakoentela’s collega en vriendin Saya Yasmine Amores speciaal voor haar schreef.

Oh God, leid haar de weg
onze zonnestraal
die thans jouw hemelen Verlicht!
Doorbroken heeft zij
de wereld van grenzen.
Wat ooit zo dichtbij was
is nu een ver gezicht.
Wat ik ooit kon vasthouden
is thans,
slechts een handvol herinnering.
Verdriet brengt zoveel
gezichten met zich mee
geen één is nieuw
doch, de pijnen zijn
niet te betwisten.
Het is niet de afstand
maar het verlies
dat genadeloos
droefenis brengt.
Er zijn geen stemmen
geen sporen – waar zij is.
Het orkest van Godsengelen
is alleen voor haar oren
zwijgzaam luistert zij ernaar!

. . .

Neen, zij ligt daar niet koud.
Wij zijn koud achtergebleven.
Zij is nu vol van Gods warme liefde.
Het mysterie dat wij nooit zullen weten.
Een glimlach op haar gezicht,
als het meisje met de zwavelstokjes.
Iets tussen God en haar!
Wij zullen het nooit weten.

Meer over Sakoentela Hoebba op deze site
Meer over Saya Yasmine Amores op deze site

«Haar heengaan is te vroeg, te vroeg voor de Surinaamse literaire wereld.» – Jerry Dewnarain

IMG-20210501-WA0001In Memoriam Sakoentela Hoebba in De Ware Tijd-Literair, 7 mei 2021:
(…) Suriname is op 30 april 2021 een getalenteerde auteur kwijtgeraakt: Sakoentela Hoebba. Haar heengaan is te vroeg, te vroeg voor de Surinaamse literaire wereld. (…) Hoebba mag getypeerd worden als een schrijfster die in de voetsporen van Bea Vianen is getreden. Beiden hebben heel precies (beeldend) middels hun taalgebruik de cultuur en het leven van onder andere de nakomelingen van de Brits-Indische contractanten vastgelegd, in zowel poëzie als in proza (epiek). (…) Met de natuur, plekken in en buiten Paramaribo, locaties als Nieuw Nickerie, Mariënburg, en Nieuw-Amsterdam associëren zowel Bea Vianen als Sakoentela Hoebba hun indrukken. Plaats is een belangrijk structuurelement in hun werk. (…) Het tweede boek van Hoebba, de jeugdroman ‘Een schoolvakantie’ (…) is zo herkenbaar voor iemand die op boiti is opgegroeid! Het roept oude herinneringen op en wekt een nostalgisch verlangen.
Lees hier of hier het artikel
Meer over Sakoentela Hoebba op deze site

Met Diana Tjin langs de locaties uit ‘Het geheim van mevrouw Grünwald’.

VoorplatGrunwald75Over ‘Het geheim van mevrouw Grünwald’ van Diana Tjin in podcast van Booklovers’ Tours, 4 mei 2021:
Literair stadsgids Mechteld Jansen vertelt over haar twee grote liefdes: boeken en Amsterdam in haar ‘Booklovers’ Podcast’. In aflevering 4 wandelt zij met schrijfster Diana Tjin langs de locaties In Amsterdam-West die een rol spelen in haar debuutroman ‘Het geheim van mevrouw Grünwald’. Tijdens de wandeling vertelt Diana Tjin van alles over de achtergronden van haar boek. Direct bij de Duitse inval in Nederland zette het Nederlands bewind in Suriname mensen met een Duitse nationaliteit in kampen gevangen. Het overkwam mensen uit families die generaties geleden naar Suriname waren geëmigreerd, maar hun Duitse achternaam hadden gehouden, of Joden die in de jaren daarvoor uit angst voor het nazi-regime uit Duitsland waren vertrokken. Sommige geïnterneerden zaten tot in 1947 vast. In ‘Het geheim van mevrouw Grünwald’ begint de hoofdpersoon na haar bevrijding een nieuw leven in Amsterdam-West.
Lees meer over deze wandeling in het persbericht
Luisterhier naar de podcast
Meer over ‘Het geheim van mevrouw Grünwald’

«De schrijfster zich duidelijk goed beslagen ten ijs heeft begeven.» – Cobie Pengel

VoorplatGoudzand2_Opmaak 1.qxdOver ‘De geur van bruine bonen’ van Henna Goudzand Nahar in De Ware Tijd Literair, 16 april 2021:
De protagonist van ‘De geur van bruine bonen’ is de 49-jarige in Nederland wonende Surinaamse Ilse Madrettor. (…) Ilse woont samen met Henk, met wie zij twee kinderen heeft: Abigail en Marvin. Henk en Ilse kennen elkaar vanaf hun dertiende. Beiden waren ongewenste kinderen, achtergebleven in Suriname toen hun verzorgers na de Onafhankelijkheid naar Nederland vertrokken, maar later ook naar Nederland zijn ‘gehaald’. Anita, de moeder van Ilse, was vijftien jaar toen Ilse geboren werd, de vader is altijd onbekend gebleven. Als ze naar Nederland vertrekt, wordt Ilse bij Anita’s moeder achtergelaten, voor wie zij een ongewenst kleinkind is en die maar wat blij is als Anita haar dochter jaren later laat overkomen. (…) Al is Ilse de protagonist, het is haar tienerdochter Abigail die het sterkste karakter heeft. Hoewel aanvankelijk een zwakke persoonlijkheid, ontwikkelt Ilse zich in de loop van het verhaal, met hulp van dochter Abigail die niet de ‘hebi’s’ te torsen heeft die haar moeder met zich meedraagt. (…) Geschreven door een in Nederland wonende en net als Ilse in het onderwijs werkende schrijfster die misschien niet alleen haar eigen herinneringen maar ook die van anderen in haar omgeving heeft meegenomen, is het overduidelijk dat Henna Goudzand-Nahar die herinneringen bewaard en gekoesterd heeft. De diverse typische Surinaamse toestanden en verhoudingen zijn uitstekend beschreven. De Srananwoorden en –zinnen zijn alleen gebruikt waar ze werkelijk het verhaal de juiste sfeer meegeven. (…)
Lees hier de recensie
Meer over ‘De geur van bruine bonen’
Meer over Henna Goudzand Nahar bij Uitgeverij In de Knipscheer