«Alleen al de orde in de aanpak is stilistisch van wezenlijk belang.» – Harrie Geelen

VoorplatOvidius-75Over Metamorphoses / Ovidius van Harrie Geelen op Athenaeum Boekhandel, 28 november 2022:
Harrie Geelen vertaalde Ovidius’ Metamorphoses. Op verzoek van de website van Athenaeum Boekhandel licht hij zijn vertaling toe, en de strofe-opbouw. Plus: lees de eerste hexameters uit zijn vertaling. «(…) Ik leef ruim tweeduizend jaar later dan Publius Ovidius Naso en er is nogal wat veranderd. Maar ik zocht manieren om trouw te blijven aan de vorm die hij had gekozen, en waar hij zo eigenzinnig mee speelde. Het is immers niet prettig als een buitenlandse collega iets anders doet met je tekst waar je ooit hard aan gewerkt hebt. (…) Een origineel handschrift uit Ovidius’ tijd is er niet. Maar ik ontdekte vrijwel meteen (als liedschrijver) dat die afgeronde strofevorm van de aanhef (vier hele hexameters) consequent doorgevoerd wordt. Strofen zijn niet altijd even lang – het duurt soms meer dan tien regels voordat er weer een punt aan het eind van een versregel staat – maar alleen al de orde in die aanpak is stilistisch van wezenlijk belang. Ik heb er dan ook koppig voor gezorgd dat je het Latijn naast de vertaling kunt blijven leggen en witregels in het origineel op precies dezelfde plaats kunnen worden toegevoegd. Ovidius heeft het herhaaldelijk over zang bij de lier. Orpheus neemt in een bepaald boek zelfs de rol als verteller over. Als ik nu nog zelf voorstellingen zou maken, wist ik het wel. Het is muziektheater. (…)»
Klik hier voor het hele bericht
Meer over ‘Metamorphoses’
Meer over Harrie Geelen bij Uitgeverij In de Knipscheer

«De verdeling in langere en kortere strofen is hier een schitterend voorbeeld van. Hier is een heuse dichter aan het werk.» – Evi Aarens

VoorplatOvidius-75Over Metamorphoses / Ovidius van Harrie Geelen op Neerlandistiek.nl, 23 november 2022:
(…) Ovidius’ ‘Metamorphosen’ bestaan uit niet minder dan 12.000 versregels die qua inhoud en vorm alle genres en vertelconventies overstijgen. En toch kan dit meesterwerk uit de Romeinse epiek vrij eenvoudig in deze vier woorden worden samengevat: Omnia mutantur, nihil interit. ‘Alles verandert, niets verdwijnt’. (…) Niets is voor niets en alles kan ook anders. (…) Het is een van de grote inzichten die ons vanuit de oudheid zijn toegeworpen. Een diep menselijk inzicht, bovendien, dat misschien wel alleen kan ontstaan in het denken van een dichter die de laatste hand legt aan een meanderende potpourri van honderdvijfendertig op experimentele wijze herschreven verhalen uit de klassieke goden- en heroënwereld. (…)Een wendbare manier van denken, een grote belezenheid, het verlangen alles anders te doen: wij hebben deze markante dichter ook vandaag de dag nog nodig. En alhoewel de vertaling van Marietje d’Hane-Scheltema uit 1993 nog altijd uitstekend is, is het daarom toch een feest dat er recentelijk twee nieuwe Nederlandse vertalingen van Ovidius’ ‘Metamorphosen’ zijn bijgekomen. Bij Primavera Pers verscheen ‘Gedaantewisselingen’, vertaald, ingeleid en van aantekeningen voorzien door de Leidse emeritus-hoogleraar Latijnse taal- en letterkunde Piet Schrijvers. Bij uitgeverij In de Knipscheer verscheen ‘Metamorphoses’, in een vertaling van schrijver en beeldend kunstenaar Harrie Geelen. (…) Het lijkt mij de moeite waard de nieuwe Ovidiusvertalingen van Schrijvers en Geelen eens anders te lezen. Ik ga vergeten dat het vertalingen zijn en beide werken lezen alsof het een origineel epos betreft. (…) Het eerste dat opvalt aan ‘Metamorphoses’, de tekst van Harrie Geelen, is de verdeling in strofen van meestal drie tot vijf regels. Elke strofe leest als een klein paragraafje, waarin een thema of gedachte in de laatste regel met tromgeroffel wordt afgerond, als in het couplet van een songtekst. Net als Schrijvers maakt Geelen gebruik van de dactylische hexameter, maar omdat hij zich vrijer en dichterlijker opstelt wordt de tekst veel minder dan bij Schrijvers in de mal van de metriek gestampt. Geelen lijkt naast de metrische opbouw ook vrijer om te gaan met het ritme van de woorden en de verzen. De verdeling in langere en kortere strofen is hier een schitterend voorbeeld van. (…) Hier is een heuse dichter aan het werk. (…).
Lees hier het hele artikel van Evi Aarens
Meer over ‘Metamorphoses’
Meer over Harrie Geelen bij Uitgeverij In de Knipscheer

«Geelen vertaalt in een frisse vorm, strofen in blokjes met witregels. Dat is even wennen, maar het werkt.» – Jos Damen

VoorplatOvidius-75Over Metamorphoses / Ovidius van Harrie Geelen voor NBD/Biblion, 16 november 2022:
Harrie Geelen is een alleskunner. Hij schreef onder heel veel meer de tv-serie ‘Kunt u mij de weg naar Hamelen vertellen, mijnheer?’ en honderden liedjes. Hij is ook nog eens een beroemd en bekroond illustrator. Nu vertaalde hij de complete Metamorfosen van Ovidius. Dat zijn 15 delen met misschien wel 12.000 regels, die Ovidius rond het jaar 5 na Chr. opschreef. De Metamorfosen hebben een enorme invloed gehad op de westerse beschaving, omdat Ovidius in welluidende taal tientallen mythen mooi vorm gaf. Er zijn slechts enkele complete Nederlandse vertalingen: Vondel (1671) en Marietje d’Hane-Scheltema (1993). Geelen doet het in een frisse vorm, waarbij hij de strofen als een echte liedjesschrijver in blokjes met witregels duwt. Dat is even wennen, maar het werkt. Eerst D’Hane Scheltema: ‘Voordat er zee of land was en een lucht die alles toedekt, bestond er slechts één aanschijn der natuur in dit heelal. Men sprak van chaos.’ Geelen zegt het zo: ‘Voordat er zee was en grond met daarboven de stolp van de hemel was al met al dat hele heelal één brok natuur; en die brok noemen we ‘Chaos’.’
Meer over ‘Metamorphoses’
Meer over Harrie Geelen bij Uitgeverij In de Knipscheer